Articles

« Back to Result | List

โครงการออกแบบแห่งท้องถิ่น (miniTCDC Showcase) ตอน 3

เรื่อง: อาศิรา พนาราม

การออกแบบแห่งท้องถิ่น (miniTCDC Showcase): มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงรายกับโซ่จักรยานยนต์รอบรั้วมหาวิทยาลัย
นักศึกษา นางสาวเบญญาดา สุคนธ์เขตร์ผลงาน เครื่องประดับจากโซ่จักรยานยนต์

การคัดสรรเนื้อหาในท้องถิ่นมาทำงานออกแบบ ไม่ได้จำกัดอยู่ที่เนื้อหาที่เป็นมรดกมายาวนานของจังหวัดเท่านั้น แต่หมายรวมถึงสิ่งรอบตัวที่เกิดขึ้นในชีวิตประจำวัน เหมือนที่นักศึกษาจากมหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย ได้สังเกตเห็นวิถีชีวิตรอบรั้วมหาวิทยาลัยว่ารถจักรยานยนตร์นั้นเป็นส่วนหนึ่งในชีวิตประจำวันของนักศึกษาและผู้คนละแวกใกล้เคียง ร้านซ่อมจักรยานและจักรยานยนต์จึงผุดขึ้นตามมุมต่างๆ ของเมือง กองเศษวัสดุ โดยเฉพาะโซ่นั้นมีมากมาย ชวนให้ผู้ออกแบบคิดหาวิธีเพิ่มมูลค่ามากไปกว่าชั่งกิโลขายเป็นเศษเหล็ก

แนวคิดในการออกแบบ: เปลี่ยนหน้าที่ เพิ่มมูลค่าใหม่ให้โซ่จักรยานยนต์
นักศึกษาตั้งใจทดลองออกแบบโซ่จักรยานยนต์ให้แปลกใหม่ เพื่อลบภาพเดิมที่แข็งกระด้างและเขลอะน้ำมัน ให้กลายเป็นเครื่องประดับที่ดูหรูหราอ่อนช้อย โดยได้แรงบันดาลใจมาจากหอยมือเสือซึ่งมีทั้งความแข็งแรงและเส้นโค้งที่อ่อนช้อย ผู้ออกแบบศึกษาโครงสร้างของเศษวัสดุก่อนแล้วจึงตัดแยกชิ้นส่วนโซ่ออกมา ซึ่งประกอบด้วยลวดเหล็กและน็อต แล้วขึ้นแบบร่างตามแนวคิดและลักษณะของวัสดุ โดยนำลวดเหล็กไปดัดเป็นโครงตามแบบที่ต้องการ และนำชิ้นส่วนน็อตมาเชื่อมกับโครงตามแบบร่าง แล้วนำไปชุบโครเมียมเพื่อเพิ่มความแวววาว สำเร็จออกมาเป็นเครื่องประดับ คือ สร้อยคอ กำไล และต่างหูดีไซน์ร่วมสมัย หากไม่บอกก็ไม่รู้ว่าวัสดุมาจากโซ่จักรยานยนต์ ปัญหาที่นักศึกษาพบระหว่างการทำงาน คือ ไม่มีความชำนาญในการผลิต (เชื่อมโลหะ, ชุบโครเมียม) จึงต้องจ้างผลิตเป็นส่วนใหญ่ ทำให้ต้นทุนสูง อีกทั้งงานต้นแบบมีน้ำหนักมาก การแก้ไขจึงควรย่อขนาดให้เล็กลง และศึกษาด้านการผลิตเพิ่มขึ้น ผู้ออกแบบเองได้เรียนรู้กับการออกแบบในโครงการนี้ไม่น้อย จึงนำเสนอผลงานตลอดทั้งกระบวนการ พร้อมปัญหาและทางพัฒนาในอนาคตได้อย่างเป็นขั้นตอนชวนติดตาม

