Creative Knowledge

« Back to Result | List

ศิลปะล้านนาในมหาวิทยาลัยชีวิต

lanna1.JPG

ไปเชียงใหม่คราวนี้เพื่อเรียนรู้ว่า "ชีวิตเราไม่รู้อะไรหลายอย่าง"หนึ่งในนั้นคือ เรื่องราวของศิลปะล้านนา ที่ไม่มีสอนในมหาวิทยาลัย และไม่มีตำราเรียน จากคอนเน็กชั่นเมืองเหนือที่มี ในที่สุดเราก็ได้พบกับคุณพงษ์พรรณ เรือนนันชัย จิตรกรหนุ่มผู้ศึกษาศิลปะล้านนาด้วยตนเองจนเชี่ยวชาญ พงษ์พรรณบันทึกองค์ความรู้ของเขาไว้ได้น่าประทับใจเป็น "ตำราการเขียนภาพบุคคลแบบล้านนา" ซึ่งไม่เคยมีมาก่อน

นอกเหนือจากตำราอันน่าภาคภูมิเล่มนั้น ในมหาวิทยาลัยชีวิตของพงษ์พรรณ (สิ่งต่างๆ ที่พบเจอระหว่างการค้นคว้าด้วยตนเอง) ยังชักนำให้เขาได้ศึกษาวิถีล้านนาต่อเนื่องออกไปอีกมาก ชีวิตเขามีประเด็นน่าสนใจมากมายที่เราอยากนำมาแบ่งปันกับท่านผู้อ่าน

ก้าวที่กล้า
เมื่อครั้งที่จบชั้น ป.ว.ส. จากวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล วิทยาเขตล้านนา พงษ์พรรณสอบเข้าเรียนต่อปริญญาตรีได้ด้วยคะแนนสูง แต่เขาเลือกที่จะไม่ไปสอบสัมภาษณ์ ด้วยความที่หาคำตอบให้ชีวิตได้แล้วว่า "เขาต้องการจะเรียนศิลปะล้านนา" ซึ่งมหาวิทยาลัยในเมืองไทยไม่มีสอนเป็นวิชาเอก แม้แต่ตำราก็ไม่มี พงษ์พรรณจึงตัดสินใจสร้างห้องเรียนของเขาขึ้นเอง ด้วยการเริ่มค้นคว้าตามวัดโบราณ

เขากลับไปที่บ้านเกิด จ.ลำปาง นั่งคัดลอกลายอยู่ตามวัดโบราณนานถึง 3 ปี (วัดโปงยางคก, วัดไหล่หิน, วัดพระธาตุลำปางหลวง) ในระหว่างนั้นมีผู้แวะเวียนมาถามถึงประวัติของวัดล้านนาอยู่เสมอ พงษ์พรรณจึงคิดว่า ไหนๆ จะเขียนภาพล้านนาแล้ว ก็น่าจะรู้ประวัติศาสตร์ล้านนาไว้ด้วย

ด้วยความที่ชอบวิชาประวัติศาสตร์เป็นทุนเดิม การศึกษาของเขาขยายวงอย่างรวดเร็ว จากวัดล้านนาแห่งเดียว ไปเป็นจังหวัดล้านนา ประเทศล้านนา ซึ่งหมายรวมถึงดินแดนต่างๆ ที่มีศิลปวัฒนธรรมล้านนาเชื่อมโยงถึงกัน อาทิ เชียงตุง รัฐฉาน และหลวงพระบาง ไม่หยุดเพียงแค่นั้น เมื่อมีคนมาถามหาอะไรจากเขา พงษ์พรรณก็จะไปค้นคว้าหาคำตอบมาให้ เขาบากบั่นแสวงหาปราชญ์ล้านนาหลายท่าน เพื่อรวบรวมองค์ความรู้ที่กระจัดกระจายอยู่มาไว้ด้วยกัน ซึ่งนั่นเองทำให้เขากลายเป็นกูรูวิชาล้านนา เชี่ยวชาญทั้งเรื่องลวดลาย-ความหมายในงานศิลปะ และเรื่องภาษาล้านนาที่ตอนนี้เข้าขั้นอ่านออกเขียนได้แล้ว

พงษ์พรรณเชื่อว่า การศึกษาวิถีแห่งล้านนาทั้งเชิงกว้างและลึกนี้ จะทำให้เขาเขียนภาพล้านนาได้ละเอียดสมบูรณ์ยิ่งขึ้น อีกทั้งสามารถนำความรู้เหล่านั้นไปต่อยอดเป็นงานอื่นๆ ได้อีกในอนาคต

lanna2.JPG

"ลายแต้มฅนล้านนา" ตำราฝึกวาดภาพศิลป์ล้านนาเล่มแรก
เมื่อพงษ์พรรณได้รับการชักชวนให้มาสอนที่
โฮงเฮียนสืบสานภูมิปัญญาล้านนา จ.เชียงใหม่ เขาจึงตัดสินใจเขียนตำราศิลปะล้านนาขึ้น ใช้ชื่อว่า "ลายแต้มนล้านนา" ว่าด้วยการฝึกเขียนภาพแบบ ฅนเมืองสมัยก่อน เช่น หน้าตา ลำตัว มือ เท้า เสื้อผ้าในแต่ละยุคสมัย ฯลฯ ถือเป็นหนังสือทดลองที่ผู้อ่านทั่วไปก็ได้รับประโยชน์ และนักเรียนก็ได้ใช้เป็นตำราเรียนมาจนทุกวันนี้

