Creative Knowledge

« Back to Result | List

ผ้าย้อมครามแม่ฑีตา…สานต่อภูมิปัญญาในโลกยุคใหม่

maeteeta1.jpg
facebook.com/Maeteeta

จากผืนผ้าสีน้ำเงินครามหนาแข็งซึ่งไม่เป็นที่นิยม เพราะกลัวสีจะตกบ้าง ดีไซน์ล้าสมัยบ้าง หรือแม้แต่แยกไม่ออกระหว่างผ้าย้อมครามและผ้าม่อฮ่อม แต่มาวันนี้ผลิตภัณฑ์หัตถกรรมภูมิปัญญาไทยอย่าง “ผ้าย้อมครามจากครอบครัวแม่ฑีตา” ได้ส่งต่อคุณค่าให้ผืนฝ้ายสีน้ำเงิน ด้วยการนำมาออกแบบ พัฒนาคุณภาพ และปรับเปลี่ยนภาพลักษณ์ให้ดูเหมาะกับยุคสมัยจนเป็นที่รู้จักและยอมรับของผู้คนในหลากหลายเจเนอเรชั่นทั้งตลาดในประเทศและต่างประเทศ

maeteeta3.jpg
maeteeta.net

เรื่องราวผ้าย้อมครามกับคนในครอบครัวแม่ฑีตาผูกพันกันมาสามรุ่น คุณมอญ (สุขจิต แดงใจ) ทายาทรุ่นที่สามเล่าว่า ผ้าย้อมครามมีจุดเริ่มมาจากคุณทวด ส่วนคนริเริ่มทำแบรนด์จริงๆ นั้นคือ คุณแม่ (ประไพพันธ์ แดงใจ) โดยได้นำเอาชื่อของคุณยาย (ฑีตา จันทร์เพ็งเพ็ญ) มาตั้งเป็นชื่อแบรนด์ ด้วยความที่ตอนนั้นจำได้ว่าคุณทวดเคยให้กระโปรงผ้าฝ้ายย้อมครามแก่คุณยาย และคุณยายก็ส่งต่อกระโปรงที่ได้มานั้นให้คุณแม่อีกที คุณแม่จึงสนใจผ้าชนิดนี้ที่หาจากไหนไม่ได้ ด้วยการฟื้นความรู้ในการย้อมครามที่ส่งต่อกันมาในครอบครัวขึ้นใหม่ทั้งหมด ตั้งแต่วิธีทำน้ำย้อม การทอผ้า และการตามหาต้นครามเพื่อนำเมล็ดมาเพาะพันธุ์และปลูกใหม่ เมื่อมาถึงรุ่นของคุณมอญ แม่ฑีตาก็ได้รับการต่อยอดด้วยทักษะการบริหารและการออกแบบแฟชั่นที่คุณมอญได้มาจากรั้วมหาวิทยาลัยและการเรียนเพิ่มเติม เพื่อมาประยุกต์ใช้กับสิ่งที่คุณแม่ทำอยู่แล้ว พัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์ โดยแบ่งหน้าที่ให้คุณแม่เป็นผู้ดูแลการทอผืนผ้า ส่วนคุณมอญก็พัฒนาผลิตภัณฑ์และการตลาดให้กับแบรนด์แม่ฑีตา

เมื่อแบรนด์เริ่มเป็นที่รู้จัก แม่ฑีตาจึงต้องการกำลังคนที่จะมาผลิต ทั้งทอผ้า ปลูกฝ้าย ย้อมสีเส้นด้าย เกิดเป็นกลุ่มทอผ้าของชาวบ้านที่มีทักษะหลากหลายวัย จากหลายตำบลและหมู่บ้าน มาร่วมกันสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์ผ้าย้อมครามทำมือที่ไม่ทำลายระบบนิเวศทางธรรมชาติด้วยการปลูกต้นครามใช้เอง และยังเผื่อแผ่แนวคิดไปถึงการแบ่งปันสู่สังคมด้วยการร่วมจัดเวิร์กช็อปกับหน่วยงานต่างๆ บ่อยครั้ง เพื่อเปิดโอกาสให้ผู้ที่สนใจได้เรียนรู้เรื่องการทำผ้าย้อมครามตามแบบฉบับแม่ฑีตาตั้งแต่ต้นน้ำจนถึงปลายน้ำ เพื่อให้ได้เรียนรู้และเข้าใจถึงกระบวนการผลิตจากวัตถุดิบตามธรรมชาติอย่างแท้จริง

maeteeta2.jpg
maeteeta.net

จากวิถีชีวิตในครอบครัวสมัยคุณทวดที่ทอผ้าไว้สวมใส่กันเอง ได้เติบโตมาสู่กิจการเล็กๆ ที่มีความตั้งใจดีในรุ่นคุณแม่ จนถึงวันนี้เป็นเวลา 25 ปีแล้ว ที่แม่ฑีตาได้ส่งต่อคุณค่ามาจนถึงทายาทรุ่นที่สาม ซึ่งยังคงดำเนินกิจการของครอบครัวมาอย่างต่อเนื่อง พร้อมพัฒนาให้สิ่งที่เคยมีในรุ่นคุณทวดและคุณแม่ยังคงคุณค่า มีชีวิต และสีสันที่สอดคล้องกับทั้งภูมิปัญญาและยุคสมัยที่เปลี่ยนไป สิ่งที่แม่ฑีตามุ่งหวังในวันนี้จึงไม่ใช่เงินจำนวนมาก หากคือคุณค่าของสิ่งที่ครอบครัวได้ทำมาร่วมกัน
 
แม่ฑีตา (Mae Teeta) 
เลขที่ 1 หมู่ 14 ต.นาหัวบ่อ อ.พรรณานิคม จ.สกลนคร โทร. 097-954-6632
เว็บไซต์ maeteeta.net และเฟซบุ๊ก Maeteeta

เรื่อง: ปิยะพร สวัสดิ์สิงห์

« Back to Result

  • Published Date: 2017-09-01
  • Resource: www.creativethailand.org