Articles

« Back to Result | List

“ทำเป็นเล่น เห็นเงินล้าน” การจุดประกายไอเดียจากเรื่องเล่นๆ ของ คริส แบงเกิล อดีตผู้อำนวยการฝ่ายออกแบบของ BMW Group

เรื่อง: ชัชรพล เพ็ญโฉม

bangle

เกือบ 3 ทศวรรษที่ คริส แบงเกิล (Chris Bangle) อดีตผู้อำนวยการฝ่ายการออกแบบ (คนแรกที่เป็นชาวอเมริกัน) ของ BMW Group ได้วางเอกลักษณ์และสร้างกฎการออกแบบใหม่ให้กับค่ายรถหรูจากเยอรมัน ใครจะคิดว่าคำว่า ‘งาน’ ของเขาทั้งหมดล้วนเริ่มต้นจากเรื่อง ‘เล่นๆ’ TCDCCONNECT เบียดคิวสัมภาษณ์ (ที่แน่นเอี้ยด) เพื่อคุยกับคุณคริสได้สำเร็จ ติดตามครับ

28 ปีของการออกแบบรถยนต์ ประสบการณ์ที่คุณไม่มีวันลืมคือ...
มีช่วงเวลาดีๆ เกิดขึ้นมากมายที่ BMW มีอยู่ครั้งหนึ่งในขั้นแรกของการออกแบบซีรี่ส์ 5 (รุ่นก่อนโมเดล E60 ในปัจจุบัน) นักออกแบบทำงานได้แย่มาก...มากจนเราต้องทิ้งแบบนั้นไป คือในการออกแบบรถ เราจะแข่งกันออกแบบหลายๆ แบบเพื่อเลือกและคัดออกทีหลัง ถ้าแบบไหนทำท่าจะไปไม่รอด เราก็จะไม่พัฒนาต่อ เพราะจะสิ้นเปลืองทรัพยากรบริษัทไปเปล่าๆ ดังนั้น เราก็จะเริ่มกันที่ 10-8 แบบ จากนั้นก็คัดออกเหลือ 6-4 แบบ เพื่อเก็บไว้พิจารณาอย่างจริงจังในขั้นต่อไป ซึ่งขั้นแรกนี้รถจะเป็นเพียงแบบสเก็ตช์ที่เราต้องตัดสินใจว่ามีศักยภาพเพียงพอสำหรับการพัฒนาต่อหรือไม่ ฝีมือสเก็ตช์ของนักออกแบบคนนั้นเยี่ยมมาก แต่แบบรถแย่ เราจึงตัดสินใจว่าจะคัดแบบนั้นออก

ในที่ประชุมมีการรวบรวมแบบซีรี่ส์ 5 ได้เซ็ตหนึ่ง ผมบอกทุกคนว่าเราตัดสินใจคัดแบบนั้นออกแล้ว ขณะเดียวกันนั้นเอง ปีเตอร์ ซึ่งเป็นสมาชิกคนหนึ่งในทีมก็เข้ามาในที่ประชุมและบอกกับพวกเราว่า “ไม่ได้ เราต้องเก็บแบบนี้ไว้ เพราะรถที่จะผลิตขึ้นจากแบบนี้มันเจ๋งมาก ทีมออกแบบเขาทำงานกันทั้งคืนเพื่อปรับแบบใหม่หมด” พวกเขาถึงกับใช้วิธีไดน็อค (Di Noc) เลยทีเดียวครับ (โดยปกติ ไดน็อค หมายถึง การนำเอาแผ่นฟอยล์ที่ทำจากเงินมาหุ้มโครงรถเพื่อให้ดูเหมือนกับรถที่พ่นสีแล้ว เราจึงสามารถมองเห็นพื้นผิวของตัวรถได้) ครั้งนั้นพวกเขาใช้อะลูมิเนียมฟอยล์หุ้มบนแบบที่สร้างขึ้นจากดิน ผลปรากฏว่ามันดูเจ๋งมากจริงๆ เราจึงตัดสินใจเก็บแบบนั้นไว้ และต่อมามันก็ถูกผลิตขึ้นเป็นรถซีรี่ส์ 5 จนได้

