Creative Knowledge

« Back to Result | List

เล่าเรื่อง คุณค่า ข้าวพื้นถิ่น ผ่าน พรรณโทน พันข้าว พันธุ์ไทย

ถ้าวัดความสำเร็จของหนึ่งชิ้นงานด้วยความสวยงาม (Visual) ผมไม่สามารถฟันธงได้เลยว่า ผลงานชิ้นไหนดีที่สุด สวยที่สุด เพราะนิยามความสวยงามของแต่ละบุคคลต่างมีมุมมองที่แตกต่างกัน และผมก็มั่นใจว่ามีนักออกแบบหรือแม้กระทั่งนักการตลาดที่มอง Visual ได้แม่นยำกว่าผม สำหรับผมแล้ว นอกจากงานออกแบบ Visual ที่เหมาะสมกับผลิตภัณฑ์แล้ว การสร้างประสบการณ์ร่วม (User Experience) คือปัจจัยสำคัญที่ทำให้หนึ่งชิ้นผลิตภัณฑ์เข้าไปนั่งอยู่ในใจผู้บริโภคได้นานๆ มุมมองด้านการออกแบบของ ศุภวิชญ์ พิพัฒน์ (แต๊ง) และ โศภิษฐา ธัญประทีป (เกล) จาก Blue Basket ตลาดนัดธรรมชาติบนโลกออนไลน์ ผู้อยู่เบื้องหลังผลงานพรรณโทน พันข้าว พันธุ์ไทย ที่นำเสนอข้าวในมุมมองใหม่ผ่านงานออกแบบสร้างสรรค์ วันนี้ทีมงาน TCDCCONNECT ได้รับโอกาสดี ๆพูดคุยกับนักออกแบบสองท่านนี้


จุดเริ่มต้นของ พรรณโทน
ศุภวิชญ์ และ โศภิษฐา ได้รับโจทย์ให้ออกแบบกระเช้าของขวัญปีใหม่ เขาทั้งสองเริ่มต้นด้วยการนำผลิตภัณฑ์ที่จำหน่ายผ่าน Blue Basket มาจัดวาง โดยเน้นผลิตภัณฑ์ออร์แกนิคเป็นหลัก ทั้งคู่มีความรู้สึกว่าตัวกระเช้าที่ทำจากตะกร้าหวายพร้อมผลิตภัณฑ์กินพื้นที่มาก จัดวางยาก แถมมีราคาค่อนข้างสูง ยิ่งผลิตภัณฑ์บางประเภท เช่น น้ำสกัดเย็นที่ต้องควบคุมความเย็นให้สินค้าคงคุณภาพ ส่งผลให้การจัดส่งกระเช้ามีความยุ่งยากซับซ้อน อีกทั้งตัวกระเช้าหลังจากใช้เสร็จก็มักจะกลายไปเป็นขยะ ยากต่อการนำมาใช้ต่อ ด้วยเหตุนี้ทั้งสองจึงพยายามหาแนวทางใหม่ในการจัดชุดของขวัญปีใหม่ หนึ่งในนั้นคือการนำข้าวที่บรรจุอยู่ในถุงสุญญากาศมาจัดวางเป็นชุดของขวัญ ทั้งสองพบว่าสีของพันธุ์ข้าวออร์แกนิคที่แตกต่างช่วยเพิ่มความงามให้กับชิ้นงาน ทำให้ผู้บริโภคอยากลองทานข้าวหลากหลายพันธุ์ อีกทั้งการจัดเรียงก็ง่าย โดยไม่จำเป็นต้องใช้กระเช้าหวาย แก้ปัญหาเรื่องการขนส่งสามารถควบคุมราคาให้อยู่ในระดับที่พอเหมาะ ส่งผลให้กระเช้าของขวัญปีใหม่ของ Blue Basket จบลงที่ชุดของขวัญข้าวไทย จุดเริ่มต้นของโครงการ พรรณโทน พันข้าว พันธุ์ไทย





เสน่ห์ที่ซ่อนอยู่ใน พรรณโทน
แนวคิดของ พรรณโทน เกิดขึ้นก่อนที่จะมีกระแสเรื่องราคาข้าวตกต่ำเมื่อปลายปี พ.ศ. 2559 ตัวโครงการไม่ได้เริ่มจากคำว่า อยากช่วยชาวนา เพราะลำพังเพียงแค่ทีมงานเล็กๆของ Blue Basket คงจะช่วยชาวนาในภาพใหญ่ระดับประเทศไม่ได้ อีกทั้งชาวนาที่ทีมงานรู้จักก็มีความน่ารัก มีผลิตผลที่ดีและอยู่รอดได้อย่างแข็งแรงบนความพอเพียงอยู่แล้ว ทีมงานจึงขอเป็นเพียงพลังเล็กๆที่นำไอเดียความคิดสร้างสรรค์ไปเติมแต่ง พร้อมสื่อสารกับผู้บริโภคกลุ่มใหม่ๆ เป็นอีกหนึ่งแขนขาที่ช่วยให้ชาวนาออร์แกนิคที่ใส่ใจในทุกกระบวนการผลิตมีตลาดที่ขยายใหญ่ขึ้น ศุภวิชญ์ กล่าวว่า จะว่าไปแล้วชาวนาต่างหากที่ช่วยเรา เพราะท่านเหล่านั้นได้ปลูกข้าวออร์แกนิคพร้อมรักษาพันธุ์พืชพื้นบ้านให้คงอยู่เพื่อลูกหลานของเรา

