Creative Knowledge

« Back to Result | List

Creative Space Workshop: Creative Thinking for New Design โดย b l u l g studio

เรื่อง: อมิธา อัมระนันทน์

“อย่าเชื่อภาพแรกในหัว เพราะถ้ามันเป็นภาพแรกในหัวของคุณ มันก็คงเป็นภาพแรกในหัวของทุกคน”

งานออกแบบที่ล้ำหน้าไม่เหมือนใครนั้นเกิดขึ้นได้อย่างไร วินัย ฉัยรักพงษ์ นักออกแบบผู้ร่วมก่อตั้ง b l u l g studio เน้นย้ำว่า กระบวนการคิด คือ สิ่งสำคัญที่สุด

“ความสวยงามที่ทุกคนอาจจะมองว่าเป็นตัวบ่งบอกความสำเร็จของการออกแบบนั้น แท้จริงเป็นเพียงผลพลอยได้ของกระบวนการออกแบบที่ดี หาใช่หัวใจของการทำให้เกิด New design ไม่”

วินัยเล่าถึงช่วงเริ่มก่อตั้ง b l u l g studio ว่าเป็นช่วงที่ประเทศไทยยังไม่ค่อยมีความเคลื่อนไหวในแง่การออกแบบ การที่บริษัทได้นำนักออกแบบจากทุกสาขามารวมกันนั้น ทำให้เขาได้เรียนรู้ว่า “Design = Logical thinking” และสิ่งที่นักเรียนดีไซน์ควรจะได้จากการเรียนห้าปีนั้นมีข้อเดียวซึ่งก็คือ “วิธีคิด”

วิธีคิดในกระบวนการออกแบบ
วินัยเล่าว่า กระบวนการออกแบบเริ่มต้นที่ “คำถาม” ซึ่ง Brief ที่ได้จากลูกค้าก็คือ คำถามหรือโจทย์สำหรับนักออกแบบนั่นเอง นอกจากนั้น Brief ยังเปรียบเสมือน Content of new knowledge นักออกแบบจะต้องแปรภาษาของ Brief ให้ออกมาเป็นชิ้นงานที่ตอบโจทย์ และสื่อสารกับกลุ่มเป้าหมายให้ได้

การออกแบบ คือ ภาษาอีกภาษาหนึ่งที่ทุกคนควรได้รับการฝึกฝนเพื่อนำมาใช้ “สื่อสารความคิด” ได้อย่างชำนาญและชัดเจน การฝึกฝนสามารถเริ่มง่ายๆ จากการมอง วินัยยกตัวอย่างสุนัขของเขาที่มักตื่นเต้นกับบรรยากาศและสิ่งของเดิมๆ ภายในบ้าน ราวกับว่ามันเป็นสิ่งใหม่ตลอดเวลา การมองของสัตว์เลี้ยงตัวนี้ทำให้วินัยตั้งคำถามกับตัวเองว่า “ในฐานะนักออกแบบแล้วเขาได้มองและทำความรู้จักกับสิ่งรอบตัวดีพอหรือยัง”


“ถ้าเราได้รับโจทย์ว่า ต้องออกแบบเก้าอี้ เราต้องเริ่มจากการมองเก้าอี้ให้ลึกลงไปอีก เช่น เก้าอี้มันเป็นอะไรได้อีกบ้าง มันสื่อความหมายอะไรกับใคร ทุกคนนิยามมันเหมือนกันหรือเปล่า เราสามารถแปลความหมายของเก้าอี้ออกมาเป็นอะไรได้อีกบ้าง ฯลฯ” การตั้งคำถามแบบนี้จะนำไปสู่การออกแบบที่มีความเป็นไปได้มากขึ้น และทำให้เกิด New design ขึ้นมา

วินัยเตือนว่า นักออกแบบควรหลีกเลี่ยงภาพแรกที่แล่นเข้ามาในหัว เพราะมันมักจะเป็นภาพที่ซ้ำกับภาพในหัวของคนอื่นๆ อยู่แล้ว New design จะเกิดขึ้นได้ก็ต่อเมื่อเราสามารถนำข้อมูลที่คนทั่วไปยังไม่มีภาพในหัวมาประสานกับภาพที่เราเห็นกันเป็นประจำ และถ้าผลงานที่ออกมานั้นทำให้จิ๊กซอว์ในหัวถูกเติมเต็ม ทำให้คนลังเลและคิดใหม่ นั่นแปลว่า New design moment ได้เกิดขึ้นแล้ว


