Creative Knowledge

« Back to Result | List

ทำความรู้จักกับอาชีพ “Façade designer” ผู้อยู่เบื้องหลังความงามแห่งอาคารสมัยใหม่

เรื่องและภาพ : รัฐสยาม ศีลคุณ

ขณะที่หลายคนบอกว่า ‘ตึกสูง’ และ ‘สถาปัตยกรรมแนว Ultra Modern’ ทั้งหลาย เป็นเสมือนอาภรณ์ที่บ่งชี้ถึงความมั่งคั่งทางเศรษฐกิจของเมืองๆ นั้น แต่อีกด้านหนึ่งเราเคยนึกกันมั้ยว่าสิ่งปลูกสร้างที่สูงเสียดฟ้าพวกนี้คือเครื่องยืนยันถึงความก้าวหน้าทางวิศวกรรม สถาปัตยกรรม และทักษะการก่อสร้างของมนุษย์ยุคปัจจุบัน”

ปัจจุบัน งานก่อสร้างอาคารสูงไม่เพียงแต่ต้องอาศัยการทำงานร่วมกันระหว่างสถาปนิกและวิศวกรที่เชี่ยวชาญในโครงสร้างที่ซับซ้อนเท่านั้น แต่ยังมีมดงานที่สำคัญอีกคนที่ทำหน้าที่ดูแลรูปโฉมภายนอกของอาคารให้มีความงดงามสะดุดตา และตอบสนองต่อบริบทแวดล้อมที่แตกต่าง เขาคนนี้มีอาชีพที่คนวงในเรียกกันว่า “Facade designer” หรือ “Curtain wall designer” อาชีพไม่ดังผู้อยู่เบื้องหลังการออกแบบและคำนวณการใช้กระจกในอาคารสมัยใหม่ทั้งหมดทุกวันนี้

“Facade designer จะทำงานร่วมกับสถาปนิก โดยนำเอาส่วนที่เป็น facade หรือหน้าตาของอาคารที่มีรายละเอียดเพียงคร่าวๆ ตามที่สถาปนิกออกแบบไว้ (เช่น ขนาดโดยรวมของกรอบกระจกหรือชนิดของวัสดุที่สถาปนิกอยากได้) มาต่อยอดในการออกแบบและคำนวณความเป็นไปได้จริง” เฉลิมชัย สัตยมัลลี Facade designer ผู้มากประสบการณ์จาก APG Far East Limited อธิบายให้เราฟังถึงรายละเอียดของอาชีพผู้อยู่เบื้องหลังความสำเร็จของอาคารสูงทั้งปวง

ที่ผ่านมา เฉลิมชัยมีผลงานการร่วมออกแบบงานกระจกและกรอบภายนอกอาคารให้กับอาคารสูงหลายแห่งในประเทศ เช่น งานโครงสร้างกระจกทั้งหมดของอาคาร SCB Park, อาคาร 208 Wireless Road, งานปรับปรุงซ่อมแซม (Renovation) โรงแรมโอเรียนเต็ล หรือแม้กระทั่งความงดงามของหน้าร้าน Louis Vuitton ที่เกษรพลาซ่าและดิเอ็มโพเรียมก็เป็นผลงานของเขา ส่วนผลงานในต่างประเทศนั้นเฉลิมชัยเคยทำงานให้กับอาคาร RCBC และอาคารสำนักงานใหญ่ของบริษัท Insular Life Inc ในประเทศฟิลิปปินส์, อาคาร 1063 King’s Road และอาคาร 11 Charter Road ในฮ่องกง, อาคาร Lisboa Casino and Hotel ในมาเก๊า สถานทูตอังกฤษในกรุงพนมเปญ(ประเทศกัมพูชา) และในย่างกุ้ง(ประเทศพม่า) รวมทั้งร้าน Louis Vuitton ในอีกหลายๆ ประเทศ เช่น Global store ที่ฮ่องกง เซี่ยงไฮ้ ปักกิ่ง กวม ฟิลิปปินส์ สวิสเซอร์แลนด์ และอินเดีย เป็นต้น

