อาร์ตบุ๊ก…แกลเลอรีหน้ากระดาษ

Posted by Creative Thailand | 2 กุมภาพันธ์ 2561 | The Subject
415
Loading...

aaprintedmatter-com.jpg
©aaprintedmatter.com

เมื่อธุรกิจสิ่งพิมพ์บางประเภทเริ่มไม่ตอบโจทย์นักอ่านรุ่นใหม่ เหล่านิตยสารเริ่มทยอยปิดตัวตามกันไป และอีบุ๊กส์ในดิจิทัลแพลตฟอร์มก็อาจไม่ใช่คำตอบเดียว แต่กลับมีสิ่งพิมพ์อีกประเภทหนึ่ง ที่ยังคงอยู่และยืนหยัดด้วยแรงสนับสนุนที่เหนียวแน่น นั่นก็คือ “หนังสือของเหล่าศิลปิน” หรือที่เรียกกันว่า “อาร์ตบุ๊ก”

หากพูดถึงอาร์ตบุ๊ก (Art Book) หรือหนังสือศิลปะ หลายคนคงนึกถึงหนังสือภาพอนิเมะ เกม หรือภาพยนตร์ที่ทำออกมาเพื่อเป็นของสะสมของกลุ่มแฟนๆ หรืออาจเป็นหนังสือภาพที่รวบรวมผลงานของศิลปินเบอร์ต่างๆ แต่อาร์ตบุ๊กที่เราเห็นกันนั้น กลับมีประวัติศาสตร์ที่น่าสนใจมากไปกว่าที่เข้าใจ เพราะแท้จริงแล้ว สิ่งพิมพ์ประเภทนี้มีต้นกำเนิดมาจากความเคลื่อนไหวสำคัญในวงการศิลปะช่วงยุค 70s เมื่อคนในแวดวงศิลปะของสหรัฐอเมริกาได้ออกมารวมตัวกันเพื่อเปิดร้านที่ชื่อว่า Printed Matter เพื่อจำหน่ายสิ่งพิมพ์ประเภทอาร์ตบุ๊กที่ไม่เน้นการแสวงหาผลกำไร แต่เปิดโอกาสให้ศิลปินได้ถ่ายทอดผลงานออกมาในรูปแบบหนังสือศิลปะหรืออาร์ตบุ๊กเป็นของตัวเอง และยังนับเป็นการเปิดพื้นที่ให้ผู้คนสามารถเสพงานศิลป์ผ่านหนังสือได้ไม่ต่างจากการเข้าไปชื่นชมผลงานศิลปะที่เคยจัดแสดงเฉพาะในแกลเลอรีเท่านั้น

แต่เมื่อขึ้นชื่อว่าเป็นศิลปิน การทำสิ่งพิมพ์ที่เรียกว่าอาร์ตบุ๊ก จึงกลายเป็นแพลตฟอร์มใหม่ที่ช่วยให้บรรดาศิลปินสามารถปลดปล่อยความคิดสร้างสรรค์ได้อย่างเต็มที่ ด้วยการทำสิ่งที่แหวกแนวไปจากวิธีการทำหนังสือทั่วไป นอกจากนี้ยังมีการถ่ายทอดทัศนคติส่วนตัวเกี่ยวกับสังคม การเมือง และสิ่งรอบตัวได้อย่างเสรี จนทำให้ความเคลื่อนไหวนี้กลายเป็นงานศิลปะแขนงใหม่ที่หลายคนเริ่มสนใจและสะสม โดยเรียกว่า Artists' books หรือ Art Book อย่างที่เรารู้จักกันในวันนี้

ความนิยมของอาร์ตบุ๊กอาจเห็นได้จากงานแสดงหนังสือศิลปะที่จัดขึ้นในหลายประเทศทั่วโลก เช่น NY Art Book Fair ในสหรัฐอเมริกา หรือ Tokyo Art Book Fair 2017 ในญี่ปุ่น รวมถึงประเทศไทยที่ได้เริ่มมีการจัดเทศกาลหนังสือศิลปะที่ชื่อว่า Bangkok Art Book Fair 2017 ซึ่งเพิ่งจัดไปเป็นครั้งแรกเมื่อปีที่ผ่านมาและได้รับการตอบรับเป็นอย่างดี งานเหล่านี้สะท้อนให้เห็นว่า ยังมีกลุ่มศิลปิน นักออกแบบ ที่ต้องการช่องทางแสดงผลงานของตัวเอง นอกเหนือจากพื้นที่แสดงงานแบบเดิมๆ อีกทั้งยังเป็นโอกาสให้ได้พบปะกับกลุ่มผู้อ่านโดยตรง กลายเป็นอีกหนึ่งพื้นที่คุณภาพสำหรับผู้รักงานศิลป์ที่ต้องการสุนทรียะผ่านการสัมผัสรูปเล่มและการออกแบบสิ่งพิมพ์โดยศิลปิน ซึ่งไม่อาจทดแทนได้ด้วยไฟล์ดิจิทัล

ที่มา
บทความ “Artist's book” และบทความ “Printed Matter, Inc” จากวิกิพีเดีย 
บทความ “Bangkok Art Book Fair เพราะหนังสือคือสื่อที่ไม่มีวันตาย” จาก creativethailand.org 
บทความ “Artist Books and Their Meaningful History” จาก widewalls.ch 
บทความ “Printed Matter Is the CBGB of Indie Bookstores-Don’t Let It Die” จาก vanityfair.com

เรื่อง : นพกร คนไว


Creative Thailand

เกี่ยวกับ Creative Thailand

โครงการ "Creative Thailand สร้างเศรษฐกิจไทยด้วยความคิดสร้างสรรค์" จัดตั้งขึ้นโดยศูนย์สร้างสรรค์งานออกแบบ สำนักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้ (องค์การมหาชน) มีวัตถุประสงค์ในการเผยแพร่ความรู้เกี่ยวกับเศรษฐกิจสร้างสรรค์และการผลักดันอุตสาหกรรมสร้างสรรค์ให้เป็นกลไกสำคัญในการพัฒนาเศรษฐกิจของประเทศ โดยมีนิตยสารและเว็บไซต์ Creative Thailand เป็นแกนหลักในการนำเสนอและเผยแพร่องค์ความรู้ที่เกี่ยวข้อง


บทความล่าสุด