Articles

« Back to Result | List

โตเกียว…ออกแบบมหานครด้วยความคิดสร้างสรรค์

เรื่อง : พลอย มัลลิกะมาส

tokyo1.jpg

จากหมู่บ้านประมงเล็กๆ กลายมาเป็นศูนย์กลางทางทหาร และพัฒนาเรื่อยมาจนเป็นหนึ่งในเมืองหลวงทันสมัยที่ยิ่งใหญ่ที่สุดของโลก...

ถูกแล้ว ..เรากำลังพูดถึง "โตเกียว" มหานครแห่งแดนอาทิตย์อุทัยกันอยู่

ท่ามกลางความแออัดยัดเยียดของประชากรกว่า 12 ล้านคน ว่ากันว่า เฉพาะในย่านชิบุย่ามีผู้คนกว่า 13,000 ชีวิตที่ต้องหายใจรดต้นคอกันอยู่ในพื้นที่ 1 ตารางกิโลเมตร แต่ถึงจะแออัดขนาดไหนโตเกียวก็ยังได้รับเลือกให้ติดอันดับ 1 ใน 5 ของเมืองที่น่าอยู่ที่สุดในโลก* คาดว่า เป็นผลจากการร่วมมือกันของคนในเมืองและภาครัฐที่ผลักดันแนวคิดการพัฒนาเศรษฐกิจให้เดินหน้าควบคู่ไปกับคำว่า "คุณภาพชีวิต" ก่อให้เกิดรูปแบบของชีวิตเมืองที่น่าสนใจขึ้นภายในเมืองหลวงแห่งนี้

อาณาจักรศิลปะกลางป่าคอนกรีต
เบื้องหลังความชุลมุนวุ่นวายและตึกระฟ้าที่เบียดเสียด โตเกียวได้รับการพัฒนาให้เป็นเมืองต้นแบบแห่งอนาคต ภายใต้คอนเซปต์ "ป่าในเมือง" สถานที่ซึ่งรวมเอาศูนย์การค้า โรงแรม ออฟฟิศ ร้านอาหาร พิพิธภัณฑ์ ดีไซน์เซ็นเตอร์ ฯลฯ เข้าไว้ด้วยกัน และล้อมรอบด้วยสวนสาธารณะและงานศิลปะต่างๆ

ในย่านรปปงหงิ สถานที่ๆ เคยได้ชื่อว่าเป็นย่านอโคจรและแหล่งโลกีย์ของโตเกียว ปัจจุบันถูกพลิกโฉมหน้าด้วยการเกิดขึ้นของ "รปปงหงิฮิลล์" และ "โตเกียวมิดทาวน์" กลายเป็นแหล่งชุมนุมงานสถาปัตยกรรมระดับโลกที่ได้รับการยกย่องให้เป็นเมืองอุดมคติแห่งโลกอนาคต โดยที่รปปงหงินี้ มี 3 พันธมิตรทางศิลปะอันได้แก่ Mori Art Museum, The Suntory Museum Of Art และ The National Art Center ซึ่งร่วมแรงร่วมใจกันพัฒนา "สามเหลี่ยมศิลปะแห่งโตเกียว" (Tokyo Art Triangle) ทำให้พื้นที่บริเวณนี้กลายเป็นศูนย์กลางการค้านานาชาติ และเขตศิลปะสุดพิเศษที่ทั่วโลกต่างจับตามอง

tokyo2.jpg

อีกตัวอย่างที่พลาดไม่ได้คือ การที่ Tokyo Metropolitan Government เปิดพื้นที่พิเศษที่มีชื่อว่า Tokyo Wonder Site (TWS) ขึ้นกลางใจเมืองถึง 3 แห่งด้วยกัน (ได้แก่ TWS ฮงโงะ, TWS อาโอยาม่า และ TWS ชิบุย่า) เพื่อใช้เป็น "สถานทดสอบนโยบายทางวัฒนธรรมของโตเกียว" บนแนวคิดที่ว่า สิ่งที่จำเป็นที่สุดสำหรับญี่ปุ่นในขณะนี้ มิใช่การประดิษฐ์คิดค้นไฮ-เทคโนโลยีหรือสิ่งประดิษฐ์ที่แสนทันสมัยอีกต่อไป แต่อยู่ที่การพัฒนาปัจเจกบุคคล ทรัพยากรที่สำคัญที่สุดของชาติให้มีความคิดสร้างสรรค์เพิ่มขึ้นต่างหาก

