Creative Knowledge

« Back to Result | List

นิทรรศการปกติศิลป์ (ART Normal) : เล่าเรื่องชีวิตผ่านเลนส์กับคุณลุง “สงคราม บุตรวงษ์”

เรื่อง : สุวิทย์ วงศ์รุจิราวาณิชย์

ผมจำไม่ได้ว่าผมสีดำที่เริ่มมีสีขาวขึ้นมาแซมบนศรีษะได้ผ่านการตัดมาแล้วกี่ครั้ง ผ่านมือช่างมาแล้วกี่ช่าง แต่ทุกๆ ครั้งที่ผมเดินเข้าร้านตัดผม นอกจากหัวข้อสนทนาเรื่อง “ทรงผม” ที่ช่วยทำให้ผมมั่นใจมากขึ้นแล้ว อีกสิ่งที่มักจะตามมาเสมอก็คือ การถามไถ่ถึงสารทุกข์สุขดิบ เหตุการณ์บ้านเมือง ข้อข่าวที่พาดหัวหนังสือพิมพ์ ฯลฯ

สำหรับผมแล้ว อาชีพ “ช่างตัดผม” ดูจะไม่ได้ทำหน้าที่แค่ ตัด สระ เซ็ท ซอย ดัด ย้อม เล็ม เท่านั้น แต่จะต้องมีพื้นฐานทางด้านจิตวิทยาเพื่อสร้างความสัมพันธ์กับลูกค้าด้วย เช่นเดียวกับคุณลุง สงคราม บุตรวงษ์ ช่างตัดผมเจ้าของร้าน “สำราญเกษา” (หนึ่งในศิลปินชาวบ้านที่เข้าร่วมแสดงผลงาน “ภาพถ่าย” ในนิทรรศการปกติศิลป์) รอยยิ้มอบอุ่นของชายผู้นี้ได้สร้างความประทับใจให้กับผมตั้งแต่ก้าวแรกที่เดินเข้าร้าน

ในฐานะตัวแทนของ TCDCCONNECT ที่เดินทางมาเยี่ยมนิทรรศการฯ ครั้งนี้ ผมมีโอกาสได้เดินชมถนนหนทางและสถาปัตยกรรมของเมืองราชบุรี พร้อมทั้งได้แวะพูดคุยกับ “คุณลุงสงคราม” ในช่วงเช้าที่อากาศอบอุ่นเป็นใจ

T/C : ไม่ทราบว่าคุณลุงตัดผมมานานหรือยังครับ
ลุงสงคราม : ลุงเริ่มตัดผมตั้งแต่อายุ 26 จนถึงวันนี้อายุ 74 แล้ว เรียนตัดผมตั้งแต่สมัยอยู่ลพบุรี (บ้านเกิด) จริงๆ แล้วลุงไม่ได้ตั้งใจมาอยู่ที่ราชบุรีหรอกนะ ใจอยากไปทำงานที่หาดใหญ่มากกว่า ที่นั่นน่าจะรายได้ดีกว่า แต่เมื่อปี 2506 ลุงไปเจอเพื่อนในงานบุญที่สระบุรี เขาชวนให้มาช่วยเฝ้าร้านที่นี่ก็เลยมา พอมาถึงก็ได้มีโอกาสพบกับสาวสวยเมืองราชบุรีที่มัดใจลุงมาก จากที่เคยคิดว่าจะไปขุดทองที่หาดใหญ่ ก็เลยตัดสินใจลงหลักปักฐานและแต่งงานอยู่ที่ราชบุรีแทนตั้งแต่ปี 2508

