Articles

« Back to Result | List

ทายาท “แหวนกล” แปรทักษะโบราณสู่ผลงานร่วมสมัย

 เรื่อง : อาศิรา พนาราม

แหวนกล หรือแหวนกลไก คือ ภูมิปัญญาโบราณในการออกแบบแหวน 4 วงให้เกาะเกี่ยวกันไว้เป็นหนึ่ง (และถอดประกอบได้เหมือนเกมลับสมอง) ด้วยกลไกที่ต้องอาศัยความชำนาญอย่างสูง ทักษะนี้สืบทอดอยู่เฉพาะในครอบครัวของคุณลุงสายัณห์ ช่างทองและช่างทำแหวนกลผู้มีฝีมือเป็นที่ยอมรับของเมืองจันทบุรีเท่านั้น ปัจจุบันนอกจากญาติที่แยกตัวออกไปทำแล้ว ยังมีทายาทอีกหนึ่งคนของลุงสายัณห์ ที่ยังคงทำแหวนกลนี้ด้วยมือทุกขั้นตอน ชายหนุ่มผู้นี้ไม่ได้มีแต่ฝีมือที่บ่มเพาะมาร่วม 20 ปีเท่านั้น แต่เขายังมี “ไอเดีย” ที่จะต่อยอดทักษะดั้งเดิมไปสู่รูปแบบความร่วมสมัยอีกด้วย

ช่างหรีด - ชูเกียรติ เนียมทอง หลานของภรรยาลุงสายัณห์ เดิมมีพื้นเพอยู่ที่จังหวัดสุพรรณบุรี เขาได้มาฝึกงานกับลุงสายัณห์ตั้งแต่ ม.1 โดยหลังจากฝ่าด่านความจำเจของงานฝึกมือในช่วง 3 - 4 ปีแรก ช่างหรีดก็ค่อยๆ ซึมซับความรักในงานช่างทองและการทำแหวนกล จนถึงวันนี้ที่ลุงสายัณห์จากไปแล้ว (ทิ้งไว้แต่ผลงานสร้างชื่อ) ช่างหรีดก็ยังอยากจะสานต่อ เขาเริ่มก่อตั้งบ้านทำแหวนนามว่า “บ้านแหวนกล เมืองจันท์” ที่ไม่เพียงแต่จะรับทำแหวนกลในรูปแบบทั่วไป แต่ยังเพิ่มมูลค่าด้วยการสร้างเรื่องราวใหม่ให้กับแหวนกล มุ่งเจาะตลาดผู้บริโภคที่ชอบความมีเอกลักษณ์ และชื่นชมผลงานทำมือโดยเฉพาะ

ลายเซ็นใหม่ของแหวนกล
แหวน 4 วง กับหน้าแหวนรูปปู ปลา กระต่าย และนักษัตรต่างๆ ถือเป็นรูปแบบเดิมของแหวนกลที่มีอยู่ในตลาดมานาน แต่ด้วยความที่ช่างหรีดต้องการสร้างเอกลักษณ์ให้กับงานของตัวเอง และเพิ่มทางเลือกใหม่ให้กับลูกค้า เขาจึงคิดค้นแหวนกล 8 วง ที่มีดีไซน์หน้าแหวนใหม่เป็น “ชื่อ-นามสกุล” ขึ้นมา (ซึ่งขณะนี้ถือเป็นลายเซ็นประจำตัวของช่างหรีดไปแล้ว) เมื่อมีลูกค้ามาสั่งทำ เขาก็จะออกแบบให้โดยเฉพาะ และไม่มีการทำซ้ำ ถือเป็นการมอบคุณค่าส่วนบุคคลให้กับลูกค้าแบบ “วงเดียวไม่เหมือนใคร”

