Creative Knowledge

« Back to Result | List

เก็บตกโครงการ Siamese Twist - พลิกเศษวัสดุเหลือใช้ให้เป็นเครื่องประดับ

ออกแบบและพัฒนาโดย : ผศ.ดร. สุภาวี ศิรินคราภรณ์
เรื่อง : สุวิทย์ วงศ์รุจิราวาณิชย์

เมื่อพูดถึงคำว่า “จิวเวลรี่” ภาพลักษณ์ที่ผู้คนส่วนใหญ่วาดไว้ก็จะเป็นเครื่องประดับที่ผลิตจากวัสดุราคาสูง เช่น สร้อยแพลตินัม ต่างหูทองคำ แหวนประดับพลอยไพลิน หรือกำไลเพชรแพรวพราว แต่นั่นคงไม่ใช่ข้อกำหนดในการสร้างงานจิวเวลรี่เสมอไป เพราะวันนี้ ผศ.ดร. สุภาวี ศิรินคราภรณ์ (อาจารย์แพร์) อาจารย์ประจำคณะมัณฑณศิลป์ มหาวิทยาลัยศิลปากร ได้พลิกแพลงวัสดุเหลือทิ้งมาสร้างเป็นนิยามใหม่ให้กับจิวเวลรี่ในแบบของเธอ

การเลือกวัสดุตั้งต้น
อาจารย์แพร์เลือกวัสดุที่สามารถบ่งบอกรสนิยมและความเป็นตัวตนของเธอ นั่นก็คือ “เศษของแผ่นฟิลม์ย่อยสลาย” ที่มีความกำกวมและแฝงไปด้วยความหมายซ่อนเร้นน่าค้นหา โดยเธอมุ่งหวังที่จะพลิกภาพ “สิ่งของที่ถูกทอดทิ้ง” นี้ให้กลายเป็น “สิ่งของที่ทรงคุณค่า”

การต่อยอดเป็นผลิตภัณฑ์
อาจารย์แพร์เลือกใช้ความต่างในเรื่องอายุวัสดุ ทั้งแบบที่มีคุณค่าและไม่มีคุณค่า, มีความหมายและไร้ความหมาย มาเป็นจุดสำคัญในการสร้าง Contrast (ความขัดแย้ง) ให้กับชิ้นงาน เปรียบเสมือนกับการนำ “คู่ตรงข้ามของความหมาย” มาผสมกลมกลืนกันเพื่อสร้างอัตลักษณ์อันโดดเด่นให้กับเครื่องประดับ

ขั้นตอนการพัฒนาผลิตภัณฑ์
1. ด้วยความที่โครงสร้างของเศษแผ่นฟิล์มย่อยสลายมีความอ่อนตัวสูง อาจารย์แพร์จึงทดลอง “ถักทอ” เศษวัสดุนี้เพื่อเสริมโครงสร้างให้มันสามารถคงรูปได้ โดยเธอได้นำเศษแผ่นฟิลม์ฯ มาตัดเป็นเส้นยาวๆ ถักเข้ากับไหมพรมและสานกันออกมาเป็นผืน
2. นอกจากนั้น เพื่อให้สอดคล้องกับแนวทางการสร้างชิ้นงานที่ต้องการนำเสนอถึงอายุขัย ความจีรัง และความงาม อาจารย์แพร์ยังได้ทดลองถักเศษแผ่นฟิล์มย่อยสลายนี้เข้ากับเศษด้าย (ที่มาจากฝ้ายไม่ฟอกย้อม) และโลหะเงิน 100% ซึ่งวัสดุทั้งสามชนิดนี้ล้วนถือเป็น “สัจจะวัสดุ” ทั้งสิ้น (หมายถึงวัสดุที่ไม่ได้ผ่านการแต่งแต้มใดๆ สิ่งที่คนสัมผัส คือ ความงามจากเนื้อแท้ของตัววัสดุนั้นๆ)

