Articles

« Back to Result | List

“The Curious Oyster” ร้านค้า Fair Trade สัญชาติไทย เปิดตลาดกับคนรุ่นใหม่กลางใจเมือง

เรื่อง: ชัชรพล เพ็ญโฉม

The-Curious-Oyster-1

แทบไม่อยากเชื่อว่า ของแต่งบ้าน ของขวัญ ของประดับต้นคริสต์มาส และของกระจุกกระจิกน่ารักสารพัดชนิดภายในร้านเล็กๆ ที่มีชื่อว่า “The Curious Oyster” กลางสวนลุมไนท์บาซาร์แห่งนี้ จะถูกรังสรรค์ขึ้นจาก ‘หนึ่งสมองและสองมือ’ ของชาวบ้านผู้ไม่เคยผ่านการเรียนศิลปะหรือการออกแบบจากสถาบันใดๆ มาก่อน

The Curious Oyster คือร้านค้า Fair Trade สัญชาติไทยแท้ ที่ยึดถือหลัก ‘การค้าบนพื้นฐานความยุติธรรม’ (ส่วนหนึ่งของแนวคิดทุนนิยมแบบยั่งยืน) สินค้าทั้งหมดที่ขายภายในร้านนี้ผลิตขึ้นจากฝีมือของชาวบ้านธรรมดาใช้วัสดุที่หาได้ภายในท้องถิ่น ไม่ใช้สีหรือมีสารประกอบใดที่เป็นพิษต่อสิ่งแวดล้อม ที่สำคัญการรับสินค้ามาจำหน่ายภายในร้านค้า Fair Trade นั้น จะไม่ผ่านระบบพ่อค้าคนกลาง หรือระบบนายทุนที่กดราคาจากผู้ผลิต รวมทั้งไม่มีการใช้แรงงานเด็กในขั้นตอนการผลิตอีกด้วย

คุณแนนและคุณมาร์ค เจ้าของร้าน The Curious Oyster เล่าถึงจุดเริ่มต้นของธุรกิจเล็กๆ (แต่มีความหมายยิ่งใหญ่) ให้เราฟังว่า ครอบครัวของคุณมาร์คนั้นทำธุรกิจกับสินค้าหัตถกรรมมานานกว่า 10 ปีแล้ว (ภายใต้ชื่อ Thai Craft Fair Trade) โดยบริษัทจะรับสินค้าทั้งหมดมาจากกลุ่มผู้ผลิตโดยตรง (จากกว่า 60 กลุ่มทั่วเมืองไทย) และเป็นการซื้อขายในคอนเซ็ปท์ Fair Trade โดยมีช่องทางการจำหน่ายผ่านงานออกร้านที่ชื่อ Thai Craft Fairs

“ส่วนใหญ่ลูกค้าเราเป็นชาวต่างชาติครับ อาจเป็นเพราะคนไทยไม่ค่อยได้รับข่าวการจัดงานของเรา งานนี้จัดกันเดือนละครั้งตามสถานที่ต่างๆ แล้วแต่ความสะดวก บางทีก็ในโรงแรม บางทีก็ไปศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์ โรงพยาบาลบำรุงราษฎร์ ฯลฯ แต่ละครั้งใช้เวลาประมาณ 4 ชั่วโมงเท่านั้น ผมเองคิดอยากจะเพิ่มช่องทางการจำหน่ายและขยายกลุ่มเป้าหมายให้กว้างขึ้น ก็เลยมาเปิดร้าน The Curious Oyster ที่สวนลุมไนท์ฯ…” คุณมาร์คเริ่มเล่าถึงที่มาของร้าน