T/C : ดูคุณลุงกระฉับกระเฉงจังเลยครับ ไม่ทราบว่ามีแนวคิดในการใช้ชีวิตอย่างไร
ลุงสงคราม : หนูเห็นภาพที่อยู่รอบร้านลุงไหมล่ะ (ผมหันไปมองภาพบนผนังทั้งสี่ด้านที่ส่วนมากจะเป็นพระบรมฉายาลักษณ์ของพระมหากษัตริย์ไทย) นี่ล่ะคือ ต้นแบบการดำเนินชีวิตที่เรียบง่ายและพอเพียงของลุง กว่าประเทศไทยเราจะเจริญจนถึงทุกวันนี้ ทุกรัชสมัยก็มีส่วนทำนุบำรุงสร้างบ้านเมืองให้รุ่งเรืองขึ้นมา ฉะนั้น สิ่งที่เราทุกคนทำได้ก็คือ การน้อมนำพระราชดำรัสมาเป็นแนวทางในการดำเนินชีวิต โดยเฉพาะเรื่อง “ความพอเพียง” ที่จะทำให้เราลดความอยากอันมากเกินตัว และหันมาใช้ชีวิตกับสิ่งที่เรามีอย่างเป็นสุข

T/C : คุณลุงนำผลงานอะไรเข้าร่วมงาน “ปกติศิลป์” ครั้งนี้ครับ
ลุงสงคราม : ลุงเป็นคนชอบถ่ายภาพมาตั้งแต่สมัยยังหนุ่ม ก็เลยนำภาพที่ถ่ายเองมาแสดง โดยคุณติ้ว (วศินบุรี สุพานิชวรภาชน์) พ่องานผู้จัดนิทรรศการ เขาให้กล้อง Sony Cybershot กับลุงมาตัวหนึ่ง จากนั้นลุงก็เริ่มต้นกลับมาถ่ายภาพอีกครั้ง ถ่ายทุกวันจนได้ประมาณพันกว่าภาพก็ส่งให้คุณติ้วดู หนูอยากดูภาพที่ลุงถ่ายให้งานนี้ไหมล่ะ? (ว่าแล้ว คุณลุงก็เดินไปหยิบอัลบั้มภาพขนาดใหญ่ที่วางอยู่ข้างๆ โต๊ะตัดผม และเดินกลับมาหาผมด้วยใบหน้าเปื้อนยิ้ม)

We say :
ตลอดระยะเวลาสั้นๆ ของการพูดคุย เราสัมผัสได้ถึงความสุขในการดำเนินชีวิตของคุณลุงสงคราม ใครจะไปรู้ว่าเบื้องหลังของช่างตัดผมท่านนี้ จะมีจิตวิญญาณของช่างภาพแอบซ่อนอยู่ มุมมองในภาพถ่ายและเรื่องราวผ่านเลนส์ของคุณลุงสงครามนั้น นอกจากจะสวยงามแล้ว ยังแฝงไปด้วยเนื้อหาที่เป็นเสมือนบันทึกนักเดินทาง

หากไม่มีนิทรรศการครั้งนี้ คงมีน้อยคนนักที่จะรู้ว่าคุณลุง สงคราม บุตรวงษ์ ช่างผมวัย 74 ปีท่านนี้ คือผู้ที่เคยผจญภัยไปเกือบทั่วทั้งราชอาณาจักรไทย (เผลอๆ อาจจะมากกว่านักเขียนเรื่องท่องเที่ยวเสียอีก) สำหรับผมแล้ว คุณลุงสงครามถือเป็น Photojournalist ที่สร้างผลงานได้สุดยอดท่านนึง

ผมหวังว่าในอนาคตอันใกล้ คุณลุงจะมีโอกาสเดินทางไปเก็บภาพในอีก 3 จังหวัดที่เหลือ เพื่อปิดเล่มบันทึกนักเดินทาง “เล่าเรื่องผ่านเลนส์” ให้ได้อย่างสมบูรณ์แบบ