อุปสรรคและแนวทางแก้ปัญหา
โดยทั่วไป เวลานักออกแบบเริ่มต้นคิดงานก็มักจะคาดหวังกะเกณฑ์ไว้ล่วงหน้าถึงผลลัพธ์ของชิ้นงานนั้น แต่ในความเป็นจริงแล้วความแน่นอนที่ว่าอาจจะเกิดสะดุดระหว่างทางอันสืบเนื่องมาจากความไม่เข้าใจในธรรมชาติของวัสดุ ดังนั้น สิ่งสำคัญเวลาทำงานกับ “วัสดุใหม่” ก็คือ การศึกษาธรรมชาติของตัววัสดุนั้นๆ ให้มากที่สุด ในขณะเดียวกัน ก็ต้องเฟ้นหา “กระบวนการผลิต” ที่สอดคล้องกับเป้าหมายที่ตั้งไว้ด้วย อ.แพร์บอกว่า ความเข้าใจในเนื้อแท้และคุณสมบัติของวัสดุนี้ จะช่วยให้นักออกแบบสามารถหาหนทางที่เหมาะสมในการแก้ไขปัญหาระหว่างการทำงานได้เป็นอย่างดี

จากแนวคิดสู่ต้นแบบ
แรงบันดาลใจในการออกแบบครั้งนี้เกิดขึ้นในระหว่างที่อาจารย์แพร์กำลังทำความสะอาดพื้นที่ทำงาน (workshop) เธอได้หันไปเห็น “ใยแมงมุม” ที่แม้จะดูฉีกขาดบ้างในบางส่วนแต่ความเปราะบางของเส้นใยกลับสานตัวกันอย่างแน่นหนา กลายเป็นที่ดักแมลง เป็นบ้านที่อยู่อาศัย และเป็นรังที่เลี้ยงดูลูกๆ ของแม่แมงมุมได้

ไอเดีย “เปราะบางแต่แน่นหนา” ของใยแมงมุมนี้เองที่สอดคล้องกับคุณสมบัติของตัววัสดุที่เธอเลือกใช้ เธอจึงนำโครงสร้างการถักทอเส้นใยแมงมุมมาเป็นแนวคิดหลักในการขึ้นรูปจิวเวลรี่ผ่านสัจจะวัสดุทั้งสามข้างต้น

บทสรุป
ชิ้นงานสำเร็จของอาจารย์แพร์คือ “จิวเวลรี่หยากไย่ประดับ” ที่ขึ้นรูปจากเทคนิคการถักทอสัจจะวัสดุ 3 ประเภท อันได้แก่ เศษของแผ่นฟิลม์ย่อยสลาย, เส้นด้ายจากฝ้าย และโลหะเงินบริสุทธิ์ 100% โดยมีใยแมงมุมเป็นแรงบันดาลใจหลัก ผลงานชิ้นนี้ตั้งใจจะสื่อถึงเรื่องอายุขัยและความอจีรังของสรรพสิ่ง เพราะเมื่อกาลเวลาผ่านไป เศษแผ่นฟิล์มฯ นี้ก็จะเริ่มย่อยสลาย เส้นด้ายก็จะเริ่มผุพัง โลหะเงินก็จะเกิดการเปลี่ยนสี แต่ทั้งหมดอาจเกิดขึ้นในระยะเวลาที่แตกต่างกัน ผลลัพธ์ของความเปลี่ยนแปลงดังกล่าวจะทำให้เครื่องประดับชิ้นนี้เกิดการ “เปลี่ยนรูป” ซึ่งสื่อถึงสภาวะของความไม่แน่นอนที่ผู้สวมใส่จะได้เข้าใจถึงธรรมชาติความ “อจีรัง” นั้น