The-Curious-Oyster-2

แนวคิดของ ‘ร้านค้า Fair Trade’ ในประเทศไทยนั้นยังถือว่าเป็นเรื่องใหม่อยู่พอสมควร เมื่อเทียบกับในภาคพื้นยุโรปโดยเฉพาะในประเทศอังกฤษที่พบเห็นได้บนถนนแทบทุกสาย ระบบ Fair Trade นี้มีกฏเกณฑ์หลายอย่างในการคัดเลือกสินค้าจากกลุ่มผู้ผลิต เช่น ต้องไม่ใช้แรงงานเด็ก ต้องมีกรรมวิธีการผลิตที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม ฯลฯ ส่วนในด้านของผู้จัดจำหน่าย ก็ต้องดำเนินธุรกิจอยู่บนพื้นฐานของความยุติธรรมด้วยเช่นกัน เช่น ต้องไม่กดราคาสินค้าให้โอกาสแก่กลุ่มผู้ด้อยโอกาส และช่วยส่งเสริมค่าจ้างแรงงานขั้นต่ำของผู้ผลิต เป็นต้น โดยสำหรับร้าน The Curious Oyster เองก็ได้มีการตรวจสอบ (monitor) สินค้าจากกลุ่มผู้ผลิตมาแล้วรอบหนึ่ง (ผ่านทาง Thai Craft Fair Trade) จากนั้นจึงคัดเลือกสินค้าเฉพาะอย่างที่มีดีไซน์เหมาะกับคนรุ่นใหม่มาจำหน่าย

“ถ้าเทียบกับที่งาน Thai Craft Fairs ร้านเราจะมีสินค้าที่เฉพาะกลุ่มมากกว่า คือเลือกเฉพาะชิ้นที่มีสไตล์โดดเด่นไม่เหมือนใครมาวาง...ทุกชิ้นเป็นงานที่ผู้ผลิตออกแบบและผลิตเองด้วยมือทั้งหมด ฉะนั้นของแต่ละชิ้นก็จะไม่ซ้ำกันเลย อย่างการ์ดใบนี้วาดโดยเด็กออธิสติกที่โรงเรียนของมูลนิธิ ณ กิตติคุณ ซึ่งใช้ศิลปะในการบำบัด เด็กแต่ละคนเขาก็วาดไปตามจินตนาการของตัวเอง รูปที่ได้ออกมาจึงมีเอกลักษณ์แตกต่างกัน” คุณแนนกล่าวเสริมพร้อมหยิบการ์ดแสนสวยออกมาโชว์

ฝ่ายคุณมาร์คเสริมต่อว่า “ผู้ผลิตจะมีหลากหลายกลุ่มครับ อย่างซองใส่ปากกานี่เป็นการทอผ้าด้วยมือแบบซาโอริ จากมูลนิธิมายา โคตมี (โดยพระอาจารย์มิตซูโอะ คเวสโก) ที่มีผู้บริจาคเสื้อผ้าแก่ผู้ประสบภัยสึนามิ เมื่อเสื้อผ้ามีจำนวนมากเกิน เขาจึงนำเส้นด้ายมาทอเป็นของใช้อื่นๆ และส่งออกขาย ก็เป็นหนึ่งในโครงการพัฒนาคุณภาพชีวิต ที่ช่วยให้ผู้ประสบภัยสามารถนำทักษะการทอผ้าไปประกอบอาชีพได้”

“ส่วนของตกแต่งบ้านบางชิ้นก็ทำจากวัสดุรีไซเคิลครับ อย่างชิ้นนี้ (หยิบไดโนเสาร์กระดาษขึ้นมา) ทำจากสมุดโทรศัพท์ เป็นผลงานของกลุ่มแม่บ้านรายได้น้อย ซึ่งพวกเขาออกแบบสร้างสรรค์กันเองทั้งหมด เขาบอกผมว่า เขาซื้อโปสเตอร์รูปสัตว์มาแล้วก็ลองทำดู น่ารักไหมครับ?” คุณมาร์คเล่าอย่างมีความสุข