คำแนะนำจากวิทยากร
- วิทยากรกล่าวคำชมว่านักศึกษา “เป็นนักออกแบบที่แท้จริง” เพราะมีทั้งความสร้างสรรค์และนวัตกรรม (Innovation)
- นักศึกษาสามารถทำลายการรับรู้เดิมของวัสดุตั้งต้น ให้ออกมาเป็นเครื่องประดับ ที่คนดูไม่ออกถึงที่มาทันทีที่มองเห็น เป็นผลดีต่อผู้ใช้ให้กล้าที่จะใส่มากขึ้น แต่ยังมีข้อควรระวังเรื่องขนาด น้ำหนัก และความประณีตในการผลิต
- การนำของที่มีอยู่แล้วมาทำใหม่ (Design Ready Made) ของนักศึกษานี้ ยังสามารถต่อยอดแนวคิดและกระบวนการเป็นผลิตภัณฑ์อื่นๆ ไม่รู้จบ ควรนำไปผลิตเป็นสินค้าอื่น (นอกจากเครื่องประดับ) ในตลาดที่ไร้คู่แข่ง ที่สามารถตั้งราคาสูงได้ด้วย (เพราะขั้นตอนการผลิตยาก) ก็จะยิ่งขยายฐานการเปลี่ยนขยะเป็นเงินให้แข็งแรงขึ้น ถึงขั้นเป็นผู้เชี่ยวชาญด้านนี้ไปเลย

การออกแบบแห่งท้องถิ่น (miniTCDC Showcase): มหาวิทยาลัยราชภัฏภูเก็ตกับชุดชาชิโน-โปรตุกีส
นักศึกษา นายณัฐพล ช่อโกมลวรรณ และ นายภูเบศวร์ วิริโยทัยผลงาน KOPI Tea Set

ได้ยินชื่อภูเก็ต นอกจากทะเลงามแล้ว ภาพหมู่ตึกสไตล์ชิโน-โปรตุกีสในย่านเมืองเก่า ก็ลอยขึ้นมาในความรับรู้ของนักท่องเที่ยวจำนวนไม่น้อย สถาปัตยกรรมสไตล์นี้เกิดจากการผสมผสานความเป็นตะวันออกและตะวันตก ด้วยอิทธิพลของชาวโปรตุเกสที่เข้ามาตั้งถิ่นฐานทำการค้าแถบแหลมมลายูแต่อดีต ทำให้สถาปัตยกรรมแบบโปรตุเกสในถิ่นนี้ มีรายละเอียดเพี้ยนไปตามความถนัดของช่างชาวจีน กลายเป็นสไตล์เฉพาะตัวที่กระจายอยู่หลายเมืองในแถบแหลมมลายู ทางการภูเก็ตได้อนุรักษ์ตึกชิโน - โปรตุกีสพร้อมกับย่านเมืองเก่า และส่งเสริมให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวด้านวัฒนธรรมและวิถีชีวิตของคนภูเก็ต

ด้วยประวัติศาสตร์สถาปัตยกรรมที่โดดเด่นนี้ นักศึกษาจากมหาวิทยาลัยราชภัฏภูเก็ต จึงเลือกนำเอกลักษณ์ของตึกชิโน-โปรตุกีสมาออกแบบเป็นสินค้าแห่งท้องถิ่นภูเก็ต