จากประสบการณ์ที่คร่ำหวอดมานาน เฉลิมชัยได้ร่วมมือกับกลุ่มบริษัท APG Group (Germany) จัดตั้งบริษัท APG Far East Limited ขึ้นเมื่อสองปีก่อนเพื่อทำงานด้านการออกแบบโครงสร้างกระจกอาคารโดยเฉพาะ โดยปัจจุบันเขามีผลงานที่กำลังออกแบบให้กับอาคารหลายแห่งในสหรัฐอเมริกา เช่น อาคารสำนักงานใหม่ของบริษัท SAP ที่ Philadelphia, ส่วน Podium ของอาคาร The Borgata Hotel Casino and Spa ที่ Atlantic city, ส่วน Atrium และ Foyer ของโครงการ The Revel Casino ที่ Atlantic city, National Museum of American Jewish History (หรือ Jewish Museum) ที่ Philadelphia และโครงการที่พักอาศัยแห่งใหม่ใน Las Vegas

ขั้นตอนและความท้าทายของงาน Facade design
เฉลิมชัยเล่าว่า Facade designer จะนำแบบของสถาปนิกและวิศวกรในแต่ละโครงการมาทำแบบขยายเพิ่มเติมรายละเอียด (หรือที่เรียกกันว่า ‘Shop drawing’) ขั้นตอนนี้จะทำควบคู่ไปกับการให้วิศวกรทำรายการคำนวณด้วย หลังจากนั้นก็จะเข้าสู่ขั้นตอนการทำแบบเพื่อการผลิต (หรือที่เรียกว่า ‘Production drawing’) เพื่อที่จะผลิตและนำไปติดตั้งบนอาคารต่อไป

“ความยากง่ายอยู่ที่หน้าตาของแต่ละอาคารว่ามีความสลับซับซ้อนและมีรายละเอียดของ curtain wall ในแต่ละจุดอย่างไรบ้าง ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับไอเดีย ความใส่ใจในรายละเอียด รวมถึงประสบการณ์ของสถาปนิกแต่ละคนด้วย นอกจากนั้นก็ยังมีปัจจัยอื่นๆ ที่เราต้องคำนึงถึง เช่น ถ้าอาคารตั้งอยู่ในสถานที่ที่มีพายุหรือไต้ฝุ่นพัดผ่านในฤดูมรสุม หรือบางพื้นที่มีประสบการณ์เรื่องแผ่นดินไหว เช่น ที่ฮ่องกง ฟิลิปปินส์ ไต้หวัน และสหรัฐอเมริกา เราก็ต้องออกแบบและคำนวณให้ curtain wall ของเราสามารถรองรับเรื่องเหล่านั้นได้ตามข้อกำหนดของแต่ละพื้นที่ด้วย”

“ผมคิดว่า ในปัจจุบันกระแสการรณรงค์ลดภาวะโลกร้อนและการรักษาสิ่งแวดล้อมมีผลต่อการออกแบบมากขึ้นมาก โดยเฉพาะในแถบยุโรปที่เขาถือเป็นวาระแห่งชาติมาหลายปีแล้ว ส่วนในเมืองไทยผมคิดว่าคนก็เริ่มให้ความสนใจกันมากขึ้น เห็นจากการเลือกใช้วัสดุ เช่น กระจกที่ช่วยประหยัดพลังงาน หรือการคำนึงถึงเรื่องการลดแสงสะท้อน(จากกระจก)สู่ภายนอกอาคาร เป็นต้น

เส้นทางสู่อาชีพ Facade designer
เฉลิมชัยแนะว่า คนที่จะมาทำงานเป็น Facade designer นั้นควรมีพื้นฐานของการเขียนแบบสถาปัตย์ รวมทั้งควรมีทักษะในเชิงวิศวกรรมด้วย แต่อย่างไรก็ดีประสบการณ์เป็นส่วนที่สำคัญที่สุด โดยคนที่เพิ่งเรียนจบมาอาจจะเริ่มจากการเป็นพนักงานเขียนแบบเบื้องต้นก่อน (ที่เรียกว่า Junior draftsman) แต่กว่าที่จะก้าวขึ้นเป็นผู้ออกแบบได้นั้น คนๆ นั้นต้องอาศัยการค้นคว้าหาความรู้เพิ่มเติม และเก็บเกี่ยวประสบการณ์เพื่อที่จะได้เลื่อนขั้นขึ้นไป ทั้งนี้ก็อยู่ที่ความสามารถ ความอดทน ความใฝ่รู้ และที่สำคัญที่สุด “ความละเอียดในการทำงาน”