อีกประสบการณ์หนึ่งที่ผมไม่เคยลืม ก็คือ มีนักออกแบบคนหนึ่งส่งแบบของเขาผ่านเข้ามาจนถึงรอบสุดท้าย จำได้ว่าเขาออกแบบเสร็จวันศุกร์ และเสียชีวิตด้วยโรคมะเร็งเม็ดเลือดขาวระยะสุดท้ายในวันเสาร์ต่อมา

พูดถึงความเห็นต่างๆ นานาที่มีต่องานของคุณ ความเห็นใดที่น่าสนใจที่สุด และความเห็นใดที่แปลกประหลาดที่สุด เรื่องนี้เกิดขึ้นที่เมืองไทยตอนที่ผมมาเปิดตัวรถรุ่น Z4 (รุ่นก่อนปัจจุบัน) ซึ่งถือเป็นช่วงเวลาที่มีความหมายมากสำหรับผม ผู้เข้าร่วมงานท่านหนึ่งเป็นอาจารย์จากคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ เขาเดินเข้ามาหาผมแล้วพูดว่า "ผมอยากขอบคุณคุณที่ในที่สุดคุณก็ได้สร้างรถแบบ non-Euclidean เสียที" ผมถามกลับไปว่า "อะไรคือรถแบบ non-Euclidean" เขาบอกผมว่า " มันคือการออกแบบแนวโมเดิร์นนิสม์ ซึ่งมีพื้นฐานอยู่บนรูปร่างและรูปแบบที่นักคณิตศาสตร์ชาวกรีกอย่างยูคลิดและอาร์คีมีดีสเป็นผู้สร้างขึ้นมา รวมทั้งมีลักษณะตามหลักคณิตศาสตร์ อย่างเช่น ทรงลูกบาศก์ ทรงกรวย และทรงกระบอก แต่ในเมืองไทยเราไม่มีนักคณิตศาสตร์อย่างอาร์คีมีดีส เราไม่มีเรขาคณิตอยู่ในประวัติศาสตร์ทางวัฒนธรรม เรามีแต่ภาษาที่เป็นธรรมชาติ มีคำศัพท์ที่บรรยายจนเห็นภาพพจน์ และรถรุ่นนี้ดูเหมือนว่าจะออกแบบมาด้วยภาษาธรรมชาตินั้น"

ตอนนั้นผมได้แต่บอกกับตัวเองว่า ช่างเป็นความเห็นที่น่าประทับใจมากๆ คำพูดของอาจารย์ท่านนี้วนเวียนอยู่ในหูผมอีกนาน และผมก็ได้ค้นคว้าเพิ่มเติมเกี่ยวกับเรื่องนี้ด้วย

ส่วนความเห็นที่แปลกประหลาดที่สุด คือ ผมมีเพื่อนอยู่คนหนึ่งซึ่งชื่นชอบภาษาละตินมาก และตอนนั้นผมก็มีแบบรถที่มีชื่อเป็นภาษาละตินอยู่ข้างนอก ผมขอความเห็นเรื่องรถจากเขา แต่แทนที่เขาจะดูรถแล้วให้ความเห็น เขากลับพูดเป็นภาษาละตินว่า “อีควัส โปรเบียส โนมินัส สต็อปปัส” ซึ่งไม่มีใครเข้าใจ นับเป็นความเห็นด้านการออกแบบที่ไม่มีประโยชน์ที่สุดเท่าที่ผมเคยได้รับ แต่ก็เป็นเรื่องที่จำได้ไม่ลืม

ถ้าคุณไม่ออกแบบรถ คุณจะออกแบบอะไร
ทุกอย่างครับ ออกแบบของระดับพรีเมี่ยมที่ให้ประสบการณ์แบบพรีเมี่ยมภายใต้สิ่งแวดล้อมแบบพรีเมี่ยม ทุกอย่างทำให้ผมสนใจได้ทั้งนั้น คุณจะเป็นนักออกแบบที่ดีได้อย่างไรถ้าคุณสนใจอะไรเพียงอย่างเดียว