เสน่ห์ของพรรณโทน คือการคัดสรรพันธุ์ข้าวพื้นถิ่น โดยความร่วมมือกับศูนย์วิจัยพันธุ์พืชไทบ้าน จังหวัดยโสธร เพื่อทำงานด้านการอนุรักษ์ฟื้นฟูและพัฒนาพันธุ์ข้าวและพืชผักพื้นเมือง โดยมีเป้าหมายหลักคือ การคงไว้ซึ่งความมั่นคงทางอาหารของมนุษย์ในวันข้างหน้า เพราะเมล็ดพันธุ์คือ ต้นทางแห่งการผลิตอาหาร นอกจากนี้ ทีมงานต้องการกระตุ้นให้ผู้บริโภคเกิดความใคร่รู้ ใคร่ลองพันธุ์ข้าวใหม่ๆที่มีมากกว่า 100 สายพันธุ์ เพื่อเปรียบเทียบพร้อมเรียนรู้ถึงรสชาติ และคุณค่าที่แตกต่าง ซึ่งไม่ต่างกับการเลือกดื่มชา หรือกาแฟที่มีต้นกำเนิดจากหลากหลายพื้นที่

หยิบพันธุ์ข้าวสร้างสีสัน
ทีมงานนำจุดเด่นของสีสันบนเมล็ดข้าวมาเป็นหัวใจหลักของงานออกแบบ โดยนำองค์ประกอบการจัดวางแถบสีของ Pantone® มาเป็นต้นตอแรงบันดาลใจในงานออกแบบ บรรจุภัณฑ์ด้านหน้าเปิดพื้นที่โล่งด้านบนประมาณ 2 ใน 3 ของบรรจุภัณฑ์ให้เป็นพื้นที่แสดงสีของพันธุ์ข้าวจริง ส่วนด้านล่างเป็นพื้นที่บอกสายพันธุ์ข้าว พร้อม เลขรหัสพรรณโทน ท่ีบอกถึงลักษณะของข้าวแต่ละสายพันธุ์ เช่น พรรณแดงศรีถาวร 11-2005 หมายถึง (1) ข้าวเหนียว (1) ข้าวกล้อง/ข้าวซ้อมมือ (2) ข้าวสีแดง (005) รหัสการลงทะเบียนสายพันธุ์ข้าวในระบบ เป็นต้น ด้านหลังของบรรจุภัณฑ์จัดพื้นที่แสดงข้อมูลของข้าว เช่น ข้าวเหนียว แดงสีถาวรเป็นการผสมข้ามพันธุ์ระหว่างข้าวหอมมะลิแดง (พันธุ์พ่อ) กับข้าวเหนียวสันป่าตองใหญ่ (พันธุ์แม่) ที่มาพร้อมกับคุณประโยชน์ในเรื่องของสารโพลีฟีนอล อันเป็นสารในกลุ่มต้านอนุมูลอิสระ พร้อมค่าดัชนีน้ำตาลต่ำ รวมไปถึงข้อมูลผู้ผลิต วิธีการหุง และวันที่ผลิต

นอกจากนี้ยังมีสมุดเล่มเล็กทำหน้าที่บอกที่มาของข้าวพร้อมรายละเอียดต่างๆ เช่น ความรู้เรื่องสายพันธุ์ข้าว คุณประโยชน์ของข้าว ลักษณะของเนื้อข้าว ชนิดข้าว โทนสีข้าว อันเป็นข้อมูลที่บอกเล่าเรื่องราวของข้าวที่ผู้บริโภคหลายท่าน (อาจ) ไม่เคยทราบมาก่อน ชุดของขวัญ พรรณโทน มีสองขนาดคือ ชุดข้าว 5 พรรณ (ข้าวไทยออร์แกนิค 5 สายพันธุ์) และชุดข้าว 9 พรรณ (ข้าวไทยออร์แกนิค 9 สายพันธุ์)







ทีมงานตอกย้ำว่า งานออกแบบบรรจุภัณฑ์หรือฉลากติดบนถุงข้าวไม่ใช่คำตอบทั้งหมดที่ช่วยให้ชาวนาขายข้าวได้ แต่จะต้องเป็นตัวผลิตภัณฑ์ข้าวที่เกิดจากความเอาใส่ใจของชาวนาในทุกกระบวนการผลิตตั้งแต่จุดเริ่มต้นในการเลือกเมล็ดพันธุ์ การเตรียมพื้นที่ปลูกข้าว ขั้นตอนการปลูก การเก็บเกี่ยว เรื่อยไปจนถึงการจัดจำหน่าย ศุภวิชญ์กล่าวว่า เราคงปฏิเสธพ่อค้าคนกลางไม่ได้ เพราะชาวนาหลายท่านไม่มีศักยภาพเพียงพอในการจำหน่ายผลิตภัณฑ์ส่งตรงถึงผู้บริโภคได้ การเข้าถึงพ่อค้าคนกลางที่มีจิตใจดีจะช่วยให้ชาวนาสามารถส่งต่อผลิตผลที่ดีเยี่ยม ในราคาที่เหมาะสม สู่มือผู้บริโภคที่ดีได้

