Creative Knowledge

« Back to Result | List

สมการใหม่ของการศึกษาเพื่อผู้บริหาร : MBA + Design Thinking = นักธุรกิจลูกผสม

เรื่อง: ชัชรพล เพ็ญโฉม

MBA-design1

ทุกวันนี้วงการการศึกษากำลังถกเถียงกันมากต่อคำถามที่ว่า “ควรจะบรรจุวิชาบริหารธุรกิจลงไปในหลักสูตรสาขาศิลปะและการออกแบบหรือไม่ ...หากสมควร วิธีการเรียนการสอนที่เหมาะสมควรเป็นอย่างไร” ทั้งนี้ทั้งนั้น เป้าหมายของแนวคิดดังกล่าวก็เพื่อให้ “นักเรียนอาร์ต” ทั้งหลายได้มีทักษะในการประกอบธุรกิจ และสามารถทำมาหาเลี้ยงชีพได้หลังจบหลักสูตร (ไม่ใช่จบมานั่งติสท์แตกอยู่บ้าน) ซึ่งในทางกลับกัน ก็มีคำถามถึง "การบรรจุวิชาความคิดสร้างสรรค์ให้กับนักเรียนในหลักสูตรบริหารธุรกิจ” ด้วย เพื่อให้บัณฑิตในสายอาชีพนี้มีความเป็น “มนุษย์สร้างสรรค์” ที่สามารถนำเอาความคิดสร้างสรรค์ และการออกแบบมาใช้แก้ไขปัญหาทางธุรกิจได้ (มิใช่เป็นแค่เพียง “สัตว์เศรษฐกิจ” อย่างในอดีต)

แต่อะไรคือคำตอบสำหรับสองคำถามนี้? จุดสมดุลอยู่ตรงไหน? ที่สำคัญ...จะสอนกันอย่างไร?

จวบจนขณะนี้ หลักสูตรแบบ “สหวิทยาการ” (Interdisciplinary courses) น่าจะเป็นคำตอบที่ลงตัวที่สุด สถาบันการศึกษาหลายแห่งได้จัดให้มีการสอนร่วมกันระหว่างศาสตราจารย์และผู้เชี่ยวชาญด้านการออกแบบ ด้านธุรกิจ และด้านเทคโนโลยี ทั้งนี้เพื่อพัฒนานักเรียนออกแบบให้มีวิสัยทัศน์(ทางธุรกิจ)ที่เฉียบคม และสามารถมีส่วนร่วมในการวางแผนกลยุทธ์ได้มากขึ้น ในขณะเดียวกัน ก็เป็นการกระตุ้นต่อมความสร้างสรรค์ให้กับนักเรียนบริหาร ทำให้สามารถเข้าใจในกระบวนการออกแบบ (Design methods) ตั้งแต่เรื่องการเก็บข้อมูล การค้นคว้าวิจัย การระดมสมอง ไปจนถึงการสร้างชิ้นงานต้นแบบ (หรือ prototypes) เป็นต้น

MBA-design2

ตัวอย่างของสถาบันการศึกษาที่ได้จัดหลักสูตรในรูปแบบดังกล่าวขึ้นแล้วก็มีเช่น Hasso Plattner Institute of Design แห่งมหาวิทยาลัย Stanford ซึ่งจัดให้ศาสตราจารย์จากต่างคณะมาทำการสอนร่วมกัน หรือวิทยาลัยในกรุงเฮลซิลกิ ประเทศฟินแลนด์ ซึ่งจัดโครงการให้นักศึกษาจากต่างคณะต่างสถาบันมาทำโปรเจ็กท์ร่วมกัน นอกจากนั้น ในบางมหาวิทยาลัยผู้เรียนยังสามารถได้รับวิทยฐานะถึงสองสาขา เช่น หลักสูตร MBA and Master's in Design ของ Illinois Institute of Technology เป็นต้น

อย่างไรก็ดี แม้ว่าในแต่ละหลักสูตรของแต่ละสถาบันจะมีกระบวนการเรียนการสอนที่แตกต่างกัน แต่ทุกแห่งล้วนมีจุดมุ่งหมายเดียวกัน นั่นก็คือ การบูรณาการองค์ความรู้ด้านการออกแบบ ธุรกิจ และเทคโนโลยี เข้าด้วยกัน รวมทั้งการมุ่งสร้างบุคลากรที่มีความสามารถรอบด้าน ล่าสุด BusinessWeek ได้รวบรวมหลักสูตร Master's and MBA ที่อาจเรียกได้ว่าเป็น “หลักสูตรลูกผสม” จากสถาบันการศึกษาทั่วโลกไว้ใน World's Best Design Programs โดยนักศึกษาในหลักสูตรดังกล่าวจะได้เรียนสาขาวิชาที่มีความหลากหลาย อาทิ ศิลปะ การจัดการ และวิทยาศาสตร์ รวมทั้งได้ทำโครงงานร่วมกับนักศึกษาจากมหาวิทยาลัยอื่นๆ ด้วย

MBA-design3

"Design Methods" ออกแบบได้ทุกธุรกิจ
อาจเป็นเพราะ “กระบวนการออกแบบ” (Design methods) กำลังได้รับความสนใจเพิ่มขึ้นจากธุรกิจหลายภาคส่วน สถาบันการศึกษาจึงได้ปรับหลักสูตรเพื่อผลิตบุคลากรที่มีวิสัยทัศน์ “ไกลกว่าการบริหารธุรกิจ” ออกมารองรับความต้องการของตลาด ทุกวันนี้บริษัทยักษ์ใหญ่อย่าง Procter & Gamble (PG), Samsung หรือ Steelcase (SCS) ล้วนหันมาผนวกเอา ‘Design Thinking’ เป็นหนึ่งในแผนปฏิบัติการด้านบุคลากร ยกตัวอย่างการอบรมพนักงานในหลักสูตร Technical Leadership Development ของบริษัท GE ที่เริ่มต้นด้วยการให้พนักงานอ่านหนังสือการ์ตูน รวมทั้งให้ระบุถึงจุดที่ยากที่สุดของการแต่งโคลงไฮกุอีกด้วย!