“เมื่อสิบห้าถึงยี่สิบปีก่อนในเมืองไทยมีคนทำงานออกแบบหรือเขียนแบบ Facade ไม่เท่าไหร่ อาจเป็นเพราะตอนนั้นตึกสูงที่มีผนังเป็นกระจกในบ้านเรายังมีไม่มากนัก กว่า 80 เปอร์เซ็นต์จึงมี draftsman ชาวต่างชาติเป็นหัวหน้า เนื่องจากพวกนี้มีประสบการณ์ความชำนาญมาก่อน แต่ทุกวันนี้เรามีคนไทยทำงานด้านนี้เพิ่มขึ้น และผมมองว่าคนของเรามีความรู้ความสามารถสู้ต่างชาติได้สบายมาก”

“ตำแหน่ง Facade designer ยังเป็นที่ต้องการของตลาดอย่างต่อเนื่องครับ มีบริษัทใหญ่ๆ ที่ร่วมลงทุนกับต่างชาติมาตั้งโต๊ะเปิดรับสมัครนักเรียนจากวิทยาลัยเทคนิค (ที่กำลังจะจบการศึกษา) เป็นจำนวนมาก โดยเขาจะเอาเด็กเหล่านี้มาฝึกงานให้เป็นระบบ เริ่มตั้งแต่สร้างความเข้าใจในงาน Curtain wall หรือ Facade พอฝึกงานเสร็จก็บรรจุเข้าเป็นพนักงานประจำได้เลย” เฉลิมชัยกล่าวปิดท้ายถึงอนาคตของวิชาชีพ

ประเด็นน่าคิด
แม้ว่าคุณเฉลิมชัย สัตยมัลลี Facade designer มือทองของไทยจะมองว่า อาชีพนี้ยังคงเป็นที่ต้องการของตลาดทั้งในและต่างประเทศ แต่เขาก็มีความกังวลเช่นกันว่าบุคคลากรในปัจจุบันยังขาดแคลนความชำนาญอยู่มาก เหตุเพราะงานออกแบบลักษณะนี้ต้องอาศัย “ประสบการณ์” และ “การค้นคว้าต่อยอด” ด้วยตนเอง แถมในสถานศึกษาเมืองไทยก็ยังไม่มีการเรียนสอนเฉพาะทาง ซึ่งก็เป็นเรื่องที่น่าคิดนะว่า ...ทำไมจึงไม่มี?

« Back to Result

  • Published Date: 2010-02-11
  • Resource: www.tcdcconnect.com
  • “ฉันเคยได้ยินเรื่องเล่ามากมายเกี่ยวกับผู้หญิงมุสลิมที่ไปทำผมในซาลอน แต่ทันทีที่มีผู้ชายเดินผ่านประตูเข้ามา พวกเธอก็ต้องรีบคว้าผ้ามาคลุมผมที่ยังเปียกอยู่แล้ววิ่งไปหลบในห้องข้างหลัง” 
    ">
    “ฉันเคยได้ยินเรื่องเล่ามากมายเกี่ยวกับผู้หญิงมุสลิมที่ไปทำผมในซาลอน แต่ทันทีที่มีผู้ชายเดินผ่านประตูเข้ามา พวกเธอก็ต้องรีบคว้าผ้ามาคลุมผมที่ยังเปียกอยู่แล้ววิ่งไปหลบในห้องข้างหลัง” 
  • เรียนรู้วิธีการออกแบบประสบการณ์ให้เหมาะสำหรับผู้บริโภครุ่นใหม่ ที่มีเวลาน้อย และใช้ชีวิตอยู่บนโลกออนไลน์มาก กับธุรกิจตัดเย็บชุดสูทจาก “Fred&Francis” ที่เสิร์ฟบริการแปลกใหม่ แตกต่าง และตอบโจทย์กลุ่มลูกค้าได้อย่างน่าจับตามอง
  • สำรวจมุมมองนักคิด “วิชัย พูลวรลักษณ์” นักพัฒนาอสังหาริมทรัพย์ เจ้าของอาณาจักรไลฟ์สไตล์ W District ย่านพระโขนง กับโปรเจ็กต์ใหม่ที่จับมือร่วมกับ TCDC ในการเปิดพื้นที่แห่งการเรียนรู้และบ่มเพาะไอเดียจากแนวคิดเรื่องการเข้าใจประสบการณ์ผู้ใช้ (UX) อย่างจริงจัง
  • “โอชานคร” ผ้าพันคอศิลปะลายจัดจ้าน แรงบันดาลใจจากชายหาดและเทศกาลดนตรี