งานของจิตรกรล้านนา
ความรู้และฝีมือที่สั่งสมมาจากมหาวิทยาลัยชีวิต ทำให้พงษ์พรรณเป็นศิลปินล้านนาเต็มตัว ผลงานภาพเขียนของเขาในแต่ละช่วงเวลาชี้ชัดถึงความรู้เชิงประวัติศาสตร์ศิลป์ที่แม่นยำ ซึ่งเขาเพิ่งได้จัดแสดงเป็นนิทรรศการชื่อ "ขอวาดแผ่นดิน"_ไปเมื่อเดือนพฤษภาคมที่ผ่านมา ณ หอศิลป์จามจุรี จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

นอกจากนี้พงษ์พรรณยังได้ทำงานเขียนภาพพุทธประวัติให้กับวัดไทยวอชิงตันวนาราม (เมืองซีแอทเทิล สหรัฐอเมริกา) และสวมบทคอลัมนิสต์ เขียนบทความเกี่ยวกับวิถีล้านนาในนิตยสารแจกฟรีของเชียงใหม่ที่ชื่อ Puzzle อีกด้วย

หากใครสนใจว่างานศิลปะล้านนาที่ศึกษาด้วยชีวิตเป็นอย่างไร ติดตามผลงานของพงษ์พรรณได้ที่ www.lannaartist.com


Tags: art

« Back to Result

  • Published Date: 2009-07-03
  • Resource: www.tcdcconnect.com
  • Made here on earth พื้นที่งานช่างที่สร้างจากสติ
  • จับตามอง “วอร์ซอ” เมืองหลวงแห่งประเทศโปแลนด์ อดีตเมืองที่เกือบจะหายไปจากแผนที่โลก ด้วยเหตุความเสียหายที่ได้รับจากสงครามโลกครั้งที่ 2 แต่ขณะนี้ วอร์ซอคือเมืองที่กำลังถูกพูดถึงในฐานะ “Cool Destination” ที่น่าจับตามองมากที่สุดในยุโรป
  • สำรวจมุมมองนักคิด “ดร.วสุ โปษยะนันทน์” สถาปนิกผู้เชี่ยวชาญด้านการอนุรักษ์โบราณสถาน จากสำนักสถาปัตยกรรม กรมศิลปากร ผู้ที่บอกให้เราเข้าใจว่า คุณค่าและความหมายคือจุดเริ่มต้นของการอนุรักษ์และการจัดการโบราณสถานอย่างยั่งยืน
  • เพื่อนหญิงพลังหญิงในภาพประกอบของ Superfah Jellyfish
  • สีสันที่เป็นตัวเองของ Mana Dkk
  • ความสูงวัยไม่ใช่เรื่องตัวเลขของอายุที่น่ากลัวอีกต่อไป การค้นหารูปแบบความสุขในแบบของตัวเองบวกกับอัพเดทเทรนด์การมีอายุยืนผ่านหนังสือหรือบทความออนไลน์ ช่วยเพิ่มบทสนทนาระหว่างคนรุ่นเรา รุ่นพ่อ และรุ่นแม่ปู่ย่าตายาย TCDC Resource Center จึงอยากบอกต่อหนังสือดีที่ว่าด้วยเรื่อง “สูงวัย” ที่เรายังไม่รู้อีกมากมาย
  • Yim Lek Lek งานกระดาษสร้างรอยยิ้ม ด้วยความฝันเพื่อตัวเองและผู้อื่น
  • เมื่อนิยามของคำว่าสูงวัยได้เปลี่ยนไปจากเดิม ซึ่งเห็นได้จากวิถีชีวิตอันน่าสนใจของผู้สูงวัยที่ไม่ยอมแพ้ต่อข้อจำกัดของร่างกาย หากแต่ลุกขึ้นมายอมรับธรรมชาติและอยู่อย่างมีความหมายและไม่มองว่าตนเป็นภาระของสังคม จนบางคนเป็นถึงแฟชั่นไอคอน นักเขียน นักแสดง กระทั่งการมีทางเลือกการทำกิจกรรมมากมายเพื่อตอบโจทย์เขาเหล่านั้น อย่างเช่นคลาสโยคะหลักสูตรผู้สูงวัย เป็นต้น
  • จากสถิติพบว่า สิงคโปร์มีประชากรผู้สูงอายุ (อายุมากกว่า 60 ปี) เป็นจำนวนสูงที่สุดในเอเชีย (รองลงมาเป็นไทย) ทำให้ภาครัฐได้วางแผนและพัฒนาระบบต่างๆเพื่อคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น ผ่านนโยบายการเป็นประเทศ 'Nation for All Age' โดยมีการลงมือทำที่หลากหลาย โดยเฉพาะการพัฒนาพื้นที่ของเมืองมารีน พาเหรด ที่ได้รับการพัฒนาให้เป็น City for All Ages (CFAA)
  • ในอีกไม่ช้า คำว่า “สูงวัย” จะใช้กำหนดอะไรไม่ได้ เพราะสังคมผู้สูงอายุในวันนี้เต็มไปด้วยภาพของคนสูงวัยที่ตื่นตัวพร้อมทำงาน เริ่มต้นทดลองใช้โซเชียลมีเดีย ออกไปท่องเที่ยวพร้อมลูกหลาน รวมถึงการเกิดปรากฏการณ์ “หกศูนย์อีกครั้ง” (Second sixties) ที่กำลังกลับมา แล้วเราจะออกแบบชีวิตอย่างไรหากวันข้างหน้าเราจะเป็นส่วนหนึ่งของสังคมผู้สูงอายุอย่างเต็มรูปแบบ เพื่อให้ในอนาคตที่ใกล้ถึงนี้ ไม่มีคำว่าสูงวัยมาเป็นข้อจำกัดในการใช้ชีวิตได้อีกต่อไป