Articles

« Back to Result | List

ออกแบบ อย่างไทย” ออกแบบ อย่างไร (ตอนที่ 2 : ภาคปฏิบัติ)

เรื่อง: ชัชรพล เพ็ญโฉม

หลังการอบรมภาคทฤษฎีในเวิร์คชอป "พลิกมุมใหม่ ไทยสร้างสรรค์" โดย สถาบันพัฒนาวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (ISMED) (ซึ่งมีผศ.ดร.ญาดา ชวาลกุล ผู้เชี่ยวชาญด้านการออกแบบ และ คุณสุวิทย์ วงศ์รุจิราวาณิชย์ ผู้เขียนหนังสือ "ดีไซน์...เปลี่ยนโลก" เป็นวิทยากร) คณะผู้เข้าร่วมสัมมนาก็ได้เริ่มลงมือทำงานภาคปฏิบัติ โดยได้รับโจทย์ให้ออกแบบผลิตภัณฑ์จาก "อัตลักษณ์ไทย" (ที่ทาง ISMED กำหนดให้)

การพัฒนาโจทย์ครั้งนี้เริ่มจากทาง ISMED ได้มอบหมายให้สถาบันการศึกษา 4 แห่ง (จาก 4 ภูมิภาค) อันได้แก่ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ มหาวิทยาลัยขอนแก่น มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐมร่วมกับมหาวิทยาลัยทักษิณ และมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒประสานมิตร ทำการสำรวจค้นหา “อัตลักษณ์ท้องถิ่น” ของตนขึ้นมาแห่งละ 4 อัตลักษณ์ (รวมทั้งสิ้นได้ 16 อัตลักษณ์) จากนั้น จึงนำอัตลักษณ์ดังกล่าวมาคัดเลือก โดยมี ISMED เป็นตัวกลางจับคู่นักออกแบบและผู้ประกอบการในแต่ละภูมิภาค ภูมิภาคละ 5 ราย ซึ่งในกระบวนการออกแบบและพัฒนาต้นแบบ (prototype) ขั้นต้น ทาง ISMED ยังไม่อนุญาตให้นักออกแบบทำงานร่วมกับผู้ประกอบการทันที เนื่องจากโครงการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อการ “พัฒนาอัตลักษณ์จากความคิดสร้างสรรค์” เป็นเป้าหมายนำ (Creativity-based) และคำนึงถึงความเป็นไปได้ในเชิงพาณิชย์เป็นเป้าหมายรอง

ทั้งนี้ อัตลักษณ์จากแต่ละภูมิภาคที่ได้รับการคัดเลือกและนำมาพัฒนาเป็นแนวคิดผลิตภัณฑ์ มีดังต่อไปนี้


ในขั้นตอนการพัฒนาแบบ "วิธีคิดสร้างสรรค์อย่างเป็นระบบ" อาทิเช่น รายการตรวจสอบของออสบอร์น (Osborn's Checklist) ได้ถูกนำมาใช้ในการสร้างสรรค์ผลงาน โดยมีตัวอย่างเช่น งานออกแบบ "หิ้งพระ" และ "เครื่องเล่นเสียงธรรมะ MP3" ที่นำอัตลักษณ์ของ "ธรรมจักร" (ทั้งในเชิงรูปธรรมและนามธรรม) มาเป็นจุดเริ่มต้นของแนวคิด ผลิตภัณฑ์ทั้ง 2 ชิ้นนี้ได้รับการพัฒนาโดย ผศ.ดร.ญาดา ชวาลกุล และคุณคมกฤช ตระกูลทิวากร เพื่อใช้เป็นตัวอย่างให้ผู้เข้าร่วมอบรมได้เห็นถึง “กระบวนการ” นำอัตลักษณ์ท้องถิ่นมาออกแบบและพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์ (Design process)


ซึ่งขั้นตอนการออกแบบและพัฒนาผลิตภัณฑ์ดังกล่าวสามารถแบ่งออกเป็น 4 ขั้นตอน ได้แก่
1. ปฏิบัติงานสร้างสรรค์แนวคิดผลิตภัณฑ์ โดยใช้เครื่องมือสร้างสรรค์แนวคิดผลิตภัณฑ์และข้อมูลอัตลักษณ์จาก 4 ภูมิภาค
2. คัดเลือกแนวคิดผลิตภัณฑ์ที่มีศักยภาพทางการตลาดสูงสุด
3. นำแนวคิดและอัตลักษณ์ของผลิตภัณฑ์มาสร้างเป็นตราสัญลักษณ์
4. กำหนดกลยุทธ์การสื่อสารการตลาด 3Ps