Tokyo Wonder Site จึงเป็นศูนย์กลางการผลิตและสร้างสรรค์งานศิลปะระดับนานาชาติ ที่ไม่จำกัดทั้งวิธีการและประเภทของงาน โดยภาครัฐอำนวยความสะดวกให้กับบรรดาศิลปิน (ทั้งจากญี่ปุ่นและทั่วโลก) ด้วยการสร้างสตูดิโอทำงานและที่พักอาศัยชั่วคราวไว้ให้พร้อม ความพยายามดังกล่าวก่อให้เกิดมุมมองทางวัฒนธรรมใหม่และผลงานศิลปะมากมายที่เป็นกระจกเงาสะท้อนตัวตนของนครโตเกียว (ในแง่มุมใหม่ๆ ที่คนโตเกียวเองอาจไม่เคยมองเห็นหรือมองข้ามไป) ตัวอย่างเช่น งานศิลปะคอลลาจจากขยะที่ศิลปินชาวบราซิลคนหนึ่งเก็บเอาขยะในโตเกียวมาสร้างเป็นผลงานขนาดมหึมาไว้บนท้องถนน

เมืองอัจฉริยะ
นอกจากการออกแบบเมืองให้เป็นศูนย์กลางความสร้างสรรค์ด้วยชุมชนศิลปินและสถาปัตยกรรมแห่งโลกอนาคตแล้ว แนวคิดการออกแบบยังถูกนำมาประยุกต์ใช้ในภาคบริการ (Service Design) ด้วย ยกตัวอย่างเช่น การนำเทคโนโลยี electromagnetic มาสร้างสรรค์รูปแบบใหม่ของบริการสาธารณะ จนเกิดเป็น Super Urban Intelligent Card หรือ Suica (ซึ่งมีความหมายว่า การ์ดที่จะทำให้คุณผ่านไปได้อย่างรวดเร็ว)

tokyo3.jpg

บัตร Suica นี้ได้เปลี่ยนไลฟ์สไตล์ของคนที่สัญจรไปมาในโตเกียวแต่ละวันไปอย่างสิ้นเชิง เพราะด้วยบัตรนี้ ไม่ว่าคุณจะขึ้นรถบัส กระโดดลงรถใต้ดิน แล้วไปต่อรถไฟเจอาร์ คุณก็ไม่ต้องเสียเวลาเข้าคิวซื้อตั๋วอีกต่อไป นอกจากนั้นคุณยังไม่ต้องพกเงินสดออกจากบ้านเยอะๆ เพราะตั้งแต่ก้าวขาออกจากบ้านในตอนเช้า จนกระทั่งกลับเข้าบ้านในตอนเย็น ผู้ถือบัตร Suica สามารถเดินทางไปทุกหนแห่ง และจับจ่ายซื้อของในโตเกียวได้ "โดยไม่ต้องใช้เงินสดเลยสักเยน" ส่งผลให้นักท่องเที่ยวต่างชาติ (ที่เคยเข็ดขยาดกับการไม่ยอมใช้ภาษาอังกฤษของคนญี่ปุ่น) หลั่งไหลมาเที่ยวโตเกียวกันอย่างไม่ขาดสาย ด้วยไม่ต้องกลัวหลงทางหรือเสียเวลาไปกับการเสวนาภาษามืออีกต่อไป

จากความสำเร็จของการพัฒนาเมืองข้างต้น ทำให้โตเกียวในวันนี้ไม่ได้เป็นเพียงแลนมาร์กด้านความเจริญของโลก แต่ได้กลายเป็น "ต้นแบบมหานครแห่งความสร้างสรรค์" ที่แวดล้อมไปด้วยบรรยากาศของความคิดใหม่ๆ อย่างแท้จริง รัฐบาลญี่ปุ่นคาดหวังว่าเส้นทางการพัฒนาสายนี้จะดึงดูดนักคิด นักลงทุน บุคคลากร และผู้ประกอบการสร้างสรรค์จากทั่วโลก ให้ตบเท้าเข้าสู่ประเทศญี่ปุ่นได้จากนี้และตลอดไป

ทั้งหมดนี้คือบทพิสูจน์คำพูดที่ว่า กระแส "เจแปนลิซึ่ม" คงไม่มีทางก้าวลงจากเวทีโลกไปง่ายๆ อย่างแน่นอน

* จากผลสำรวจประจำปี 2552 ของบริษัทที่ปรึกษาด้านทรัพยากรมนุษย์ อีซีเอ อินเตอร์เนชันแนล กรุงลอนดอน ประเทศอังกฤษ ECA International's Location Ratings Survey rates living standards


« Back to Result

  • Published Date: 2009-06-26
  • Resource: www.tcdcconnect.com