The-Curious-Oyster-3

นอกจากของที่คุณมาร์คและคุณแนนโชว์ให้เราดูด้วยความภาคภูมิใจแล้ว ก็ยังมีของประดิษฐ์น่ารัก (น่าซื้อ) จากผู้ผลิตอีกหลายกลุ่ม อาทิเช่น ของตกแต่งต้นคริสต์มาสที่เป็นผลงานการเย็บปักของกลุ่มลาวโซ่งผู้มีรายได้น้อย (ซึ่งรวมตัวกันทำงานผ่านคำแนะนำของคณะมิชชันนารี) งานหัตถกรรมและแกะสลักไม้ของกลุ่มผู้ติดเชื้อเอชไอวีและกลุ่มคนพิการจากเชียงใหม่ ที่ใส่ขวดไวน์ทำจากฟางรีไซเคิลจากสระบุรี รังไหมชั้นนอกที่นำมาประดิษฐ์เป็นโคมไฟตั้งพื้น ฯลฯ

บางท่านอาจจะสงสัยในเรื่องของคุณภาพสินค้าภายในร้าน Fair Trade เนื่องจากเป็นของทำมือจากกลุ่มแม่บ้าน แต่คุณมาร์คได้ย้ำให้เราฟังว่า งานหลายชิ้นกลับเป็นของที่มีคุณภาพดีที่สุด

“ผ้าไหมทอมือชิ้นนี้เป็นผ้าไหมเกรดดีที่สุด มาจากหนองตาไก้ จ.บุรีรัมย์ ซึ่งดูแลโดยคุณมีชัย วีระไวทยะ ชาวบ้านที่นี่เขาปลูกหม่อน เลี้ยงไหม ทอ และย้อมกันเองทั้งหมด หรืออย่างถุงย่ามของกลุ่มดอยเต่า จ.ลำปาง ที่ชาวกะเหรี่ยงเขาปลูกฝ้ายแบบออร์แกนิก เขาก็ทำเองหมดทุกขั้นตอน นับตั้งแต่ปลูก ทอ ใช้สีธรรมชาติย้อม แถมมีความน่าสนใจตรงวิธีการทอที่เป็นแบบฉบับเฉพาะตัว นั่นคือ ขนาดของผ้าที่ทอได้นั้นจะมีขนาดเท่ากับกี่ทอผ้าซึ่งผูกไว้กับเอวของผู้ทอพอดี ดังนั้น ถ้าต้องการผ้าผืนเล็กก็ต้องใช้คนตัวเล็กทอ ทำให้ผ้ามีเอกลักษณ์ที่ไม่ซ้ำกันเลยสักผืน”

นอกเหนือจากสินค้าที่มาจากผู้ผลิตในประเทศไทยแล้ว The Curious Oyster ยังวางจำหน่ายสินค้าที่มาจากอาฟริกาและอินเดียด้วย

“เราพยายามหาสินค้า Fair Trade แปลกๆ จากทั่วโลกมาไว้ในร้าน เพื่อให้ตรงกับคอนเซ็ปท์ของชื่อร้าน (The Curious Oyster) ซึ่งเกิดจากวลีที่ว่า ‘The world is our oyster’ แปลว่าโลกก็เหมือนกับหอยที่มีมุกซ่อนอยู่ข้างในถ้าเราออกไปค้นหา ไม่รอให้โอกาสวิ่งมาหาเราเอง เราก็จะได้เรียนรู้อะไรอีกมาก ร้านของเราก็เลยทำตัวเป็นหอยที่มีความอยากรู้อยากเห็น อยากจะให้คนรุ่นใหม่ๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเด็กวัยรุ่นไทย ได้เข้ามาเห็นคุณค่าของสินค้าไทย ที่ผลิตด้วยฝีมือคนไทย และเห็นคุณค่าของแนวคิดการค้าขายแบบ Fair Trade”

