Articles

« Back to Result | List

“Design Researcher” อาชีพของมนุษย์ช่างสงสัย บทสัมภาษณ์ อดิศร ศุภวัฒนกุล นักวิจัยด้านการออกแบบแห่ง Conifer Research (สหรัฐอเมริกา)

เรื่อง : นิชา รักพานิชมณี

Adisorn_001.jpg

“นักวิจัยด้านการออกแบบ (หรือ Design Researcher) คือผู้ที่ช่วยชี้นำให้นักธุรกิจเข้าใจลูกค้าของพวกเขาได้มากขึ้น รวมทั้งอาจค้นพบโอกาสใหม่ๆ ในการขยายตลาดได้” ในฐานะผู้อำนวยการของศูนย์วิจัย Conifer Research อดิศร ศุภวัฒนกุล เคยช่วยให้บริษัทระดับโลกหลายแห่ง (อาทิเช่น Samsung, McDonald ฯลฯ) นำเสนอสินค้าและบริการออกสู่ตลาดได้อย่างสวยงาม นักวิจัยหนุ่มคนนี้เชื่อว่าการทำความเข้าใจอย่างลึกซึ้งต่อ “ชีวิตจริง” ของผู้คนเท่านั้น ที่จะทำให้คุณสามารถตีความข้อมูลที่ซับซ้อนคลุมเครือ และนำไปสู่ “ผลลัพธ์ด้านการออกแบบ” ที่เหนือชั้นได้

ชีวิตวัยเด็กของคุณมีอิทธิพลต่อชีวิตการทำงานในปัจจุบันอย่างไรบ้าง
สมัยเด็กๆ แม่ผมชอบบอกว่าถ้าผมเอาแต่เขียนภาพอย่างเดียว โตขึ้นก็ไม่รู้จะทำงานอะไรได้ ผมเลยตัดสินใจไปเรียนวิชาสถาปัตย์ที่ม.ลาดกระบัง ซึ่งแม่ก็ยังถามต่ออีกว่ามีงานให้ทำด้วยเหรอ ทำไมไม่เรียนวิศวะหรือธุรกิจ คือเขาไม่เข้าใจ แต่มันก็ไม่ใช่แค่แม่ผมคนเดียวหรอก ถึงตอนนี้เวลาคนอื่นถามว่าผมทำงานอะไร ถ้าผมตอบว่าเป็นนักวิจัยการออกแบบ หลายคนก็ยังไม่เข้าใจอยู่ดีครับ
หลังจากจบปริญญาตรีประมาณสองปี ผมไปเรียนต่อที่ Illinois Institute of Technology (IIT) พอเรียนจบก็บอกแม่ว่าขออยู่ทำงาน (ที่อเมริกา) อีกสักปี แต่เอาเข้าจริงก็อยู่มาจน 12 ปีแล้ว

คุณเคยทำงานในเมืองไทยไหม 
งานแรกของผมคือที่บริษัท Federal Electric ในเมืองไทยนี่แหละ ตอนนั้นผมอยู่แผนกผลิตหม้อต้มน้ำ หนักไปทางวิศวะ การปรับปรุงผลิตภัณฑ์ ฯลฯ ไม่ค่อยได้เน้นด้านการออกแบบเท่าไหร่ 

สังคมไทยเปลี่ยนไปแค่ไหน คุณได้กลับมาแลกเปลี่ยนประสบการณ์ที่เมืองไทยบ้างรึเปล่า 
ล่าสุดที่ผมมาเป็นอาจารย์พิเศษที่จุฬาฯ ก็เห็นว่าสังคมไทยเริ่มเปลี่ยน คือมีนักเรียนถามคำถามบ้าง ถ้าสมัยก่อนทุกคนจะเงียบหมดเลย

ใครคือครูที่มีอิทธิพลต่อคุณมากที่สุด
ที่นึกถึงตอนนี้คืออาจารย์ที่อเมริกา Michael McCoy เขาสอนวิชาการออกแบบผลิตภัณฑ์โดยมีมนุษย์เป็นศูนย์กลาง (Human centered design) อาจารย์คนนี้ทำให้ผมได้เห็นวิธีคิดที่แตกต่าง เขาสอนให้เรามองประสบการณ์ผู้ใช้ เป็นวิชาที่สนุกมากครับ 
ถ้าเทียบกับสมัยผมเรียนอยู่ที่เมืองไทย เราถูกสอนให้มองแต่สไตล์และรูปลักษณ์ เน้นการเขียนแบบให้สวย ซึ่งผมเองก็ไม่ค่อยเก่งด้านนั้น ไม่ใช่ว่าเราวาดรูปน่าเกลียดนะ แต่งานวิจัยการออกแบบจะหนักไปทางหลักการคิดมากกว่า เราต้องถามตัวเองอยู่เสมอว่า “ทำไม” 

สิ่งที่ไม่คาดคิดที่สุดในชีวิตการทำงาน
ผมไม่คิดว่าตัวเองจะอยู่อเมริกานานขนาดนี้ ช่วงยุค Dot Com Crash คนที่นั่นตกงานกันเยอะ แต่ผมกลับเจอโอกาสที่ดีผ่านเครือข่ายคนรู้จัก เชื่อมั้ยผมไม่เคยได้งานจากการสัมภาษณ์เลย

