Articles

« Back to Result | List

คอนโดปู วิธีแก้ปัญหาเพื่ออนุรักษ์พันธุ์ปูทะเล

เรื่อง: อศิรา พนาราม
condopoo3.jpg

ทุกวันนี้มนุษย์เราก็ใช้ชีวิตที่ฝืนและเบียดเบียนธรรมชาติอยู่แล้ว จะเพิ่มวิธีแทรกแซงธรรมชาติ "แบบสร้างสรรค์" เข้าไปอีกสักหน่อยเพื่อการอนุรักษ์ก็คงไม่เป็นไร ปูที่ปกติอาศัยอยู่ในพื้นทรายใต้ทะเล ยังคงอุดมสมบูรณ์ตามธรรมชาติ แต่ด้วยหลายปัจจัยทำให้ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา ชาวประมงเริ่มจับปูทะเล (ปูดำและปูม้า) ได้จำนวนน้อยลง แถมขนาดตัวยังเล็กลงอีกด้วย หน่วยราชการระดับจังหวัดและตำบลจึงคิดทำโครงการปล่อย "คอนโดปู" ลงสู่ทะเล เพื่อเพิ่มจำนวนสัตว์น้ำ ไม่ให้สูญหายไป รวมทั้งรักษาอาชีพของชาวประมงไว้

คอนโดปูคืออะไร
คอนโดปู คือ วิธีการนำปูไข่และปลาทะเลซึ่งเป็นอาหารของปูไปใส่ไว้ในกรงพลาสติกที่เป็นซี่ๆ (มักใช้ตะกร้าพลาสติกประกบกันและมัดให้แน่น) จากนั้นจึงจัดเรียงบ้านของปูเหล่านี้ซ้อนกันในแนวดิ่ง เหมือนคอนโดของคนเรานี่แหละ นำคอนโดปูที่เรียงกันเป็นแพนี้ไปปล่อยลงทะเล ถ่วงให้จมอยู่ใต้ทะเล โดยมีระยะเวลาเปลี่ยนคอนโดใหม่ห่างกันราว 2 สัปดาห์ ในช่วงเวลานั้นแม่ปูก็จะวางไข่ ทำให้ลูกปูมีจำนวนมากขึ้น ปูที่จับได้ก็มีขนาดและน้ำหนักเพิ่มขึ้นด้วย

พิธีปล่อยปูของโครงการคอนโดปูที่เกาะลอย อ.ศรีราชา จ.ชลบุรี
หนึ่งสื่อมวลชนที่ไปร่วมงานในครั้งนั้นให้ข้อมูลกับเราว่า ตั้งแต่เดือนมิถุนายนที่ผ่านมามีการปล่อยปูเดือนละ 2 ครั้งสลับกันระหว่าง 2 คอนโด ห่างกันตามรอบการสลัดไข่ของปู (ตั้งแต่ 10 - 15 วัน) ทั้งนี้ต้องพิจารณาสภาพอากาศ / น้ำ / และจำนวนแม่พันธุ์ของปูที่หาได้ด้วย

condopoo1.jpg

ความสำเร็จของการปล่อยคอนโดปู
คำบอกเล่าของชาวประมงชายฝั่งผ่านชาวบ้านที่เป็นตัวแทนของโครงการบอกว่าหลังจากมีคอนโดปูนี้ จำนวนปูที่ลอบได้มีเพิ่มมากขึ้น จำนวนลูกปูตัวเล็กที่มากินหรือตอดอาหารตามโป๊ะก็เพิ่มขึ้นด้วย

นายก อบต. ให้การรายงานว่าสถานีวิจัยประมงหรือสถานีวิจัยชายฝั่งเข้าตรวจสภาพน้ำตามชายฝั่งศรีราชา พบว่าจำนวนไข่ปูมีมากขึ้น รายได้ของชาวประมงก็เพิ่มสูงขึ้นด้วยทั้งๆ ที่ราคาขายถูกลง (แต่เดิมนั้นราคาปูค่อนข้างสูง เนื่องจากมีจำนวนน้อย แต่ปัจจุบันจับได้ปริมาณมาก ราคาต่อหน่วยจึงลดลง)

ด้วยเหตุนี้ทำให้เกิดความร่วมมือกันขึ้นในชุมชนชาวประมง หลายรายเมื่อเจอปูเล็กก็จะทิ้งคืนทะเล หรือเมื่อเจอปูไข่นอกกระดองก็เลือกที่จะเก็บไว้ให้โครงการฯ แทนการนำไปขายให้พ่อค้าแม่ค้า อีกทั้งยังเชิญชวนนักเรียน และประชาชนทั่วไปให้เข้ามาดูงานปล่อยปูในแต่ละครั้ง เปิดโอกาสให้ผู้ร่วมกันนำปูใส่คอนโดและให้อาหารปู เพื่อเป็นการปลูกฝังจิตสำนึกการอนุรักษ์ไปในตัวด้วย

condopoo2.jpg

คอนโดปูในภาคอุตสาหกรรมสัตว์น้ำ
จริงๆ แล้ววิธีการนี้เคยมีมาก่อนแล้วในภาคอุตสาหกรรมสัตว์น้ำ ใช้ในการขุนปูเพื่อเพิ่มมูลค่า มีทั้งขุนปูให้ตัวใหญ่ และทำให้เป็นปูนิ่ม แต่ผู้ประกอบการไม่ได้ปล่อยคอนโดปูลงทะเล แต่จะขุดบ่อในพื้นที่ของตัวเองหรือสร้างบ่อซีเมนต์แล้วปล่อยน้ำทะเลเข้าไปแทน

แต่สำหรับการขุนปูในคอนโดปู ผู้ประกอบการจะไปซื้อปูทะเลตัวเล็กราคาถูกมาขุนเลี้ยงในคอนโด กระทั่งมีขนาด และน้ำหนักตามที่ต้องการจึงนำออกขาย (ได้กำไร 3-4 เท่าตัว) ส่วนวิธีการทำปูนิ่มนั้น ก็ให้จับปูทะเลมาเลี้ยงไว้ในคอนโดเช่นกัน โดยต้องคอยสังเกตช่วงเวลาที่ปูลอกคราบให้ดี เมื่อลอกเสร็จก็ให้รีบจับปูขึ้นมาขายก่อนที่กระดองปูจะแข็ง

ปูนิ่มนี้เป็นสินค้าขายดีในร้านอาหารเพราะถือเป็นของแปลกและหารับประทานไม่ได้ตลอดปี การจับปูนิ่มตามธรรมชาติต้องรู้จังหวะที่ดีมากๆ แต่ผู้ประกอบการสมัยใหม่สามารถใช้คอนโดปูเข้ามาช่วย เพื่อเพิ่มโอกาสการสร้างมูลค่าให้กับสินค้าได้ ส่วนการปล่อยปูของหน่วยงานราชการนั้น มุ่งหวังเพื่ออนุรักษ์พันธุ์ปูและสืบต่ออาชีพให้กับชาวประมงชายฝั่ง เป็นการคิดแก้ปัญหาและคิดต่อยอดที่สร้างสรรค์น่าปรบมือให้

บทความที่เกี่ยวข้อง: แขก ศิลปไชย ชาวประมงหัวก้าวหน้ากับคอนโดปู โครงการอนุรักษ์และเพิ่มจำนวนปูม้าแห่งชายฝั่งศรีราชา


« Back to Result

  • Published Date: 2008-12-09
  • Resource: www.tcdcconnect.com