Articles

« Back to Result | List

Redesign a City: ออกแบบ “เมือง” ใหม่ (ตอนที่ 1)

หากพูดถึง การออกแบบ “เมือง”เชื่อว่าหลายคนคงจะเคยได้ยินกันมาบ้าง แต่ก็ยังนึกภาพไม่ออกนัก

เรารู้ดีว่าการออกแบบมีอยู่ทุกที่และสามารถใช้ได้กับทุกสิ่ง และการออกแบบที่ดีจะไม่คำนึงถึงความสวยงามเพียงอย่างเดียวแต่จะช่วยให้ชีวิตของเราดีขึ้นด้วย แต่ “การออกแบบเมือง” คืออะไร เราเชื่อว่าบทความนี้จะช่วยให้คุณเข้าใจและมองเห็นความหมายของการออกแบบในมุมที่กว้างและลึกซึ้งกว่าเดิม


© richarddeverelltheillustrator.blogspot.com

------------------------------------------------------------------

“ปัจจุบัน ประชากรโลกจำนวนครึ่งหนึ่งอาศัยอยู่ในเมือง ดังนั้น การออกแบบเมืองใหม่เพื่อให้ตอบสนองความต้องการของทุกคนจึงเป็นเรื่องสำคัญที่ควรทำอย่างเร่งด่วนอย่างที่ไม่เคยเป็นมาก่อน”

- Rachel Abrams -

เมืองทุกเมืองจำเป็นต้องมีนักออกแบบ เพราะสังคมเมืองเต็มไปด้วยความแตกต่างหลากหลาย เมืองเป็นส่วนผสมระหว่างกิจกรรมที่เกิดขึ้นเป็นกิจวัตรและความโกลาหลวุ่นวาย ระหว่างระบบโครงสร้างพื้นฐานขนาดมหึมาและอารมณ์ความรู้สึกของผู้คนที่จับต้องไม่ได้ รวมไปถึงสีสันความมีชีวิตชีวาของผู้คนทั้งในระดับปัจเจกบุคคลและระดับฝูงชน

ความแตกต่างหลากหลายเหล่านี้สามารถจัดการได้ด้วย “การออกแบบ” ซึ่งต้องอาศัยทั้งศาสตร์และศิลป์ รวมถึงทักษะที่หลากหลาย เช่น การศึกษาวิจัย จิตวิทยา การสร้างต้นแบบผลิตภัณฑ์ (Product prototyping) วิทยาศาสตร์คอมพิวเตอร์ การทำแอนิเมชัน การออกแบบอินเทอร์เฟส (Interface design)ฯลฯ พูดง่ายๆ ก็คือ การออกแบบไม่ว่าในรูปแบบใด จะช่วยพัฒนาผลิตภัณฑ์และบริการต่างๆ ที่ตอบสนองความต้องการของผู้อยู่อาศัยและทำให้การดำเนินชีวิตในเมืองของเราดีขึ้นนั่นเอง

ต่อไปนี้เป็นตัวอย่างที่แสดงให้เราเห็นว่าการออกแบบสามารถเปลี่ยนชีวิตในเมืองให้ดีขึ้นได้อย่างไรบ้าง ด้วยความร่วมมือของประชาชน นักยุทธศาสตร์การออกแบบ  (Design strategists) และนักนวัตกรรม (Innovators) นำไปสู่การรับรู้ความต้องการที่ถูกมองข้ามและยังไม่ได้รับการตอบสนอง (Unmet needs) ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงเล็กๆ แต่ยิ่งใหญ่ และสามารถยกระดับคุณภาพชีวิตในเมืองได้จริง

ข้อมูลภาพ (Visual information)
ในเฮลซิงกิ เมืองหลวงของฟินแลนด์ การออกแบบและจัดการข้อมูลเครือข่ายคมนาคมที่เป็นระบบระเบียบทำให้ การเดินทางด้วยระบบขนส่งสาธารณะเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ เรียกว่าเป็นเรื่องที่ทำให้เพลิดเพลินได้พอๆ กับการนั่งม้าหมุนเลยทีเดียว


© reittiopas.fi

Reittiopas หรือ Journey Planner (ชมเว็บไซต์)  เป็นเว็บไซต์ที่ออกแบบขึ้นเพื่อเป็นผู้ช่วยให้การเดินทางในเมืองเป็นเรื่องง่ายและสะดวกสบายขึ้น โดยนำข้อมูลเส้นทางทั้งหมดในเมืองมาสังเคราะห์และผสมผสานเข้ากับการออกแบบ เพื่อเสนอตัวเลือกในการเดินทางที่ดีที่สุดแก่ผู้ใช้

ผู้ที่ต้องการวางแผนเส้นทางสามารถเข้าไปในเว็บไซต์แล้วระบุจุดเริ่มต้นและจุดหมายปลายทางที่ต้องการจะไป ระบบจะแนะนำตัวเลือกในการเดินทางไปยังจุดหมายที่เป็นไปได้ทั้งหมด รายละเอียดตั้งแต่เส้นทาง ยานพาหนะ ไปจนถึงเวลาที่ใช้จะปรากฏขึ้น โดยผู้ใช้สามารถกำหนดเงื่อนไขต่างๆ ตามความเหมาะสมได้ เช่น ค้นหาเส้นทางที่เปลี่ยนป้ายน้อยที่สุด หรือเดินน้อยที่สุด นอกจากนี้ยังสามารถตรวจดูข้อมูลเส้นทางและตารางเวลาของระบบขนส่งสาธารณะแต่ละสายในเมือง ทั้งรถใต้ดิน รถเมล์ รถราง รถไฟ เรือเฟอร์รี ไปจนถึงเส้นทางจักรยานและทางเท้า รวมทั้งข่าวประกาศเกี่ยวกับการให้บริการขนส่งสาธารณะต่างๆ ทั้งหมดนี้ก็เพื่อเสนอตัวเลือกในการเดินทางให้ผู้ใช้ได้พิจารณาเปรียบเทียบ และตัดสินใจเลือกเส้นทางให้เหมาะสมกับความต้องการที่สุดนั่นเอง