นอกจากงาน custom-made ข้างต้นแล้ว ช่างหรีดยังค้นหาไอเดียใหม่ๆ มาออกแบบหน้าแหวนเพิ่ม อาทิเช่น แหวนกลรูปดอกไม้ที่เขาได้รับแรงบันดาลใจมาจากลูกค้าคนหนึ่งที่มาสั่งทำแหวนรูปดอกบัว มันทำให้เขาเริ่มสังเกตดอกไม้และสิ่งละอันพันละน้อยรอบตัวเพื่อนำมาต่อยอดเป็นผลงานใหม่ๆ

การทำงานของช่างทอง
“ช่างทองกับไฟห่างกันไม่ได้เลย” ในห้องทำงานที่ล้อมรอบไปด้วยเครื่องมือมากมาย ช่างหรีดบอกว่าในขณะที่เขาลนไฟหลอมทองเพื่อขึ้นรูปนั้น วัตถุดิบคือ เงินและทองเป็นหัวใจที่สำคัญที่สุด ช่างทองต้องใช้ทุกอย่างทั้งแรงกายและความประณีตเพื่อให้มันสำเร็จออกมาเป็นแหวนหนึ่งวง ทั้งนี้นอกจากแหวนกลแล้ว ช่างหรีดยังมีฝีมือในการทำ “แหวนฉลุลายด้วยมือ” ซึ่งเป็นงานคลาสสิคหายากอีกด้วย

“การทำแหวนฉลุก็คนละอารมณ์กันกับแหวนกล แหวนกลเล่นดีไซน์ ส่วนแหวนฉลุลายเน้นความคลาสสิค การทำแหวนฉลุต้องใช้ทักษะทางศิลปะทุกอย่าง ตั้งแต่เริ่มวาดแบบ ตีเป็นตัวเรือน แล้วก็มาลงรายละเอียดของลวดลาย กว่าจะเสร็จวงหนึ่งเล่นเอาเหงื่อตก ถ้าเราทำคนเดียวทุกขั้นตอนวงหนึ่งจะใช้เวลาประมาณเกือบเดือน”

“โดยทั่วไปแหวนฉลุลายทั้งวงที่เห็นตามร้านทองมักจะเป็นแหวนปั๊มจากเครื่องครับ มันจะดูแข็ง ลายไม่ละเอียด ต่างจากแหวนที่ฉลุด้วยมือที่รายละเอียดคมชัด นุ่มนวลกว่ามาก เวลาผมทำดีไซน์ใหม่แต่ละครั้งก็ไม่ใช่ทำครั้งเดียวแล้วได้เลยนะครับ ต้องลองทำ 2-3 วงก่อนจนกว่าจะออกมาดี ถ้ายังไม่ดีเราก็ส่งต่อให้ลูกค้าไม่ได้”

ความสร้างสรรค์ต้องการผู้สนับสนุน
การจะยืนหยัดทำงานที่เป็นทั้งศิลปะและงานฝีมือแบบนี้ จำเป็นต้องอาศัยแรงสนับสนุนจากภายนอกทั้งในแง่ไอเดียและการจัดการธุรกิจ เราทราบเรื่องราวของช่างหรีดจากคุณต่อ - อุกฤษฏ์ วงษ์ทองสาลี อดีตนักโฆษณาผู้หนีเมืองกรุงกลับไปต่อยอดธุรกิจ “จันทรโภชนา” ของครอบครัว ณ เมืองจันทบุรี

ด้วยคุณต่อเคยคร่ำหวอดอยู่ในแวดวงการตลาดมานาน เขาจึงมองเห็นคุณค่าของ “งานฝีมือหายาก” ที่นับวันจะลดน้อยลงทุกที ช่างหรีดนั้นมีทักษะพร้อมแต่ยังขาดความเฉียบคมทางธุรกิจ คุณต่อจึงอยากเป็นอีกแรงสนับสนุนที่จะช่วยให้ช่างหรีดก้าวเดินต่อไปได้ เริ่มจากการเป็นลูกค้า ต่อมาก็เป็นที่ปรึกษาด้านธุรกิจ ที่ผ่านมาเขาได้ช่วยแนะนำการทำงานของช่างหรีดให้เป็นระบบมากขึ้น

