Creative Knowledge

« Back to Result | List

Creative Space Workshop: Design. Experience. Management โดย อานนท์ ไพโรจน์

เรื่อง: ปาริฉัตร จิระศักดิ์วิทยา

“งานของผม คือ การทดลอง ผมเดินทางไปเจอผู้ประกอบการใหม่ๆ แล้วถามเขาว่า อยากมาทำงานร่วมกันไหม? ไม่ว่าจะเป็นการแลกเปลี่ยนวัสดุ กระบวนการผลิต หรือการขาย”

เบื้องหลังความสำเร็จและการทำงานอันเป็นเอกลักษณ์ของอานนท์ ไพโรจน์ คือ การลองผิดลองถูกและการเชื่อมโยงกับผู้คนเพื่อเก็บเกี่ยวประสบการณ์ชีวิต ในการอบรมเชิงปฏิบัติการหัวข้อ “Design. Experience. Management” ครั้งนี้ อานนท์ ไพโรจน์ ตั้งใจจะแบ่งปันกลยุทธ์การเชื่อมโยงพื้นเพความหลากหลายให้กับผู้ที่สนใจ โดยเขาแบ่งกลุ่มผู้เข้าร่วมอบรมฯ ออกเป็น 6 กลุ่ม และให้แต่ละกลุ่มตั้งคำถามต่อแนวคิดการสร้างสรรค์ ระบุถึงโครงการที่อยากทำ และทดลองเชื่อมโยงองค์ความรู้และทักษะที่ต่างกันเพื่อนำไปสู่การสร้างนวัตกรรมใหม่

ในวันนั้นผู้เข้าร่วมอบรมฯ กลุ่มหนึ่งประกอบไปด้วยสมาชิกอายุระหว่าง 18-50 ปี มีทั้งนักเรียนออกแบบ เจ้าของรีสอร์ท วิศวกรพันธุกรรม ผู้ประกอบการเพื่อสังคม และนักธุรกิจเครื่องหอมในตะวันออกกลาง โดยแต่ละคนได้เริ่มแบ่งปันแนวคิดของตัวเองให้กับเพื่อนสมาชิกในกลุ่ม อาทิเช่น
- สมาชิก 1 : “ผมอยากทำเก้าอี้ที่นั่งสบาย ถูกสุขลักษณะและกายวิภาค
- สมาชิก 2 : “ผมมีแผนจะออกแบบเซลล์ ซึ่งเป็นชีววิทยาสังเคราะห์”
- สมาชิก 3 : “ดิฉันทำกาแฟเพื่อชาวเขาที่เวียงป่าเป้า ที่นั่นมีปัญหาเรื่องกาแฟล้นตลาดและสารเคมี”

เมื่อถึงเวลานำเสนอแนวความคิดหน้าห้อง ผู้แทนกลุ่มนี้สรุปว่า พวกเขาต้องการจะสร้างรีสอร์ทโดยมี “กาแฟชาวเขา” เป็นตัวตั้ง จากนั้นค่อยนำเอาความถนัดและความสนใจอื่นๆ มาพัฒนาเป็นธุรกิจเสริม เช่น นำกากกาแฟมาทำเป็นเครื่องหอมส่งตะวันออกกลาง, แก้ปัญหาเรื่องสารเคมีโดยการออกแบบพันธุกรรมให้แมลง หนอน แบคทีเรีย ฯลฯ มีความสัมพันธ์กับผลิตภัณฑ์ออร์แกนิก, ประยุกต์วัฒนธรรมชาวเขามาออกแบบเป็นโต๊ะเก้าอี้ในโรงแรม ฯลฯ

ในขณะที่ผู้เข้าร่วมอบรมฯ อีกกลุ่มซึ่งประกอบไปด้วยเจ้าของโรงงานเซรามิก, ฟูกที่นอน, สีเคลือบรถยนต์, เฟอร์นิเจอร์เอาท์ดอร์, ยากันยุง และเอเจนซี่โฆษณา ได้ตัดสินใจหาช่องทางใหม่ให้กับธุรกิจเก้าอี้เซรามิก โดยพวกเขาตั้งใจจะสร้างสรรค์เก้าอี้นี้ให้เป็นแบบโมดูล่าร์ สามารถเชื่อมต่อกันให้ใหญ่ขึ้น อยู่กลางแจ้งได้ และที่สำคัญคือช่วยกันยุงได้ด้วย

