ท่องเที่ยวเพื่อค้นพบทุนทางวัฒนธรรมในเชียงราย...งดงามผสานกาลเวลา

17 ตุลาคม 2560 | บทความอื่นๆ
1580
Loading...

เชียงราย อาจเป็นจังหวัดที่ขึ้นชื่อในแง่ของความงามด้านภูมิทัศน์และสถาปัตยกรรมที่งดงามตามแบบฉบับล้านนา ทว่าในวันนี้ จังหวัดเชียงรายได้กลายเป็นแหล่งทุนทางวัฒนธรรมที่สำคัญและควรค่าแก่การค้นพบทั้งโดยนักท่องเที่ยวจากในและต่างประเทศ โดยจากการศึกษาข้อมูลในตำรา เอกสาร และงานวิจัยที่เกี่ยวข้องนั้นพบว่า ทุนทางวัฒนธรรมของจังหวัดเชียงรายที่สำคัญมีอยู่ 3 ด้าน คือ ทุนวัฒนธรรมในการเป็นเมืองแห่งประวัติศาสตร์ ทุนธรรมชาติที่เป็นเมืองแห่งขุนเขาและสายน้ำ และทุนมนุษย์ที่เป็นเมืองแห่งความหลากหลายทางวิถีชีวิตและชาติพันธุ์

เมื่อเข้าใจถึงทุนทางวัฒนธรรมที่สำคัญแล้ว จึงเกิดการเป็นงานวิจัยเกี่ยวกับผลิตภัณฑ์ต้นแบบที่ผันเอาทุนทางวัฒนธรรมมาสร้างสรรค์เป็นผลิตภัณฑ์ร่วมสมัย โดย ผศ.ยุพาวดี นิศวอนุตรพันธ์ อาจารย์ประจำสาขาวิชาศิลปกรรม สำนักวิชาสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย ได้ลงพื้นที่เพื่อทำวิจัยในหัวข้อดังกล่าว และค้นพบผู้ประกอบการที่เชี่ยวชาญในงานฝีมือด้านต่างๆ ได้แก่ โรงงานประกอบหุ่นยนต์จากเศษเหล็ก “Degree Art” วิสาหกิจชุมชนกระดาษจากใบสับปะรดบ้านป่าซางวิวัฒน์ และศูนย์ผลิตผลิตภัณฑ์เซรามิกส์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย โดยแต่ละกิจการต่างก็มีจุดเด่นในการปรับเอาทุนทางวัฒนธรรมมาประยุกต์ใช้เพื่อสร้างเป็นต้นแบบผลิตภัณฑ์ของจังหวัดเชียงราย ที่พร้อมให้ผู้ที่สนใจได้ร่วมค้นพบและเข้าใจในประวัติศาสตร์ไปพร้อมๆ กัน

โรงงานประกอบหุ่นยนต์จากเศษเหล็ก “Degree Art”
กระแสการสร้างสรรค์งานศิลปะแนวใหม่จากเศษวัสดุเหลือใช้เพื่อชุบชีวิตให้เป็นชิ้นงานที่มีคุณค่านั้น กำลังเป็นที่นิยมของศิลปินในปัจจุบัน เช่นเดียวกับผู้ประกอบการโรงงานประกอบหุ่นยนต์จากเศษเหล็ก Degree Art ที่สนใจสะท้อนทุนทางวัฒนธรรมทั้ง 3 ด้านที่โดดเด่นของจ. เชียงราย ผ่านงานศิลปะในรูปแบบภาพแขวนผนังและงานศิลปะสามมิติตั้งโชว์ โดยศิลปินได้เลือกตัวแทนของทุนทางวัฒนธรรมทั้ง 3 ด้าน ได้แก่ หน้ากาล สัญลักษณ์แห่งความเชื่อแบบพราหมณ์-ฮินดู ในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติเชียงแสน อ. เชียงแสน จ. เชียงราย เนื่องจากมีรูปลักษณ์ที่ชัดเจนและเป็นส่วนหนึ่งของประวัติศาสตร์เมืองเชียงแสน ให้เป็นตัวแทนของทุนวัฒนธรรมในการเป็นเมืองแห่งประวัติศาสตร์ ขณะที่ทิวทัศน์ของดอยนางนอน อ. แม่จัน ถูกถ่ายทอดด้วยวัสดุเหลือใช้เพื่อเป็นตัวแทนของทุนธรรมชาติในฐานะเมืองแห่งขุนเขาและสายน้ำ ส่วนใบหน้า เครื่องแต่งกาย และเครื่องประดับของชาวเขาเผ่าอาข่าบ้านผาหมีที่อ. แม่สาย ซึ่งโดดเด่นและแตกต่างจากเผ่าอื่นๆ และพบเห็นได้มากในจ. เชียงราย คือตัวแทนของการเป็นเมืองแห่งความหลากหลายของวิถีชีวิตและชาติพันธุ์ ตามลำดับ
P-01.jpg
                                     ภาพซ้าย: ผลิตภัณฑ์ต้นแบบภายใต้หัวข้อ “เชียงราย : เมืองแห่งประวัติศาสตร์”
                                     ภาพกลาง: ผลิตภัณฑ์ต้นแบบภายใต้หัวข้อ “เชียงราย : เมืองแห่งขุนเขาและสายน้ำ”
                                     ภาพขวา: ผลิตภัณฑ์ต้นแบบภายใต้หัวข้อ “เชียงราย : เมืองแห่งความหลากหลายของวิถีชีวิตและชาติพันธุ์”