ถ้าอย่างนั้น อะไรทำให้คุณสนใจมากที่สุด
มันขึ้นอยู่กับว่าผมกำลังประสบกับอะไรหรือว่าอยู่ที่ไหนในขณะนั้นมากกว่า อย่างการทำวิจัยเรื่องรถยนต์สำหรับชาวสิงคโปร์ก็หมายถึงการมองรถในแง่มุมใหม่โดยสิ้นเชิง นั่นเป็นเรื่องที่น่าสนใจมากสำหรับผม ตอนนี้ผมกำลังสนใจเรื่องเทคนิคการผลิตที่สามารถทำให้เราผลิตสินค้าได้ง่ายขึ้น ประกอบง่ายขึ้น ผมคิดว่ามันเป็นเรื่องน่าเศร้าที่การผลิตของสักชิ้นกลายเป็นเรื่องยากเย็น ผมสนใจเรื่องหุ่นยนต์มากด้วยเช่นกัน

ของเล่นสุดโปรดของคุณคือ...
ของเล่นอย่างหนึ่งที่ผมซื้อให้คนอื่นอยู่บ่อยครั้ง ก็คือ ลูกข่าง คุณเคยสังเกตหรือไม่ว่าลูกข่างหมุนไปทางไหน? เพื่อรักษาโมเมนตัมไว้ มันไม่สามารถหมุนไปในทิศทางตรงกันข้ามได้ มันต้องหมุนไปในทางเดียวกัน แต่เวลาหมุนมันกลับหัวลงนี่ เป็นไปได้อย่างไร? ดังนั้น ถ้าคุณดูให้ดีๆ สิ่งที่เกิดขึ้นก็คือ มันเริ่มต้นหมุนไปทางนี้ทางเดียว (ทำท่าประกอบ) จากนั้นมันจะหมุนไปอีกทาง ซึ่งมันเป็นปรากฏการณ์ที่รวดเร็วมาก ถ้าไม่สังเกตให้ดีเราจะไม่เห็นเลย มันจะดูเหมือนการหมุนจากด้านในออกข้างนอก ลูกข่างเป็นของเล่นที่ดูสนุกมาก แต่ถ้าเปรียบกับการจัดการเชิงธุรกิจ บ่อยครั้งที่คุณต้องหมุนแบบลูกข่าง คุณอาจจะต้องเปลี่ยนบริษัท ทีมนักออกแบบ หรือไม่ก็ผลิตภัณฑ์ แล้วก็ทำให้สิ่งเหล่านั้นดำเนินไปในทิศทางเดียวกัน และก็ก้าวต่อไปอย่างไม่หยุดยั้ง

ตั้งแต่เด็กจนปัจจุบัน การเล่นที่แย่ที่สุดและสร้างสรรค์ที่สุดที่คุณคือ...
ผมเคยเล่นมาแทบทุกอย่าง อย่างเช่นจุดคบเพลิงแล้วโยนข้ามทะเลสาบ นั่นค่อนข้างแย่ทีเดียว ส่วนที่สร้างสรรค์ที่สุดก็คือทุกอย่างที่นักออกแบบทำ ซึ่งผมถือเป็นการเล่นชนิดหนึ่ง

อะไรที่จะหยุดความคิดสร้างสรรค์ของคุณได้
น่าจะเป็นเวลาที่ผมกำลังคิดเรื่องอื่นอยู่

ถ้าคุณต้องอยู่ในโลกที่มีแต่น้ำ งานดีไซน์ชนิดใดที่คุณจะขาดไม่ได้เลย
ปกติผมไม่มีของสะสม นักออกแบบบางคนอาจจะมี ผมขอดูโทรศัพท์คุณหน่อยได้ไหม ดูโทรศัพท์ของผมสิ มันอย่างกับผ่านสงครามมาหลายครั้งแล้ว

ถ้าเราต้องอพยพไปจากโลกนี้ คุณจะเอาอะไรติดตัวไปด้วยนอกเหนือจากของใช้ที่จำเป็น
หนังสือ ภาพยนตร์ และเพลง สิ่งเหล่านี้ทำให้โลกหมุนไป

หนังสือและภาพยนตร์เรื่องโปรดของคุณคือ...
Catch-22 เป็นหนังสือที่เยี่ยมมากสำหรับผม ส่วนภาพยนตร์น่าจะเป็นเรื่อง Dr. Strangelove ครับ

From Passion to Business with Chris Bangle, the former chief designer of BMW Group

By Chatcharapon Penchom

bangle

For nearly 30 years, Chris Bangle - the first american chief designer of BMW Group has made a lasting impact on the identity of the luxury German automaker. Who would think that his working was entirely inspired by his playing? TCDCCONNECT caught up with Chris during his crazy schedule. Luckily he still has a lot to share.

