เก้าอี้โทเนท หมายเลข 14 (Thonet No.14) หรือเก้าอี้เวียนนา คาเฟ่ (Vienna Café Chair)
นักออกแบบ ไมเคิล โทเนท ผู้ผลิต เกอร์ บุยเดอร์ โทเนท เวียนนา ปีที่ออกแบบ 1855
โดย อภิสิทธิ์ ไล่สัตรูไกล
ผู้อำนวยการศูนย์สร้างสรรค์งานออกแบบ (TCDC)
ตั้งแต่มีการประดิษฐ์เก้าอี้เกิดขึ้นในโลกนี้ ผมคิดว่าเก้าอี้เวียนนาคาเฟ่ หรือเก้าอี้โทเนท หมายเลข 14 เป็นเก้าอี้ที่ถูกกล่าวขวัญมากที่สุดในโลก ด้วยความโดดเด่นตั้งแต่กรรมวิธีการผลิตที่ใช้ความรู้ในเรื่องเทคโนโลยีการดัดไม้จริงให้อ่อนโค้งตามรูป โดยการนำไม้ไปต้มในน้ำที่ผสมสารเคมีประเภทกาวชนิดหนึ่งและประยุกต์เอาความรู้นี้มาใช้กับการผลิตแบบอุตสาหกรรม ซึ่งแต่เดิมการดัดไม้โค้งทำเฉพาะแต่ในงานฝีมือเท่านั้น ซึ่งเน้นการทำงานให้สำเร็จเป็นตัวๆ แบบรวดเดียวจบ
แต่ไมเคิล โทเนท ซึ่งเป็นนักออกแบบและผู้ผลิต พยายามปรับปรุงพัฒนากระบวนการผลิต โดยการแยกชิ้นส่วนต่างๆ ของเก้าอี้ แล้วนำมาทำเป็นแม่พิมพ์ดัดเพื่อให้ทุกชิ้นมีขนาดเท่ากัน บางชิ้นผลิตโดยการขึ้นรูปด้วยการกลึงก่อนแล้วจึงค่อยนำมาดัด โดยออกแบบเครื่องมือเครื่องจักรเพื่อการผลิตเก้าอี้ตัวนี้โดยเฉพาะเพื่อลดต้นทุนและเวลาผลิตลง จนในที่สุดโทเนทสามารถพัฒนาเก้าอี้แบบถอดประกอบแยกเป็นชิ้นๆ ได้ ทำให้สะดวกในการผลิตสินค้าเป็นจำนวนมากๆ ช่วยประหยัดค่าใช้จ่ายและเซฟพื้นที่ในการขนส่งเป็นระยะทางไกลๆ
ไมเคิล โทเนท ซึ่งเป็นชาวออสเตรียตั้งใจทำเก้าอี้ตัวนี้เพื่อใช้งานได้ทั่วไปในร้านค้าและร้านอาหาร ด้วยราคาขายที่ไม่แพงบวกกับรูปทรงของเก้าอี้มีลักษณะเด่นเฉพาะตัว สามารถจดจำได้ง่าย ทำให้ใครๆ พากันเรียกเก้าอี้ตัวนี้ว่า เวียนนา คาเฟ่ ที่มีพนักพิงเป็นไม้กลึงกลมดัดโค้งรับกับแผ่นหลัง ที่นั่งกลมขอบเป็นไม้ดัดรอบ เฉพาะแผ่นที่นั่งมีทั้งแบบที่เป็นไม้แผ่นหรือหวายสาน จนถึงวันนี้มีแบบแผ่นพลาสติก และขาเก้าอี้ดัดโค้งออกเพื่อให้รับกับโครงสร้างที่แข็งแรงมากยิ่งขึ้น
เก้าอี้เวียนนามีอายุมากถึงหนึ่งร้อยห้าสิบปีและยังได้รับการผลิตอย่างต่อเนื่องมาตลอด โดยในช่วงร้อยปีแรกผลิตและขายไปกว่าห้าสิบล้านตัว และคาดการณ์ว่าจนถึงปัจจุบันคงจำหน่ายไปแล้วไม่ต่ำกว่าเจ็ดสิบล้านตัว ทำให้ยากที่จะมีเก้าอี้ตัวไหนมาลบสถิตินี้ได้ จนคนในวงการออกแบบยกย่องให้เป็นผลงานที่เยี่ยมยอดชิ้นหนึ่งของศตวรรษที่สิบเก้าและยี่สิบ
*ตีพิมพ์ครั้งแรกในนิตยสาร CASAVIVA
)
)
)
)
)
)
)