วิสาหกิจชุมชนกระดาษจากใบสับปะรดบ้านป่าซางวิวัฒน์  
กระดาษจากใบสับปะรดนับเป็นอีกหนึ่งผลิตภัณฑ์เด่นของจ. เชียงราย ซึ่งสามารถนำมาดัดแปลงและสร้างสรรค์เป็นผลงานที่ดึงดูดความสนใจจากนักท่องเที่ยวได้หลากหลายรูปแบบ โดยผู้ประกอบการวิสาหกิจชุมชนกระดาษจากใบสับปะรดบ้านป่าซางวิวัฒน์ ได้เลือกจะผลิตภาพแขวน มู่ลี่ และพัด มาสะท้อนทุนทางวัฒนธรรมทั้ง 3 ด้านของจ. เชียงราย โดยเลือกวาดรูป “พระพุทธรูปปางลีลา” ที่งดงามและเป็นส่วนหนึ่งของประวัติศาสตร์เมืองเชียงแสนเป็นต้นแบบผลิตภัณฑ์ด้านประวัติศาสตร์ ส่วนภาพดอยนางนอนคือตัวแทนของความเป็นเมืองแห่งขุนเขาและสายน้ำ และสุดท้ายการเป็นเมืองแห่งความหลากหลายของวิถีชีวิตและชาติพันธุ์ ได้รับการถ่ายทอดผ่านเครื่องแต่งกายหลากสีสันของชาวเขาเผ่าอาข่าซึ่งเต็มไปด้วยความเป็นมาและวิถีแห่งชนเผ่า

P-02.jpg
 ผลิตภัณฑ์ต้นแบบภายใต้หัวข้อ “เชียงราย : เมืองแห่งประวัติศาสตร์”

P-03.jpg
 ผลิตภัณฑ์ต้นแบบภายใต้หัวข้อ “เชียงราย : เมืองแห่งขุนเขาและสายน้ำ”



P-04.jpg
ผลิตภัณฑ์ต้นแบบภายใต้หัวข้อ “เชียงราย : เมืองแห่งความหลากหลายของวิถีชีวิตและชาติพันธุ์”


ศูนย์ผลิตผลิตภัณฑ์เซรามิกส์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย 
เครื่องปั้นเซรามิกถือเป็นของที่ระลึกที่ทรงคุณค่าซึ่งสะท้อนถึงฝีมือช่างที่ประณีตและการใช้งานได้อย่างลงตัวของจ. เชียงราย โดยศูนย์ผลิตผลิตภัณฑ์เซรามิกส์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย ได้เลือกตัวแทนของทุนทางวัฒนธรรมในแต่ละด้านของจังหวัดเชียงราย ทั้งหน้ากาล ดอยนางนอน ชาวเขาเผ่าอาข่า มาสร้างสรรค์เป็นนาฬิกาแขวนผนังหรือตั้งโต๊ะเซรามิก แก้วมัค และชุดเครื่องประดับ ได้อย่างงดงามและมีความร่วมสมัย

P-05.jpg
 ผลิตภัณฑ์ต้นแบบภายใต้หัวข้อ “เชียงราย : เมืองแห่งประวัติศาสตร์”

P-06.jpg
ผลิตภัณฑ์ต้นแบบภายใต้หัวข้อ “เชียงราย : เมืองแห่งขุนเขาและสายน้ำ”


P-07.jpg
ผลิตภัณฑ์ต้นแบบภายใต้หัวข้อ “เชียงราย : เมืองแห่งความหลากหลายของวิถีชีวิตและชาติพันธุ์”

ผลงานต้นแบบทั้งหมดนี้ ได้ผ่านการประเมินจากผู้เชี่ยวชาญแล้ว จึงนำมาจัดแสดงในนิทรรศการศิลปะ ณ ห้องแสดงงานนิทรรศการหมุนเวียน สำนักศิลปะและวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย และเปิดให้บุคคลภายนอกที่สนใจเข้าชมตั้งแต่วันที่ 16 กันยายน - 30 พฤศจิกายน 2560 ในวันและเวลาราชการ    

ที่อยู่: สำนักศิลปะและวัฒนธรรม มรภ.เชียงราย ถนนพหลโยธิน อำเภอเมือง จังหวัดเชียงราย 
เปิดเข้าชม :จันทร์ถึงศุกร์ เวลา 08.30-16.30 
โทรศัพท์ 0-5377-6211 
e-mail: artculture.crru@gmail.com , website: http://ctc.crru.ac.th

เรื่อง : ผศ.ยุพาวดี นิศวอนุตรพันธ์

หมายเหตุ : บทความนี้เป็นส่วนหนึ่งของงานวิทยานิพนธ์ระดับดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาศิลปะและการออกแบบ มหาวิทยาลัยนเรศวร เรื่อง "รูปแบบทุนทางวัฒนธรรมสำหรับการเพิ่มมูลค่าผลิตภัณฑ์ทางการท่องเที่ยวในจังหวัดเชียงราย"  โดยมี รองศาสตราจารย์ ดร.จิรวัฒน์ พิระสันต์ เป็นอาจารย์ที่ปรึกษาและได้รับทุนอุดหนุนระดับบัณฑิตศึกษา ปี60 จากสำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ (วช.)