การที่เราเติบโตมาในสังคมไทย มันเป็นอุปสรรคต่อการทำงานในอเมริกาบ้างไหม
สมัยที่เริ่มงานใหม่ๆ ผมก็เหมือนคนไทยส่วนมากคือไม่ค่อยกล้าพูด เวลานั่งประชุมก็จะหาโอกาสพูดได้ยาก เจ้านายผมตอนนั้นเขาก็สอนเทคนิคที่ช่วยให้ผมกล้ามากขึ้น คือเขาบอกว่าอย่ากังวลว่าใครจะตำหนิความคิดเรา ถ้ากลัวจะพูดไม่ดีก็ให้ออกตัวก่อนว่า “แค่คิดออกมาดังๆ” (Just thinking out loud) ก็แค่นั้นเอง

คุณลักษณะใดของคนไทยที่เป็นประโยชน์ต่อการทำงาน
อันที่จริงการที่เราคิดมากก่อนพูดก็ทำให้เราเป็นผู้ฟังที่ดี การตั้งใจฟังคนมันช่วยให้เราวิเคราะห์อะไรๆ ได้ดีขึ้น

นักวิจัยการออกแบบที่ดีต้องเป็นยังไง
ต้องเป็นคนขี้สงสัย อยากรู้อยากเห็นเอามากๆ และที่สำคัญคือต้องเปิดใจกว้าง เปิดใจสังเกต อย่าดูแค่สิ่งที่เราอยากดูเท่านั้น

คุณชอบทำงานกับลูกค้าประเภทไหน
ลูกค้าที่เปิดใจให้กับงานด้านนี้จริงๆ ไงครับ เพราะที่ผ่านมาก็มีลูกค้าที่ใช้เราเป็นแค่ผู้ดำเนินการ (ให้ทำในสิ่งที่เขาคิดไว้แล้ว) ซึ่งงานลักษณะนี้ถ้าไม่มีความร่วมมือที่แท้จริง มันก็ยากที่จะสำเร็จได้

โครงการในฝันของคุณคืออะไร (ถ้าคุณมีงบเต็มที่ไม่จำกัด)
ผมอยากทำอะไรให้กับกลุ่มคนที่จนที่สุดในสังคม (Bottom of the pyramid) คือปัญหาหลายๆ อย่างมันเป็นอะไรที่ใกล้ตัวเรามาก น่าจะใช้การออกแบบมาปรับปรุงได้ เสียดายว่าหลายคนเลือกที่จะมองข้ามไป

คุณมองเห็นตัวเองทำอะไรในอีก 10 ปีข้างหน้า
ผมอยากหาโอกาสกลับมาทำอะไรที่เมืองไทยบ้าง อาจจะไม่ใช่งานเต็มเวลา แต่อยากมีโอกาสได้ใช้ประสบการณ์ของเรากับงานที่เมืองไทยครับ

DSC_7211.JPG

Interview with Adisorn Supawatanakul
Director of Conifer Research

What was your childhood like, and how has it influenced your work today?
When I was young, my mother used to ask why I spent all my time drawing, and what I was going to do with my life. So I decided to study architecture at Ladkrabung University. Still, my mother asked whether architecture actually led to real jobs, and why I didn’t study engineering or business. She didn’t really understand, and still doesn’t. It isn’t only my mother. When people ask me what I do for a living. If I say design research, most won’t understand. 
Two years after I graduated, I went to study at the Institute of Design in the US. At first, I asked my mother to stay and work for one year. It’s now been 12 years and I’m still there.

Have you ever worked in Thailand? 
My very first job was at Federal Electric. I worked in the production department, improving the electric kettle. It wasn’t so much design, but more engineering.

After you entered the field of design research, have you been back to share your experiences in Thailand? How has Thailand changed compared to your time here as a student?
Most recently, I came to lecture at Chulalongkorn University. I can see Thai society changing. There are now some students who ask questions. Before, everyone used to be very quiet.

Who has been your most influential teacher?
Off the top of my head, my professor in the US named Michael McCoy. He taught a class called human-centered product design. I learned a new way of thinking. I learned to look at the user experience. Also, that class was so much fun. Before that, I studied in Thailand and was taught to look only at the exterior and styling. Day after day, we were told to just draft beautiful shapes. I also wasn’t very good at that kind of thing. Not that I draw ugly, but design research puts a heavier emphasis on reasoning. I always have to ask myself why. 

What has been the most surprising thing in your career?
I never thought I would stay in the US this long. During the Dot Com Crash, lots of people lost their jobs. But I was always fortunate to find opportunities through connections. I’ve never had to interview for a job.

Are there any influences from Thai society that has been an obstacle to your work in the US?
Back when I started working, like many Thai people, I didn’t have the courage to speak up in meetings. My supervisor at the time gave me some techniques that helped. He told me not to worry if people will criticize my thoughts. He was paying me to share my ideas. If I was afraid to say something stupid, I can start with “just thinking out loud….” After that, I spoke more in meetings and it really helped with the group dynamic.

Are there any influences from Thai society that has been beneficial to your work?
The way that I think a lot before speaking helps make me a good listener. It can help in analyzing things more carefully.

What qualities should a good design researcher have? 
Curiosity. A lot of curiosity. Coupled with an open mind. Open to observation, even to see things that you did not intend to look.

What type of clients do you like best?
Clients who are really open to working in this field. I’ve encountered some clients who see us as only executors of a process that they already have decided on. We don’t have control over the project. If a project doesn’t have true collaboration, then it often won’t succeed.

If you were given an unlimited budget, is there a dream project you would like to pursue?
I would like to do something for bottom-of-the-pyramid clients. I think these problems are close to home. We should be able to improve some of these problems with design. Most people overlook these problems and see them as not important.

Where do you see yourself in ten years?
I would like to find an opportunity to do some work in Thailand. Maybe not a full-time committment, but some way of putting my experience to use here.


« Back to Result

  • Published Date: 2013-04-23
  • Resource: www.tcdcconnect.com