แนวคิดในการออกแบบ: สินค้าที่ระลึกสะท้อนสถาปัตยกรรมและวิถีภูเก็ต
นอกจากหมู่ตึกสไตล์ชิโน-โปรตุกีส นักศึกษากลุ่มนี้ยังได้ศึกษาวิถีชีวิตของชาวภูเก็ต ซึ่งมีทั้งชาวไทยและชาวจีน อยู่ร่วมกันมายาวนาน วัฒนธรรมการดื่มชาของชาวได้แทรกซึมเข้าไปเป็นกิจวัตรอย่างหนึ่งของคนภูเก็ต การดื่มน้ำชา โดยเฉพาะในร้านชากาแฟ ที่กินดื่มแกล้มอาหารเช้าควบคู่กับการเปิดวงสนทนาก่อนไปทำงาน กลายเป็นภาพคุ้นตา ที่นักศึกษาได้หยิบมาผสานกับตึกลูกผสม คิดผลิตภัณฑ์ออกมาเป็นชุดชาเซรามิค ในรูปแบบของตึกชิโน-โปรตุกีส
นักศึกษาสั่งทำเซรามิคเป็นรูปตึกสถานีตำรวจภูธร ตรง ถ.พังงา เพราะตึกแห่งนี้มีประวัติศาสตร์อันน่าสนใจ ที่ว่าตึกสถานีตำรวจเกิดขึ้นตามมา หลังการเปิดธนาคารสแตนดาร์ดชาร์ตเตอร์ ธนาคารแห่งแรกในภูเก็ต โดยตั้งอยู่ตรงข้ามธนาคารพอดี เอกลักษณ์ของตึกก็เด่นชัด คือมีหอนาฬิกาอยู่ด้านบน นักศึกษาจึงนำรูปลักษณ์นี้มาออกแบบเป็นชุดชา โดยให้ชั้นล่างเป็นกาชา และหอนาฬิกาเป็นถ้วยชา ในลักษณะของสินค้าที่ระลึก ที่หยิบสัญลักษณ์ของท้องถิ่นมาใช้อย่างตรงตัว

คำแนะนำจากวิทยากร
- การหยิบประวัติศาสตร์มาทำเป็นผลิตภัณฑ์แบบตรงไปตรงมา อาจไม่เด่นเชิงความคิดสร้างสรรค์ แต่สามารถทำได้เพื่อการขายแน่นอน
- นักศึกษาควรศึกษาเพิ่มเติม ในการออกแบบสินค้าที่ระลึก ซึ่งสามารถทำให้เป็นสินค้าที่ดีได้ โดยต้องให้ความสำคัญเรื่องรายละเอียดรอบด้านมาก เช่น สินค้าควรมีความเนี้ยบในระดับหนึ่ง อย่างการจำลองสถาปัตยกรรม ต้องเก็บรายละเอียดให้ชัดเจนพอ สัดส่วนก็ควรเป็นสัดส่วนจริง ให้สามารถสื่อเอกลักษณ์ได้ชัด ขณะเดียวกันก็ไม่ทำลายการใช้งาน นอกจากนั้นยังควรคำนึงถึงการผลิต ให้สะดวกต่อการขนส่ง มีราคาย่อมเยา นักท่องเที่ยวตัดสินใจซื้อได้ง่าย เป็นต้น หากนักศึกษาสามารถออกแบบโดยตอบโจทย์เหล่านี้ได้ สินค้าที่ระลึกธรรมดาก็อาจกลายเป็นสินค้าติดตลาดของเมืองท่องเที่ยวแห่งนี้ได้เลย

การออกแบบแห่งท้องถิ่น (miniTCDC Showcase): มหาวิทยาลัยราชภัฏสงขลากับความเป็นไทยในเมืองท่องเที่ยว
นักศึกษา นายธนภูมิ เทศงานถ้วนผลงาน เสื้อยืด Thai Pradist Street

สงขลา เมืองท่องเที่ยวและการค้าแห่งสำคัญในภาคใต้ ซึ่งมีนักท่องเที่ยวและนักธุรกิจจากสิงคโปร์ และมาเลเซียมาเยือนไม่ขาดสาย ธุรกิจสินค้าที่ระลึกจึงเป็นกลจักรหนึ่งที่ผลักดันเศรษฐกิจจังหวัดให้เคลื่อนตัว นักศึกษาจากมหาวิทยาลัยราชภัฏสงขลาผู้นี้ จึงต้องการออกแบบสินค้าที่ระลึกยอดนิยมอย่างเสื้อยืด ให้ประกาศอัตลักษณ์ของจิตรกรรมไทยในรูปแบบกราฟิคร่วมสมัยสไตล์สตรีทอาร์ท