Entrepreneurship + Innovation
พาไทยสู่ความมั่งคั่งทางเศรษฐกิจ รายงานดัชนีความมั่งคั่งทางเศรษฐกิจ The 2009 Legatum Prosperity Index พบว่าประเทศไทยถูกจัดอันดับด้านความเป็นผู้ประกอบการและนวัตกรรม (Entrepreneurship and Innovation) อยู่ในลำดับที่ 39 จาก 104 ประเทศที่ได้ทำการสำรวจ โดยในปีค.ศ. 2007 ไทยมีผู้ประกอบการรายใหม่เกิดขึ้นกว่า 30,000 ราย นับเป็นประเทศที่มีจิตสำนึกของความเป็นผู้ประกอบการ (Entrepreneurial spirit) สูงมาก แต่ในขณะเดียวกัน ประเทศไทยกลับมีการลงทุนด้านวิจัยและพัฒนา (R&D) เพียง 0.5% ของผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ (GDP) ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงการไม่ให้ความสำคัญด้านการวิจัยและพัฒนาเพื่อเสริมสร้างนวัตกรรม (ทั้งนี้ รายงานดังกล่าวสอดคล้องกับการจัดอันดับของ Global Entrepreneurship Monitor 2007 หรือ GEM ที่จัดอันดับประเทศไทยเป็นที่ 1 ด้านความเป็นผู้ประกอบการในกลุ่มประเทศเอเชียและยุโรปที่มีรายได้ปานกลาง-น้อย แต่มีการพัฒนาด้านนวัตกรรมอยู่ในลำดับที่ 89!)

ดังนั้นแล้ว หากนักธุรกิจและนักออกแบบไทยสามารถผสานทักษะความชำนาญระหว่างกระบวนการออกแบบเข้ากับวิสัยทัศน์การประกอบธุรกิจแล้ว ก็คงไม่ใช่เรื่องยากที่ประเทศไทยจะเป็นหนึ่งในประเทศที่มีความมั่งคั่งทางเศรษฐกิจแบบยั่งยืน

ข้อมูลและภาพจาก businessweek.com


« Back to Result

  • Published Date: 2010-07-30
  • Resource: www.tcdcconnect.com
  • ศึกษาเส้นทางธุรกิจในตำนานของไทยและนานาชาติ สู่การสืบสานธุรกิจให้ยั่งยืนเพื่อล้มล้างอาถรรพ์ที่ว่า “ถึงรุ่นสามก็เจ๊ง”
  • เพราะไม่มีสิ่งใดที่มั่นคงและแน่นอน ในโลกของธุรกิจก็เช่นกัน มาร่วมศึกษาตัวอย่างของธุรกิจที่ครั้งหนึ่งเคยรุ่งโรจน์ แต่ไม่ช้ากลับดิ่งลงเหวอย่างน่าใจหาย
  • ค้นหาที่มาที่ไป และเป้าหมายที่อยู่เบื้องหลังของคำถามที่ว่า “ทำไมต้องจัดงานเฉลิมฉลอง” ในวาระครบรอบต่างๆ ของการทำธุรกิจในประเทศไทย
  • สำรวจธุรกิจจากการต่อยอดและเห็นคุณค่าภูมิปัญญาไทยที่หล่อหลอมอยู่กับวิถีชีวิตในครัวเรือนกับ “ผ้าย้อมครามจากครอบครัวแม่ฑีตา” กับเคล็ดลับและทัศนคติที่ช่วยสืบสานตำนานของธุรกิจให้ยั่งยืนมาได้ถึงรุ่นที่สาม
  • “แม้ความตั้งใจดีจะเป็นจุดเริ่มต้นที่น่าชื่นชมสำหรับการเริ่มต้นลงมือทำอะไรสักอย่าง แต่การทำกิจการเพื่อสังคมแบบจริงจังนั้น ความตั้งใจดีอย่างเดียวอาจจะยังไม่พอ”
  • “ฉันเคยได้ยินเรื่องเล่ามากมายเกี่ยวกับผู้หญิงมุสลิมที่ไปทำผมในซาลอน แต่ทันทีที่มีผู้ชายเดินผ่านประตูเข้ามา พวกเธอก็ต้องรีบคว้าผ้ามาคลุมผมที่ยังเปียกอยู่แล้ววิ่งไปหลบในห้องข้างหลัง” 
    ">
    “ฉันเคยได้ยินเรื่องเล่ามากมายเกี่ยวกับผู้หญิงมุสลิมที่ไปทำผมในซาลอน แต่ทันทีที่มีผู้ชายเดินผ่านประตูเข้ามา พวกเธอก็ต้องรีบคว้าผ้ามาคลุมผมที่ยังเปียกอยู่แล้ววิ่งไปหลบในห้องข้างหลัง” 
  • เรียนรู้วิธีการออกแบบประสบการณ์ให้เหมาะสำหรับผู้บริโภครุ่นใหม่ ที่มีเวลาน้อย และใช้ชีวิตอยู่บนโลกออนไลน์มาก กับธุรกิจตัดเย็บชุดสูทจาก “Fred&Francis” ที่เสิร์ฟบริการแปลกใหม่ แตกต่าง และตอบโจทย์กลุ่มลูกค้าได้อย่างน่าจับตามอง