คุณมาร์คยังกล่าวถึงข้อดีอีกประการของ Fair Trade ด้วยว่า การสั่งและซื้อของจากผู้ผลิตโดยตรงนั้น จะช่วยให้ผู้ผลิตได้พัฒนาทักษะและวิธีการสร้างสรรค์ของตนเองด้วย เนื่องจากร้านค้าสามารถถ่ายทอดฟีดแบคจากผู้ซื้อกลับสู่ผู้ผลิตได้โดยตรง ทำให้เขาเกิดกระบวนการเรียนรู้อย่างต่อเนื่องว่าสินค้าแบบใดที่ตรงใจตลาด และสามารถกำหนดทิศทางการพัฒนาสินค้าได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น

“หลายๆ โครงการเขาใช้ผลิตภัณฑ์เป็นตัวชี้วัดครับ เช่น หากหมู่บ้านนี้มีของดีแบบนี้ ก็ควรทำของแบบนี้ขาย แต่มันก็ไม่ได้เป็นเครื่องรับประกันหรอกว่าของจะขายได้เสมอไป ในทางตรงกันข้าม วิธีคิดของร้านเราคือ เราจะใช้ตลาดเป็นตัวชี้วัด เราดูว่าของแบบไหนที่ขายได้แน่ๆ มีคนซื้อแน่ๆ ก็พยายามเลือกมาวาง และสนับสนุนให้เขาทำ ซึ่งที่ผ่านมาทางผู้ผลิตเขาก็พัฒนาผลิตภัณฑ์กันได้อย่างต่อเนื่องครับ” คุณมาร์คกล่าวทิ้งท้ายถึงกลยุทธ์การดำเนินธุรกิจในแบบของตน

หากคุณผู้อ่านท่านใดกำลังมองหาของขวัญน่ารักๆ สำหรับเทศกาลคริสต์มาสและปีใหม่อยู่ล่ะก็ ลองแวะไปที่ “The Curious Oyster” Fair Trade Shop สวนลุมไนท์บาซาร์ ห้อง 1411 ซอย 6 โซนอยุธยา เพราะของขวัญจากร้านนี้รับรองว่าให้แล้วอิ่มใจกันทั่วหน้าเลยทีเดียว

For English, click page 2. 

‘Hidden Beauty’ at ‘Hidden Treasures of The Curious Oyster’, the Authentic Thai Fair Trade Shop

Story by Chatcharapon Penchom

The-Curious-Oyster-1

‘Seeing is believing’ the saying is affirmed when I witnessed those sweet little things with my own eyes. I am talking about the cuteness of home decorations, gifts and souvenir, Christmas ornaments and decorative paraphernalia in the small shop (but huge name!) at Suanlum Night Bazaar, Hidden Treasures of The Curious Oyster, (Zone Ayutthaya, Soi 6 Room 1411 Tel. 081-911-2412 e-mail: TheCuriousOyster@live.com) or just call it ‘The Curious Oyster’ in a catchier version according to Khun Nan and Khun Mark, the owners. It is surprising to me because all those bits and pieces are created by marginalised producers who, of course, have never taken any course in an art school. What’s more, all the materials are 100% from local plus environmentally-friendly. Above all, no child labour and no middleman involved in the production.

If you’re going to label it as Fair Trade, I’ll have to say ‘Yes, it is’ but I’ll add a bit more that it is the concept which is somewhat familiar in UK, and many western countries but rather fresh here in Thailand.

The-Curious-Oyster-2

Khun Nan and Khun Mark told us about the starting point of this little business (but ‘grand’ in its meaning to the lives of many) that Mark’s family has been running craft business for over a decade under Thai Craft Fair Trade where all the handicraft products are directly brought (and, of course, bought) from over 60 village craft producers nationwide and sell directly to the shoppers in Thai Craft Fairs.

“Most of our customers are foreigners because Thais may have not heard about our fairs. Actually, the fair is monthly held in Bangkok at venues as hotels, Queen Sirikit National Convention Centre, Bumrungrad Hospital etc., each of which lasts only 4 hours. So we’d like to add more channels and expand our target. That’s why we are here.” Mark begins the conversation with the shop background.