เปิดตลาดข้าวใหม่บนโลกออนไลน์
พรรณโทน เป็นหนึ่งในโครงการของ Blue Basket (ตะกร้าของคนช่างเลือก) ตลาดนัดธรรมชาติจากผู้ผลิตที่ใส่ใจเพื่อคนรักสุขภาพที่เปิดขายหน้าร้านผ่านโลกออนไลน์ ทำหน้าที่เป็นตัวกลางเชื่อมต่อระหว่างผู้ผลิ และผู้บริโภคที่สามารถซื้อขายได้โดยตรง โดยเน้นเรื่องตลาดของกิน ของใช้เพื่อสุขภาพ ผลิตภัณฑ์ที่เปิดขายนอกจากจะมีราคาสมเหตุสมผลแล้ว ยังต้องมีคุณสมบัติที่เกื้อกูลต่อสุขภาพ ไม่ว่าจะเป็นผลิตภัณฑ์ออร์แกนิค อาหารปลอดสารพิษ สบู่ที่ไม่ทำลายสิ่งแวดล้อม เสื้อผ้าเส้นใยธรรมชาติ เป็นต้น Blue Basket ต้อนรับผู้ผลิตไม่ว่าจะเป็นผู้ผลิตขนาดเล็กๆ ที่เพิ่งหัดทำ หรือเข้มแช็งแล้ว แต่ต้องการเพิ่มช่องทางการเข้าถึงผู้ซื้อ หากผู้ผลิตมีสินค้าที่ดีต่อสุขภาพก็สามารถเดินเข้าหา Blue Basket ได้เลย โดยทีมงานมุ่งมั่นที่จะปั้น Blue Basket ให้เป็นตลาดออนไลน์ 1 ใน 3 ของคนรักสุขภาพในประเทศไทย โดยตั้งเป้าที่จะมีผู้ผลิตจำหน่ายผลิตภัณฑ์ผ่าน Blue Basket 20 ร้านภายในปีนี้


ความคิดสร้างสรรค์กับการพัฒนาผลิตภัณฑ์
สองนักออกแบบ กล่าวว่า นอกจากความสวยงามอันเป็นปัจจัยสำคัญของการพัฒนาผลิตภัณฑ์รวมไปถึงการสร้างแบรนด์แล้ว การเล่าเรื่อง (Story Telling) ก็มีส่วนสำคัญอย่างยิ่งในการสร้างประสบการณ์ร่วมระหว่างผู้ผลิตและผู้บริโภค เป็นการสร้างความผูกพันทางใจผ่านทุกการใช้งาน ด้วยเหตุนี้ นักออกแบบจำเป็นต้องทำให้ผู้บริโภคสัมผัสถึง คุณค่า ที่ซ่อนอยู่ในตัวผลิตภัณฑ์ผ่านงานออกแบบสร้างสรรค์ให้มากที่สุด

ความสำคัญของความคิดสร้างสรรค์กับการทำธุรกิจ
โศภิษฐา ให้แแง่คิดที่น่าสนใจว่า ตัวเองมีโอกาสเดินทางไปในประเทศจอร์แดน ประเทศที่มีเพียงแค่หินกับทราย แต่เธอกลับพบเห็นผลิตภัณฑ์สร้างสรรค์มากมายในจอร์แดนที่พัฒนามาจากวัตถุดิบที่มีเพียงแค่ 2 ประเภทหลักเท่านั้น มันแสดงให้เห็นว่านักออกแบบสามารถนำศักยภาพของหินและทรายมาใช้ได้อย่างสูงสุด ในขณะที่ไทย เป็นประเทศที่มีวัตถุดิบที่หลากหลาย รวมไปถึงภูมิปัญญาท้องถิ่น ประเพณีและวัฒนธรรมที่มากมาย แต่เรากลับนำสิ่งเหล่านั้นมาต่อยอดเป็นผลิตภัณฑ์ได้ไม่เต็มศักยภาพ ถึงเวลาที่เราควรใช้ความคิดสร้างสรรค์พลิกองค์ความรู้เหล่านั้นสรรสร้างผลิตภัณฑ์พร้อมสร้างแบรนด์ไทยให้มี คุณค่า เพราะสิ่งเหล่านี้คือเอกลักษณ์ของคนไทยที่ไม่มีชาติใดเอาไปเป็นเจ้าของได้

เครดิต
https://www.facebook.com/bluebasketbkk/
http://www.pictaram.com/user/bluebasket.market/2316805140



« Back to Result

  • Published Date: 2017-01-26
  • Resource: www.tcdcconnect.com