« Back to Result

  • Published Date: 2012-04-18
  • Resource: www.tcdcconnect.com
  • Made here on earth พื้นที่งานช่างที่สร้างจากสติ
  • จับตามอง “วอร์ซอ” เมืองหลวงแห่งประเทศโปแลนด์ อดีตเมืองที่เกือบจะหายไปจากแผนที่โลก ด้วยเหตุความเสียหายที่ได้รับจากสงครามโลกครั้งที่ 2 แต่ขณะนี้ วอร์ซอคือเมืองที่กำลังถูกพูดถึงในฐานะ “Cool Destination” ที่น่าจับตามองมากที่สุดในยุโรป
  • สำรวจมุมมองนักคิด “ดร.วสุ โปษยะนันทน์” สถาปนิกผู้เชี่ยวชาญด้านการอนุรักษ์โบราณสถาน จากสำนักสถาปัตยกรรม กรมศิลปากร ผู้ที่บอกให้เราเข้าใจว่า คุณค่าและความหมายคือจุดเริ่มต้นของการอนุรักษ์และการจัดการโบราณสถานอย่างยั่งยืน
  • เพื่อนหญิงพลังหญิงในภาพประกอบของ Superfah Jellyfish
  • สีสันที่เป็นตัวเองของ Mana Dkk
  • ความสูงวัยไม่ใช่เรื่องตัวเลขของอายุที่น่ากลัวอีกต่อไป การค้นหารูปแบบความสุขในแบบของตัวเองบวกกับอัพเดทเทรนด์การมีอายุยืนผ่านหนังสือหรือบทความออนไลน์ ช่วยเพิ่มบทสนทนาระหว่างคนรุ่นเรา รุ่นพ่อ และรุ่นแม่ปู่ย่าตายาย TCDC Resource Center จึงอยากบอกต่อหนังสือดีที่ว่าด้วยเรื่อง “สูงวัย” ที่เรายังไม่รู้อีกมากมาย
  • Yim Lek Lek งานกระดาษสร้างรอยยิ้ม ด้วยความฝันเพื่อตัวเองและผู้อื่น
  • เมื่อนิยามของคำว่าสูงวัยได้เปลี่ยนไปจากเดิม ซึ่งเห็นได้จากวิถีชีวิตอันน่าสนใจของผู้สูงวัยที่ไม่ยอมแพ้ต่อข้อจำกัดของร่างกาย หากแต่ลุกขึ้นมายอมรับธรรมชาติและอยู่อย่างมีความหมายและไม่มองว่าตนเป็นภาระของสังคม จนบางคนเป็นถึงแฟชั่นไอคอน นักเขียน นักแสดง กระทั่งการมีทางเลือกการทำกิจกรรมมากมายเพื่อตอบโจทย์เขาเหล่านั้น อย่างเช่นคลาสโยคะหลักสูตรผู้สูงวัย เป็นต้น
  • จากสถิติพบว่า สิงคโปร์มีประชากรผู้สูงอายุ (อายุมากกว่า 60 ปี) เป็นจำนวนสูงที่สุดในเอเชีย (รองลงมาเป็นไทย) ทำให้ภาครัฐได้วางแผนและพัฒนาระบบต่างๆเพื่อคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น ผ่านนโยบายการเป็นประเทศ 'Nation for All Age' โดยมีการลงมือทำที่หลากหลาย โดยเฉพาะการพัฒนาพื้นที่ของเมืองมารีน พาเหรด ที่ได้รับการพัฒนาให้เป็น City for All Ages (CFAA)
  • ในอีกไม่ช้า คำว่า “สูงวัย” จะใช้กำหนดอะไรไม่ได้ เพราะสังคมผู้สูงอายุในวันนี้เต็มไปด้วยภาพของคนสูงวัยที่ตื่นตัวพร้อมทำงาน เริ่มต้นทดลองใช้โซเชียลมีเดีย ออกไปท่องเที่ยวพร้อมลูกหลาน รวมถึงการเกิดปรากฏการณ์ “หกศูนย์อีกครั้ง” (Second sixties) ที่กำลังกลับมา แล้วเราจะออกแบบชีวิตอย่างไรหากวันข้างหน้าเราจะเป็นส่วนหนึ่งของสังคมผู้สูงอายุอย่างเต็มรูปแบบ เพื่อให้ในอนาคตที่ใกล้ถึงนี้ ไม่มีคำว่าสูงวัยมาเป็นข้อจำกัดในการใช้ชีวิตได้อีกต่อไป