Articles

« Back to Result | List

“สร้างสรรค์งานออกแบบจากภายใน” เรียนได้จากห้องเรียนในชุมชน

เรื่อง: ชัชรพล เพ็ญโฉม


เป็นที่คาดการณ์ว่าตัวเลขคนว่างงานของประเทศไทยในปี 2552 นี้จะสูงถึง 1 ล้านคน รวมกับนักศึกษาจบใหม่อีก 7 แสนคน รวมเป็น 1.7 ล้านคน ซึ่งแน่นอนว่าไม่ใช่ตัวเลขน้อยๆ ในสภาวะเศรษฐกิจชะลอตัวเช่นนี้ กระแสหนึ่งจากการว่างงานของหลายคนก็คือ การเลือกศึกษาต่อเพื่อเพิ่มพูนความรู้และประสบการณ์ใหม่ ซึ่งในขณะเดียวกันก็หมายถึงโอกาสทางธุรกิจของภาคการศึกษาด้วย

TCDCCONNECT ได้เคยนำเสนอแนวคิดด้านการศึกษาเรื่อง "พุทธศาสตร์" การเรียนรู้เชิงพุทธ ไปก่อนหน้านี้แล้ว ซึ่งหลักสูตรการเรียนดังกล่าวเน้นการเรียนรู้จากประสบการณ์จริงนอกห้องเรียน เช่นเดียวกันกับหลักสูตรระดับวิชาชีพด้านการออกแบบโดย The Rural Studio ของมหาวิทยาลัยออเบิร์น รัฐอลาบามา (หนึ่งในรัฐที่ยากจนที่สุดของสหรัฐอเมริกา) ที่เน้นหนักให้นักศึกษาได้รับประสบการณ์ตรงจากนอกห้องเรียนผ่านโครงงานออกแบบและสร้างอาคารจริงในเขตชนบท ซึ่งนักศึกษาจาก The Rural Studio นี้จะต้องลงไปทำงานร่วมกับลูกค้าและชุมชน และไปใช้ชีวิตอยู่ร่วมกับชุมชนนั้นจริงๆ ทั้งนี้เพื่อให้เกิดความเข้าใจในบริบททางสังคมและวัฒนธรรมของพื้นที่อย่างถ่องแท้

เป้าหมายหลักของหลักสูตร The Rural Studio นี้คือ การช่วยให้นักศึกษาสามารถก้าวข้ามช่องโหว่ต่างๆ ระหว่างห้องเรียนกับชีวิตจริงข้างนอก รวมทั้งปลูกฝังให้เกิดค่านิยมใหม่ทางการศึกษา นั่นก็คือการสร้างความรู้สึกเป็นส่วนหนึ่งของชุมชน ที่สำคัญหลักสูตรนี้มีความเชื่อว่า "สถาปัตยกรรมต้องสร้างสรรค์ออกมาจากภายในไม่ใช่ภายนอก"

นับตั้งแต่ปี ค.ศ. 1993 The Rural Studio ได้สร้างสรรค์โครงการมาแล้วกว่า 80 โครงการ ผลงานที่นักศึกษาออกแบบส่วนใหญ่จะเป็นบ้านและพื้นที่สาธารณะสำหรับคนในชุมชน ตลอดจนการคิดค้นนวัตกรรมจากวัสดุ วิธีการ และเทคโนโลยีทางการผลิต ตัวอย่างโครงการที่โดดเด่นอันหนึ่งก็คือ การออกแบบโรงที่พักสำหรับสัตว์ของ Hale County ในปี ค.ศ. 2005-2006 ซึ่งทางชุมชนได้ติดต่อไปยัง The Rural Studio เพื่อขอความช่วยเหลือในการออกแบบโครงสร้างโรงที่พัก โดยกลุ่มนักศึกษาที่เรียนหลักสูตรนี้ได้ดำเนินการช่วยเหลือชุมชนนับตั้งแต่การตรวจสอบเอกสารใบอนุญาตให้จัดสร้างจากทางรัฐบาล ไปจนถึงการออกแบบ การจัดหาวัสดุและการก่อสร้างที่ตรงกับความต้องการ

สำหรับในประเทศไทย นอกเหนือจากโรงเรียนทางเลือกแนวพุทธแล้ว มหาวิทยาลัยขอนแก่นก็เป็นสถาบันการศึกษาอีกแห่งหนึ่งที่เน้นการเรียนการสอนบนพื้นฐานความเข้าใจในบริบทชุมชน โดยล่าสุดฝ่ายพัฒนาการศึกษาของมหาวิทยาลัยได้จัดค่าย "เรียนรู้คุณธรรม นำชีวิตพอเพียง" ขึ้น เพื่อให้นักศึกษาได้ตระหนักถึงคุณค่าของปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ความสมานฉันท์ และสันติวิธีวิถีประชาธิปไตย โดยใช้คุณธรรมเป็นพื้นฐานของกระบวนการเรียนรู้ทั้งหมดเพื่อประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน ผ่านการเชื่อมโยงความร่วมมือของสถาบันครอบครัว ชุมชน ศาสนา และสถาบันการศึกษาเข้าด้วยกัน

khonkean.jpg

ในค่ายเรียนรู้คุณธรรมนี้ นักศึกษาจำนวน 40 คนจะลงพื้นที่บ้านห้วยฝาย หมู่ที่ 2 ต.ปอแดง อ.ชนบท จ.ขอนแก่น ในระหว่างวันที่ 20 มี.ค. - 3 เม.ย. 2552 เพื่อเรียนรู้การปฏิบัติงานจริงในชุมชน โดยเน้นกิจกรรมหลัก 6 กิจกรรม คือ การศึกษาวิถีของชุมชน การศึกษาครอบครัว การวิเคราะห์ปัญหาและร่างแผนชุมชน การพัฒนากิจกรรมเพื่อแก้ปัญหาสำคัญของหมู่บ้าน การสร้างความสัมพันธ์กับชุมชน และการบันทึกประจำวัน โดยมีอาจารย์ที่ปรึกษาโครงการคอยให้คำแนะนำ

เป็นที่น่าติดตามว่าการเรียนการสอนวิชาออกแบบที่เปิดโอกาสให้นักศึกษาได้ลงมือปฏิบัติงานในพื้นที่จริง (โดยเข้าไปคลุกคลีอยู่กับชุมชนจริงเพื่อสังเกตพฤติกรรมและศึกษาปัญหาเชิงลึก) นี้ อาจจะเป็นแนวทางการศึกษาที่ให้ประสิทธิผลมากที่สุดในโลกปัจจุบัน เริ่มต้นจากการสร้างทัศนคติใหม่ต่อคำว่า "การออกแบบ" ในกลุ่มนักศึกษา รวมทั้งทำให้โครงงานออกแบบแต่ละชิ้นที่เกิดขึ้นในหลักสูตรนั้นๆ เป็นงานที่ใช้ได้จริง เอื้อประโยชน์อย่างเต็มที่ทั้งต่อผู้เรียน ผู้สอน และคนในชุมชน

เรื่อง ภาพ และข้อมูลเพิ่มเติม:
http://www.kku.ac.th/newkku/main.php

http://www.oknation.net/

http://www.thaiknowledge.org/

http://www.designboom.com/

« Back to Result

  • Published Date: 2009-03-11
  • Resource: www.tcdcconnect.com