“The concept of fair trade in Thailand is rather new compared to Europe, UK, in particular where we can see fair trade shops every corner of the streets. But it seems agricultural products like coffee, nuts, and cacaos etc. are the most popular. In selection of products from the producers, there are criteria, which are, no child labour, be environmentally-friendly, for example, and the distributors have to run business on the basis of fair trade like ensure a fair price is paid to the producers, help elevate the minimum wages of labour to gain them wider opportunities, that sort of thing. At the Curious Oyster, we have at the first stage monitored the producers from Thai Craft Fair Trade and we will select only particular designed products we fancy.”

“Compared to those at Thai Craft Fairs, we have selected only distinguished hand-made products designed by the artisans themselves. So no single products are alike. These cards, for example, are created by autistic students of Na Kittikoon Foundation where art therapy is practised. Each student draws images through his or her own imagination and thus gets the different pictures. So are notebooks and magnets.” Khun Nan added while showing us beautiful cards.

“Producers vary from groups to groups. These pencil cases, the products of Saori Group from Maya Khotamee Foundation founded by the Venerable Mitsuo Kawestgo, are woven with the technique of Saori, the unique Japanese weaving technique. The artisans make use of the threads derived from clothes donated to the Tsunami victims which were then excessive. So they were trained to develop new skills.”

“Some home decorations are made of recycled materials. Like this one (Mark picked a paper dinosaur) from the low-income housewife group, it is made from a directory phonebook and designed by the members of the group. They told me that they bought a book with animal images and they tried to make it. Isn’t it cute?” Mark recites happily with bright eyes.

The-Curious-Oyster-3

There are much more to see inside The Curious Oyster such as Christmas ornaments made by Lao Soung Group, the handicraft and wood carving products crafted by the HIV infected and the disabled from Chiangmai, the recycled straw wine bags from Saraburi, and the lamps made from outer cocoons and so on.

There may be scepticism about the quality of the products but Mark affirms that all products are handmade and carefully crafted by the best local artisans in Thailand.

“This hand-woven silk is the best of its kind. We got it from a project run by Khun Meechai Viravaidya in Nong Takai, Buriram. The artisans made it themselves all along from growing the mulberry, keeping the silkworms, dyeing the silk threads and weaving the silk cloth. So is this cotton handbag from Doi Tao Group, Lampang. We collected it from Karen who grow organic cotton and produce it themselves from start to finish. But what is most appealing lies in the method of weaving which is unique. That is, the size of cloth woven will always be same as the loom which has to be tied with the waist of the weaver. So if you want the cloth small, you need to get a kid to do that. No single cloth will then be the same.”

“But it doesn’t mean that we employ child labour. It is the transition of local wisdom and encourages the children to learn art and craft. Nan added with smile.

Not only are the crafts produced by Thais displayed on the shelves of The Curious Oyster but also those from Africa and India.

“We try to select striking fair trade products from all over the world to stick with the concept of the shop, The Curious Oyster, which derives from the phrase ‘The world is our oyster’. It means the world is like an oyster in which the pearl is hidden. If we go out to see the world, not just waiting for the opportunity to approach, we’ll learn a lot more. So our shop pretends to be an oyster, the one with curiosity, which urges the new generation especially the Thai teens to recognise the value of Thai products produced by Thai people along with the core value of fair trade.”

Mark also pointed out that fair trade strengthens artisans' capacity to market their products because, by ordering the products and buying directly from the producers, they will receive responses from the customers directly too which will enable them to develop skills as well as creativities at work.

“One of the advantages of fair trade is that the producers will get feedback from the customers directly. Nowadays, as we can see, products from villages sold in the market are mostly product-based and there is no guarantee that they will succeed in terms of income. But here, we run market-based. We make sure our products will hit the market demands and be able to sell.” Mark ends with his strategy.


« Back to Result

  • Published Date: 2010-01-10
  • Resource: www.tcdcconnect.com