« Back to Result

  • Published Date: 2011-10-05
  • Resource: www.tcdcconnect.com
  • Made here on earth พื้นที่งานช่างที่สร้างจากสติ
  • จับตามอง “วอร์ซอ” เมืองหลวงแห่งประเทศโปแลนด์ อดีตเมืองที่เกือบจะหายไปจากแผนที่โลก ด้วยเหตุความเสียหายที่ได้รับจากสงครามโลกครั้งที่ 2 แต่ขณะนี้ วอร์ซอคือเมืองที่กำลังถูกพูดถึงในฐานะ “Cool Destination” ที่น่าจับตามองมากที่สุดในยุโรป
  • สำรวจมุมมองนักคิด “ดร.วสุ โปษยะนันทน์” สถาปนิกผู้เชี่ยวชาญด้านการอนุรักษ์โบราณสถาน จากสำนักสถาปัตยกรรม กรมศิลปากร ผู้ที่บอกให้เราเข้าใจว่า คุณค่าและความหมายคือจุดเริ่มต้นของการอนุรักษ์และการจัดการโบราณสถานอย่างยั่งยืน
  • เพื่อนหญิงพลังหญิงในภาพประกอบของ Superfah Jellyfish
  • สีสันที่เป็นตัวเองของ Mana Dkk
  • ความสูงวัยไม่ใช่เรื่องตัวเลขของอายุที่น่ากลัวอีกต่อไป การค้นหารูปแบบความสุขในแบบของตัวเองบวกกับอัพเดทเทรนด์การมีอายุยืนผ่านหนังสือหรือบทความออนไลน์ ช่วยเพิ่มบทสนทนาระหว่างคนรุ่นเรา รุ่นพ่อ และรุ่นแม่ปู่ย่าตายาย TCDC Resource Center จึงอยากบอกต่อหนังสือดีที่ว่าด้วยเรื่อง “สูงวัย” ที่เรายังไม่รู้อีกมากมาย
  • Yim Lek Lek งานกระดาษสร้างรอยยิ้ม ด้วยความฝันเพื่อตัวเองและผู้อื่น
  • เมื่อนิยามของคำว่าสูงวัยได้เปลี่ยนไปจากเดิม ซึ่งเห็นได้จากวิถีชีวิตอันน่าสนใจของผู้สูงวัยที่ไม่ยอมแพ้ต่อข้อจำกัดของร่างกาย หากแต่ลุกขึ้นมายอมรับธรรมชาติและอยู่อย่างมีความหมายและไม่มองว่าตนเป็นภาระของสังคม จนบางคนเป็นถึงแฟชั่นไอคอน นักเขียน นักแสดง กระทั่งการมีทางเลือกการทำกิจกรรมมากมายเพื่อตอบโจทย์เขาเหล่านั้น อย่างเช่นคลาสโยคะหลักสูตรผู้สูงวัย เป็นต้น
  • จากสถิติพบว่า สิงคโปร์มีประชากรผู้สูงอายุ (อายุมากกว่า 60 ปี) เป็นจำนวนสูงที่สุดในเอเชีย (รองลงมาเป็นไทย) ทำให้ภาครัฐได้วางแผนและพัฒนาระบบต่างๆเพื่อคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น ผ่านนโยบายการเป็นประเทศ 'Nation for All Age' โดยมีการลงมือทำที่หลากหลาย โดยเฉพาะการพัฒนาพื้นที่ของเมืองมารีน พาเหรด ที่ได้รับการพัฒนาให้เป็น City for All Ages (CFAA)
  • ในอีกไม่ช้า คำว่า “สูงวัย” จะใช้กำหนดอะไรไม่ได้ เพราะสังคมผู้สูงอายุในวันนี้เต็มไปด้วยภาพของคนสูงวัยที่ตื่นตัวพร้อมทำงาน เริ่มต้นทดลองใช้โซเชียลมีเดีย ออกไปท่องเที่ยวพร้อมลูกหลาน รวมถึงการเกิดปรากฏการณ์ “หกศูนย์อีกครั้ง” (Second sixties) ที่กำลังกลับมา แล้วเราจะออกแบบชีวิตอย่างไรหากวันข้างหน้าเราจะเป็นส่วนหนึ่งของสังคมผู้สูงอายุอย่างเต็มรูปแบบ เพื่อให้ในอนาคตที่ใกล้ถึงนี้ ไม่มีคำว่าสูงวัยมาเป็นข้อจำกัดในการใช้ชีวิตได้อีกต่อไป