“ร้านทองในจังหวัดเป็นคนแนะนำให้รู้จักช่างหรีดครับ พอได้เป็นลูกค้าและพูดคุยกันก็เลยอยากจะช่วยเขาสานต่อ เราเห็นว่าช่างหรีดเป็นคนตั้งใจ มีไฟในการทำงาน เขาคิดต่อยอดแหวนกลของเขาอยู่แล้ว เราก็แค่ช่วยเสริมมุมมองเพื่อสร้างสรรค์อะไรใหม่ๆ แนะนำเขาเรื่องการจัดระบบรับงาน และขอให้เขารื้อฟื้นแหวนฉลุลายขึ้นมาใหม่ด้วย”

“ข้อดีของช่างหรีดคือ เขาคิดต่อยอด ไม่ใช่บอกแล้วก็ทำตามไปทื่อๆ มันเหมือนว่าพอเราได้ให้แนวคิด เขาก็เอาไปกระจายผล คนที่ให้คำปรึกษาก็สนุกไปด้วยครับ”

เพิ่มมูลค่าด้วยเรื่องราวหลากมิติ
คุณต่อได้ให้แนวคิดในการเพิ่มเรื่องราวและขับเน้นเอกลักษณ์ประจำจังหวัด (จันทบุรี) ซึ่งเป็นหนึ่งเดียวเรื่องแหวนกล โดยเริ่มจากให้ช่างหรีดออกแบบดอกกล้วยไม้ “เหลืองจันทบูร” (ดอกไม้ประจำจังหวัด) ให้มาบานอยู่หน้าแหวนกล และนำลายฉลุจากบ้านโบราณริมน้ำจันทบูรให้เข้ามาผสมอยู่ในแหวนฉลุลายด้วย

นอกจากนั้น ช่างหรีดยังได้เสนอไอเดียการเพิ่มมิติความผูกพันระหว่างลูกค้ากับแหวนให้ลึกยิ่งขึ้น (จากการที่เคยทำงานเคียงข้างลุงสายัณห์ ช่างหรีดสังเกตเห็นความตื่นเต้นของลูกค้าขณะมองดูขั้นตอนการทำงานของลุงสายัณห์) เขาจึงคิดชวนลูกค้าให้มาลองสัมผัสการทำแหวนด้วยตัวเองในขั้นตอนที่ไม่ยากและไม่กระทบการทำงานของช่าง เช่น การหลอมทอง หรือดึงลวดทอง (อันเป็นวิธีพื้นฐานของแหวนทุกวง) ช่างหรีดเชื่อว่าการมีส่วนร่วมในกระบวนการจะสร้างความรู้สึกที่พิเศษยิ่งขึ้นระหว่างลูกค้ากับแหวน ฝ่ายคุณต่อเห็นพ้องว่าแนวคิดนี้สามารถเชื่อมโยงกับการท่องเที่ยวได้ไม่ยาก และจะทำให้การท่องเที่ยวเมืองจันท์มีอรรถรสเต็มอิ่มยิ่งขึ้นด้วย

ปัจจุบันช่างหรีดวางแผนจะต่อเติมขยายบ้านเป็น “สตูดิโอบ้านแหวนกล” เพื่อให้ลูกค้ามาเยี่ยมเยียนได้ถึงที่ ก็ไม่แน่นะว่า ในอนาคตอันใกล้ที่นี่อาจจะกลายเป็นอีกจุดหมายของเส้นทางท่องเที่ยวจันทบุรีก็ได้ เราหวังไว้เช่นนั้น

Facebook บ้านแหวนกล เมืองจันท์

ข้อมูลการติดต่อ
1/45 ม.9 ต.ท่าช้าง อ.เมือง จ.จันทบุรี 22000
โทร 081-791-3278


« Back to Result

  • Published Date: 2012-06-17
  • Resource: www.tcdcconnect.com