Looking back to 28 years of car design, what is an unforgettable experience, both positive and negative?
There were some fantastic moments at BMW. A young designer was doing the 5 series (the one before the current E60 model) in the first phase so badly that we killed the car. For a car, we made a lot of models and competitions. If they’re not going anywhere, we need to stop them. Otherwise, it’s just a waste of company resources. So we started out with 8-10 models, then down to 6-4 to be serious about. That’s the first phase—a sketch model that we have to decide, potential or not potential. His sketch was brilliant but the model was bad so we decided to pull the plug.

In the meeting, we’ve got a set of 5 series and I said: “we decided to pull the plug, so these cars are not going anywhere.” Then, exactly that moment, Peter, one of our team, came and said, “No, we have to save this car. This car is too cool. They worked all night long changing it entirely” They even did Di Noc, normally a silver foil to put over the car to make it looks like it has been painted and you can see the surface; instead, they only had an aluminium foil so they spread the foil on the clay so you can see what surface looks like. It looks REALLY good. So we decided to take that and it became the 5 series.

However, the tragic experience I had was a young guy who went into competition and it came down in the final. He finished his car on Friday. Next Saturday he was dead because of massive leukemia

What are the most interesting comment people ever had on your design work and what is the most ridiculous one?
That happens here in Thailand when we launched Z4 (not the current one). That was a real defining moment for me. I was part of a team launching the car here. In the audience a professor from an architecture school came to me and he said: “I wanna thank you for finally doing a non-Euclidean car” I said: “what is that?” He said that was modernism. It’s based on shapes and forms that the Greeks established, Euclid and Archimedes, and the mathematical principles which are cube, cone and cylinder. That’s the basis of modernism. But we didn’t have Archimedes here in Thailand. We didn’t have historical culture of geometry that the Greeks made. We have a natural language with all visual vocabulary and this car seems like it was done with the natural language.

I think to myself “Wow, that’s impressive”. I thought about it a lot and did some research a bit.

The most ridiculous one was that I had a friend who was in love with Latin and I had a model with Latin name outside. We expected some kinds of direction from him. Instead of looking at the car, he said: “Equs Probius Nominus Stoppus” who understands that? That is the most useless pieces of design direction we’ve ever had but it was memorable.

If it were not a car, what would you design? Why?
All kinds of things, premium objects with premium experiences in the premium environment. Everything interests me. How could you be a designer if you’re interested only in one thing?

What interests you most then?
It depends on what I was facing and the place I had to be in at that moment. To do the research of mobility project for Singaporean meant looking at a car in an entirely different manner. That was very interesting to me. Now I am interested in manufacturing techniques, which can make simpler product much easier to assemble. Something has to come together. It’s disappointing how difficult we can make it. I am also interested very much in robot.

What is your all time favourite toy and why?
One toy I bought it many times and gave to people is a top. Have you ever seen which way it spins? To keep its momentum, it cannot possibly go the other direction. It has to keep going in the same way but it turns upside down. How they can do that? So if you actually watch it, what you see it happens is, it starts spinning this way, it begins only one side and then slowly spinning on this direction again. But it’s such a quick phenomenon you can’t really see it’s happening. So it seems like it turns inside out. It’s such an amusing toy to watch that. But as a metaphor for business management, this is what you often have to do. You have to turn a company, or a design team, or a product and keep them going in the same direction and don’t stop that.

From your childhood until now, what is the most destructive playing of yours and what is the most constructive one?
I used to play all kinds of things like set the bonfire and sent them off across the lake. That’s pretty destructive. The most constructive is everything as a designer does is a kind of play.

What can stop you from thinking and designing?
I suppose when I have my mind on something else.

What kind of design works would you like to live with when you had to live on the water?
Well, I don’t collect the objects. Some designers do. Can I see your phone? (He asked me to show my mobile phone) Look at mine it has been through wars.

If we had to escape planet earth, what would you bring with you?
Books movies and music that makes the world goes round.

What are your favorite books and movies?
Catch-22 is the great book for me. The movie is Dr. Strangelove.


« Back to Result

  • Published Date: 2010-04-29
  • Resource: www.tcdcconnect.com