เพื่อสร้างจุดเชื่อมโยงระหว่างผู้บริโภค ผลิตภัณฑ์ และภาพลักษณ์ของตราสินค้า (Brand) ซึ่งกลยุทธ์ 3Ps นั้นประกอบไปด้วย
4.1 Push Strategy : กำหนดวิธีการ "ผลัก" สินค้าเข้าสู่ตลาดค้าปลีก โดยใช้เครื่องมือต่างๆ อาทิ ใช้พนักงานขาย การทำแคตตาล็อก ฯลฯ
4.2 Pull Strategy : กำหนดวิธีการ "ดึง" ลูกค้าเข้าหาแบรนด์ อาทิเช่น การใช้สื่อโฆษณาทางโทรทัศน์ วิทยุ หรือสื่อสิ่งพิมพ์
4.3 Profile Strategy : การสร้างโปรไฟล์สำหรับใช้ส่งเสริมภาพลักษณ์ตราสินค้า (Brand) ซึ่งประกอบด้วยองค์ประกอบหลัก 3 ส่วน ได้แก่ a) ตัวสินค้าและบริการ ที่ต้องตอบสนองความต้องการของลูกค้า b) สภาพแวดล้อม ซึ่งต้องคำนึงถึงพื้นที่และสภาวะที่จะขายสินค้าหรือบริการ c) การสื่อสาร ที่ต้องสามารถทำงานกับลูกค้าได้อย่างสัมฤทธิ์ผล


ตัวอย่างงานออกแบบผลิตภัณฑ์และตราสัญลักษณ์ที่ได้จากผู้เข้าร่วมเวิร์คชอปครั้งนี้ มีดังต่อนี้
1. งานออกแบบกรงนก จากอัตลักษณ์ "เทริดโนราห์" (โดยผู้ประกอบการ คุณปิยศักดิ์ มาศเมฆ และนักออกแบบ คุณศุภชัย แกล้วทนงค์)
2. งานออกแบบกล่องเก็บพระ จากอัตลักษณ์ "ฮูปแต้ม" และ "เชี่ยนหมาก" โดยผู้ประกอบการ คุณประเชิญ ม่วงประกาย และนักออกแบบ คุณจักริน เงินทอง
3. งานออกแบบผลิตภัณฑ์ก้อนดูดกลิ่นไร้สารพิษจากอัตลักษณ์ "กระทง" โดย คุณพรพรรณ เกียรติภาคภูมิ

ในท้ายที่สุด โครงการนี้สามารถพัฒนาผลิตภัณฑ์ขึ้นสำเร็จทั้งสิ้น 20 ผลิตภัณฑ์ (จาก 20 อัตลักษณ์) ซึ่งครอบคลุมในหลากหลายสาขา อาทิ เฟอร์นิเจอร์ ผลิตภัณฑ์สปา แอพพลิเคชั่นการท่องเที่ยว ฯลฯ โดยนักออกแบบและผู้ประกอบการที่เข้าร่วมโครงการแสดงความพึงพอใจในระดับที่ดีมาก (มากกว่า 80%) แม้จะมีเสียงสะท้อนว่าโจทย์ที่ได้รับนั้น "ยากแสนยาก" แต่ส่วนใหญ่ก็มองว่าได้ประโยชน์ในเชิงการฝึกฝน

โครงการ "พลิกมุมใหม่ ไทยสร้างสรรค์" นี้ ถือเป็นอีกโจทย์ที่ท้าทายสำหรับทั้งนักออกแบบและผู้ประกอบการไทยที่ต้องการจะสร้างผลงานและแบรนด์ของตนให้ยืนหยัดอยู่ในเวทีการแข่งขันสากลได้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งกับโลกธุรกิจยุคนี้ที่ทุกคนต่างต้องยอมรับแล้วว่า “การรับจ้างผลิต” นั้นคงไม่สามารถช่วยให้ธุรกิจไทย “อยู่รอด” ได้เหมือนอย่างในวันวานแล้ว

ขอบคุณที่เอื้อเฟื้อข้อมูลและภาพประกอบ
วิทยากร : ผศ.ดร.ญาดา ชวาลกุล และสุวิทย์ วงศ์รุจิราวาณิชย์,
ผู้ประกอบการ : ปิยศักดิ์ มาศเมฆ, ประเชิญ ม่วงประกาย
นักออกแบบ : ศุภชัย แกล้วทนงค์, จักริน เงินทอง

credit : ภาพ
http://thaicreative.net/product/

« Back to Result

  • Published Date: 2012-10-17
  • Resource: www.tcdcconnect.com