นอกจากวิธีการมองแล้ว คำถามสำคัญอีกข้อในกระบวนการออกแบบก็คือ เราจะรู้ได้อย่างไรว่าความลงตัวและพอดีอยู่ตรงไหน ตรงนี้วินัยแนะว่า “งบประมาณ” จะเป็นตัวบอกว่าเราควรจะหยุดที่ตรงไหน นอกจากนั้นการลด “อีโก้” ลงก็เป็นอีกเรื่องที่สำคัญ วินัยยกตัวอย่างว่า “บางทีแม้งานยังไม่เสร็จแต่ถ้ามันดูลงตัวแล้วเราก็ควรจะหยุด เพราะหากทำต่อไปจนเสร็จมันอาจจะกลายเป็นเกินหรือล้นไปก็ได้ ฉะนั้นการตัดสิ่งที่ไม่จำเป็นออกก็เป็นเรื่องสำคัญเช่นกัน”

เวิร์คชอปในครั้งนั้น วินัยได้ขอให้ผู้เข้าร่วมฯ ส่งภาพของสะสมของตนเข้ามาให้เขาล่วงหน้า โดยในแบบฝึกหัดแรก (Decoding One) ผู้เข้าร่วมเวิร์คชอปทั้ง 20 คน ได้ฝึกทำความรู้จักกับของสะสมของตัวเองให้มากขึ้นผ่าน “เทคนิคการมอง” หลังจากนั้น แต่ละคนก็ได้ทำ Information bucket list บันทึกทั้ง denotation (ความหมายตรง) และ connotation (ความหมายซ่อน) ของของสะสมลงบนแผ่นกระดาษและนำมาเสนอให้คนอื่นๆ ฟัง

แบบฝึกหัดต่อมา (Decoding Two) เป็นเรื่องของการแปล “คำพูด” มาเป็น “ภาพ” ทุกคนได้รับแผ่นกระดาษที่มีกรอบว่างอยู่ 15 กรอบ โดยมีรูปของสะสมของตนเองอยู่ตรงกลาง ผู้เข้าร่วมฯ ต้องแปลคำพูดที่ได้จากแบบฝึกหัดแรกออกมาเป็นภาพ 15 ภาพ เพื่อดูว่าสิ่งของชิ้นหนึ่งนั้นจะสามารถแตกออกมาเป็นภาพอะไรได้อีกบ้าง (โดยหาภาพจากทาง Internet)


หลังจากที่ทุกคนนำเสนองานของตัวเองแล้ว วินัยเน้นย้ำว่า ในฐานะนักออกแบบเราควรจะฝึกฝนกระบวนการคิดของเราอยู่เสมอ เพราะท้ายที่สุดแล้วมันเป็นสิ่งเดียวที่จะอยู่กับเราไปตลอดกาล

“ฝึกตัวเองให้เป็นนักคิดแทนที่จะเป็นนักออกแบบที่ทำงานเหมือนเครื่องจักรรอวันตกรุ่น” - วินัย ฉัยรักพงษ์

ประเด็นเด่น
- การมองสิ่งรอบตัวในมุมใหม่ๆ เป็นการเปิดช่องทางของการออกแบบให้กว้างขึ้น นำไปสู่การเกิดขึ้นของ New Design
- การออกแบบคือภาษาอีกภาษาหนึ่งที่ผู้ใช้ต้องฝึกฝนให้สื่อสารได้อย่างชำนาญและชัดเจน
- ความสวยงามบ่งชี้ความลงตัวของงานออกแบบ แต่หัวใจสำคัญที่สุดอยู่ที่แนวความคิด (Core idea) ซึ่งเกิดจากกระบวนการคิดที่เป็นระบบ (Logical thinking)

** Creative Space Workshop: Creative Thinking for New Design โดย b l u l g studioเป็นส่วนหนึ่งของงานการชุมนุมทางความคิดประจำปี Creativities Unfold, Bangkok 2011


« Back to Result

  • Published Date: 2012-02-01
  • Resource: www.tcdcconnect.com