|

วิวัฒนาการจัดการความกลัว

จากการกราบไหว้ท้องฟ้า สู่การเคารพนับถือสัตว์ศักดิ์สิทธิ์ จนถึงการถวายมาลัยบูชาเทพ แก่นแท้ของความกลัวไม่เคยเปลี่ยนแปร แต่กระบวนการจัดการกับความเชื่อเหล่านี้ต่างหาก ที่ปรับเปลี่ยนไปตามกาลเวลา ความซับซ้อนของสังคมและการไหลบ่าปะทะเข้าหากันของ วัฒนธรรมในแต่ละท้องถิ่นเกิดเป็นพิธีกรรมกราบไหว้และเซ่นบวงสรวงสังเวยบูชา การอุปโลกน์ ผู้แทนในรูปของหมอผีและคนทรงเจ้า รวมถึงเทศกาลงานละเล่นเพื่อทั้งคลายความกลัวและ สร้างความอุ่นใจ

วรรณะผี

มนุษย์จัดระเบียบความเชื่อโดยเอาตนเองเป็นศูนย์กลาง สังคมของผีจึงมีโครงสร้างไม่ต่าง จากสังคมมนุษย์ ความซับซ้อนของระบบชนชั้นจึงปรากฎในโลกผี เกิดเป็นเทพเทวดาผีฟ้า จนถึงกึ่งผีกึ่งเทวดาอย่างเจ้าป่าเจ้าเขาซึ่งให้ได้ทั้งคุณและโทษ จึงต้องทำพิธีกรรมสื่อสาร อย่างเคารพยำเกรงก่อนจะปิดท้ายด้วยภูติผีปีศาจที่ให้แต่เภทภัยหากกำราบได้ด้วยอำนาจ ไสยศาสตร์

บ้านไม้กลางกรุง?

ศาลพระภูมิรุ่นเก่าเริ่มหายไป จากบ้านไม้กลายเป็นหินแกรนิตที่ดูทันสมัย ทั้งนี้ไม่เกี่ยวกับ ความศักดิ์สิทธิ์หรือฮวงจุ้ย แต่เป็นเรื่องของคอนโดมิเนียมราคาหลายสิบล้านบาทที่ต้อง ขายความดูดีทั้งภายนอกและภายใน