อานนท์ ไพโรจน์ ทิ้งท้ายว่า “การออกแบบก็คือ การแก้ปัญหาให้พ้นข้อจำกัดรวมไปถึงการพลิกแพลงข้อจำกัดให้กลายเป็นประโยชน์ แต่อย่างไรก็ดี การออกแบบเพื่อเปลี่ยนแปลงชีวิตหรือวิกฤติใดๆ นั้นมันไม่ได้ขึ้นอยู่นักออกแบบเพียงฝ่ายเดียว และไม่ใช่ว่าต่างคนต่างออกแบบด้วย มันต้องเป็นการเปลี่ยนเชิงบูรณาการที่อาศัยความร่วมมือของทุกภาคส่วน ทั้งภาคการศึกษา นโยบายรัฐ จิตสำนึกในการมีส่วนร่วมของประชาชน ฯลฯ เพราะโมเลกุลเล็กๆ ที่รวมตัวกันเหล่านี้จะสร้างผลสะท้อนขนาดใหญ่ได้จริงๆ”

ใครจะรู้ว่าเมื่อถึงวันที่ “การทำงานเป็นกลุ่ม” ในประเทศไทยมีความหลากหลายมากขึ้น นวัตกรรมที่เกิดจากการเชื่อมโยงความต่างเหล่านี้อาจจะนำมาซึ่งระบบวิธีคิดและระเบียบชีวิตใหม่ๆ ที่ทำให้เมืองไทยก้าวพ้นจากความจนตรอกและปัญหาเดิมๆ ไปได้

ประเด็นเด่น
- ในยุคสมัยใหม่การเชื่อมโยงตนเองกับสังคมและกลุ่มคนที่แตกต่างจากเราคือประตูสู่ความสร้างสรรค์ไม่รู้จบ
- การลองผิดลองถูกคือหัวใจสำคัญในการสานต่อพลังความคิด เพราะความแปลกต่างถือเป็นบริบทใหม่ในการเพิ่มมูลค่า
- การตระหนักรู้ถึงความซับซ้อนหลากหลายของสังคม และการบูรณาการความต่างอย่างสร้างสรรค์ จะนำไปสู่การเกิดขึ้นของนวัตกรรมได้
- การออกแบบที่แก้ปัญหาได้อย่างแท้จริงคือการออกแบบระบบหรือระเบียบใหม่ นักออกแบบที่ดีจึงควรรู้ถึงจุดสมดุล ไม่ปล่อยให้กลไกตลาดหรือผู้ประกอบการมาครอบงำความคิดจนสูญเสียความตั้งใจที่แท้จริง

ตัวอย่างผลงานของ อานนท์ ไพโรจน์



Cell Chair (2005) คือ การผสานแนวคิดของเฟอร์นิเจอร์เข้ากับทักษะการผลิตของโรงงานหล่อพระ ผ่านฝีมือช่างหล่อพระพุทธรูปและเครื่องจักรที่กำลังจะถูกโละทิ้ง ครั้งนั้น อานนท์ ไพโรจน์ ใช้ความคิดสร้างสรรค์เล่นแร่แปรธาตุกับสายการผลิตเก่าๆ โดยเขาพลิกจุดอ่อน (ความไม่ชำนาญงานเฟอร์นิเจอร์) ของช่างหล่อพระให้กลายมาเป็นจุดขาย อาศัยการเจาะรูแบบมั่วๆ มันๆ จนเกิดเป็นพื้นผิวแปลกตา Cell chair เป็นผลงานที่สร้างอารมณ์สนุกขึ้นจากแสงเงา มีน้ำหนักเบา เก็บง่าย ซ้อนสูงได้ ที่สำคัญตัววัสดุที่ใช้สามารถตอบโจทย์ของโรงแรมหรูตามชายหาดได้เป็นอย่างดี (เพราะบรอนซ์ทนความชื้นของทะเลได้ดีกว่าเหล็ก)

ผลงานที่พลาดไม่ได้อีกชิ้นของอานนท์ ไพโรจน์ คือ A PART (2009) ซึ่งถือเป็นการละลายเส้นพรมแดนระหว่างประติมากรรมและเฟอร์นิเจอร์ ผลงานชิ้นนี้ขายดิบขายดีทั้งกับลูกค้าแกลเลอรี่และโรงแรม จุดเด่นของมันอยู่ที่ “ความไม่ชัดเจน” ที่กระตุ้นให้ผู้คนหยุดคิดและตั้งคำถาม อานนท์กล่าวว่าเก้าอี้ตัวนี้ไม่ได้ขายที่นั่ง แต่ขายทัศนคติ วัฒนธรรม และอารมณ์เป็นหลัก

** Creative Space Workshop: Design. Experience. Management โดย อานนท์ ไพโรจน์ เป็นส่วนหนึ่งของงานการชุมนุมทางความคิดประจำปี Creativities Unfold, Bangkok 2011


« Back to Result

  • Published Date: 2012-02-01
  • Resource: www.tcdcconnect.com