 
© members.virtualtourist.com                                                       © candychang.com               

นอกจากการแนะนำเส้นทางเพื่อวางแผนล่วงหน้าแล้ว การออกแบบยังถูกดึงเข้ามาใช้ในระหว่างการเดินทางอีกด้วย ผังแสดงข้อมูลดิจิทัลจะถูกติดตั้งที่ป้ายรถรางโดยสารเพื่อบอกเวลาว่ารถขบวนต่อไปจะมาถึงภายในเวลากี่นาที แต่ที่น่าตื่นเต้นยิ่งกว่าก็คือ การติดตั้งระบบจีพีเอสและสัญญาณ Wi-Fi เพื่อเชื่อมต่อข้อมูลของรถโดยสารทุกคันไปยังหน้าแผนที่ Helsinki Region Public Transport บนเว็บไซต์ของ Mattersoft Live! ซึ่งพัฒนาระบบโดย Mattersoft บริษัทพัฒนาการบริการและระบบขนส่งสัญชาติฟินแลนด์ เพื่อให้ผู้โดยสารสามารถตรวจดูตำแหน่งปัจจุบันของรถโดยสารแต่ละคันได้แบบเรียลไทม์ ด้วยเหตุนี้ ชาวเมืองและนักท่องเที่ยวในเฮลซิงกิจึงไม่รู้สึกว่ากำลังถูกทอดทิ้งให้รอรถโดยสารอย่างไม่สามารถคาดเดาอนาคตได้อีกต่อไป เพราะพวกเขาสามารถตรวจสอบและคำนวณเวลาเดินทาง หรือแม้กระทั่งคาดเดาล่วงหน้าได้ด้วยซ้ำว่ารถโดยสารคันที่พวกเขารออยู่จะมาตรงเวลาหรือไม่ จุดนี้เองที่ทำให้พวกเขาสนุกกับการเดินทางมากยิ่งขึ้น


© candychang.com

“บนแผนที่เมืองจะแสดงตำแหน่งปัจจุบันของรถแต่ละคันด้วยไอคอนเล็กๆ ซึ่งจะกะพริบทุกๆ 2-3 วินาที และมีลูกศรแสดงทิศทางที่รถกำลังมุ่งหน้าไป ฉันไม่ต้องนั่งรออย่างกระวนกระวายอีกต่อไปแล้ว”  Candy Chang นักออกแบบชุมชนเมืองผู้มาอาศัยในเฮลซิงกิกล่าว

ชมแผนที่แบบเรียลไทม์ คลิกลิ้งก


© fixmystreet.com

อีกตัวอย่างหนึ่งของการออกแบบที่เข้ามาช่วยพัฒนาชีวิตในเมืองในลักษณะของข้อมูลภาพก็คือ FixMyStreet for Councils  (ชมเว็บไซต์)  เว็บไซต์ร้องเรียนปัญหาบนท้องถนนซึ่งมีผู้เข้าใช้งานอย่างกว้างขวางที่สุดในสหราชอาณาจักร FixMyStreet  เกิดขึ้นเพื่อแก้ไขปัญหาการเรียกร้องค่าเสียหายเมื่อเกิดอุบัติเหตุจากความบกพร่องของสาธารณูปโภคอย่างหลุมบนพื้นถนน ป้ายสัญญาณจราจร ฯลฯ เพราะในสหราชอาณาจักร ผู้เสียหายจะสามารถเรียกร้องค่าเสียหายจากรัฐได้ก็ต่อเมื่อความเสียหายนั้นได้รับการแจ้งซ่อมแซมไว้ แต่รัฐยังไม่ได้เข้าไปดำเนินการให้เท่านั้น


© fixmystreet.com

รูปแบบการทำงานของเว็บไซต์ที่ใช้งานง่าย ช่วยประหยัดเวลาและค่าใช้จ่ายในการดำเนินการร้องเรียน ทำให้การดำเนินการซ่อมบำรุงของรัฐรวดเร็วทันใจขึ้น เพราะทุกคนสามารถทำหน้าที่เป็นหูเป็นตาดูแลความเรียบร้อยในเมืองที่พวกเขาอาศัยอยู่ ดังนั้นจึงไม่น่าแปลกใจ ที่ทุกวันนี้เมื่อเกิดมีรถตกหลุมบนถนน สิ่งแรกที่ชาวอังกฤษจะทำก็คือเข้าไปตรวจสอบในเว็บว่าได้มีการ “ขึ้นทะเบียน”หลุมเจ้าปัญหานั้นแล้วหรือไม่ เพราะถ้าใช่ ก็แปลว่าพวกเขามีสิทธิเรียกร้องเงินชดเชยได้นั่นเอง

แปลและเรียบเรียง: ณัฏฐนิช ตัณมานะศิริ

ที่มา:
บทความ Five ways to redesign a city ตีพิมพ์ครั้งแรกในนิตยสาร Design Council  ฉบับที่ 6 ปี 2009 จาก designcouncil.org.uk
chaladsue.com

« Back to Result

  • Published Date: 2013-05-15
  • Resource: www.creativethailand.org