แนวคิดในการออกแบบ: ไทยอนุรักษ์และพังค์สไตล์
นักศึกษาสร้างแบรนด์ขึ้นโดยใช้ลายไทยมาออกแบบให้ร่วมสมัย เพื่อขายความเป็นไทย โดยเจาะกลุ่มลูกค้านักท่องเที่ยวต่างชาติในสงขลา เขาใช้ชื่อ “ไทยประดิษฐ์” ร้านปืนเจ้าดังที่มีชื่อเสียงเก่าแก่ เป็นที่รู้จักดีของคนไทยยุคก่อนมาเป็นชื่อแบรนด์ เพราะได้ทั้งการจดจำ และมีความหมายตรงตัวว่าเป็นงานของไทย เขาออกแบบโลโกล้อไปกับทรงปืน ใช้เป็นเครื่องหมายการค้าประทับบนเสื้อยืดและบรรจุภัณฑ์ จากสไตล์ของโลโก นักศึกษาแตกออกเป็นลายเสื้อ 5 ลาย โดยนำเนื้อหาจากจิตรกรรมไทยที่นิยมเขียนภาพเรื่องรามเกียรติ์เป็นหลัก เช่น ทศกัณฐ์ทรงกวางทอง หนุมานหาวเป็นดาวเป็นเดือน เป็นต้น ลายเสื้อที่เขาออกแบบมีความโดดเด่น ทั้งด้านฝีมือที่สื่อถึงความสามารถระดับสูงในการเขียนลายไทย และการถ่ายทอดความเป็นพังค์เข้าไปในจิตรกรรมไทยได้อย่างสวยงาม งานนี้จึงไม่มีข้อสงสัยในความสามารถด้านกราฟิคดีไซน์ของนักศึกษา แต่ในความเป็นผลิตภัณฑ์ในการออกแบบแห่งท้องถิ่น เขายังมีสิ่งที่ต้องไปพัฒนาต่อ

คำแนะนำจากวิทยากร
- ด้วยฝีมือการออกแบบลายเสื้อ การสร้างภาพลักษณ์ของแบรนด์ เพื่อต่อยอดไปเป็นสินค้าแนวนี้ นักศึกษาทำได้ดี และน่าจะขายได้เลยในตลาดเสื้อยืดสำหรับนักท่องเที่ยว
- ตลาดเสื้อยืดมีผู้ทำขายจำนวนมากมายมหาศาล หากต้องให้คนสนใจอยากซื้อ นอกจากสไตล์ดีแล้ว ลายเสื้อนั้นต้อง “เสียงดัง” มากพอ วิทยากรแนะว่าลายเสื้อควรมีเรื่องราว ประเด็น หรือเนื้อหาที่เปล่งออกมาอย่างน่าสนใจ แทนคุณค่า แทนความคิดของผู้สวมใส่ ขณะนี้งานของนักศึกษามีตัวละครมากมาย รูปแบบเด่น แต่ยังขาดประเด็นที่ดึงความสนใจ
- ผลงานของนักศึกษายังไม่มีเนื้อหาตอบโจทย์ความเป็นสงขลาโดยเฉพาะ นักศึกษาควรลองแก้โจทย์ออกมา สร้างลายกราฟิคที่เชื่อมโยงเรื่องราวของสงขลาออกมาให้เป็นสินค้าทางวัฒนธรรม (นอกจากเสื้อยืด) ที่ไม่มีใครลอกเลียนได้ ผลงานที่ดีอยู่แล้วของนักศึกษาจะได้มีตลาดชัดเจน และเติบโตอย่างยั่งยืน

ติดตามอ่านบทความที่เกี่ยวข้อง
โครงการออกแบบแห่งท้องถิ่น (miniTCDC Showcase) ตอน 1
โครงการออกแบบแห่งท้องถิ่น (miniTCDC Showcase) ตอน 2

« Back to Result

  • Published Date: 2011-08-17
  • Resource: www.tcdcconnect.com