กรรไกรสีส้ม ค.ศ. 1967
นักออกแบบ โอลอฟ แบคสตรอม (Olof Backstrom)ผู้ผลิต ฟิสการ์ซ (Fiskars)
โดย อภิสิทธิ์ ไล่สัตรูไกล
ผู้อำนวยการศูนย์สร้างสรรค์งานออกแบบ (TCDC)
ใครจะนึกว่ากรรไกรธรรมดาๆ อันหนึ่งจะเป็นเครื่องมือผลิตงานออกแบบชิ้นโบว์แดงได้ ถ้าไม่ได้ไปเห็นงานที่ จีอานฟรังโก เฟอร์เร่ สร้างสรรค์ชุดราตรีบนร่างนางแบบด้วยกรรไกรตัดผ้าเพียงอันเดียว แม้ปัจจุบันจะมีเครื่องมือที่ควบคุมด้วยคอมพิวเตอร์ในการตัดแพทเทิร์นเพื่อผลิตเสื้อผ้า แต่สำหรับวงการแฟชั่นแล้ว ‘กรรไกร’ ยังเป็นเครื่องมือชิ้นสำคัญในการสร้างสรรค์ผลงานต้นแบบอยู่เสมอ ในศตวรรษที่ 19 กรรไกรถือเป็นเครื่องมือเพียงชิ้นเดียวที่ช่วยในการตัดเย็บ และฟิสการ์ซก็ถือเป็นสุดยอดของกรรไกรที่ทุกคนในยุคนั้นใฝ่ฝัน แม้เวลาล่วงเลยไป 40 ปี ก็ยังคงเป็นที่ต้องการจนถึงปัจจุบัน
ทำไมฟิสการ์ซถึงเป็นสุดยอดแห่งกรรไกร? คงไม่ใช่แค่รูปทรงสวยงามและด้ามจับพลาสติกสีส้มจับตาเป็นแน่ แต่เพราะด้ามจับที่มีลักษณะโค้งมนตามธรรมชาติของรูปมือมนุษย์ทำให้ผู้ใช้เกิดความถนัดขณะใช้งาน อีกทั้งองศาของใบมีดที่ได้มุมที่คมกริบที่สุดสำหรับการตัดอาภรณ์ใดๆ และยังสามารถตัดได้จนสุดปลายใบมีดอีกด้วย
ที่มาของความสำเร็จเหล่านี้เริ่มต้นในปี 1950 เมื่อกรรมการบริหารของบริษัทเก่าแก่ที่เชี่ยวชาญการผลิตเครื่องยนต์และเครื่องมือที่ทำจากเหล็กอย่างฟิสการ์ซในประเทศฟินแลนด์ ได้ขอให้ โอลอฟ แบคสตรอม เจ้าหน้าที่ไฟฟ้าที่สนใจด้านการออกแบบ สร้างสรรค์ด้ามกรรไกรที่เหมาะสมกับการใช้งานด้วยพลาสติก แทนที่จะเป็นตัวด้ามเหล็กหรือด้ามทองเหลืองแบบเดิมๆ ที่ผลิตมาตั้งแต่ปี 1830 และฟิสการ์ซก็ได้ตัดสินใจใช้พลาสติกสีส้มที่เหลือจากการผลิตเครื่องคั้นน้ำส้มผลไม้มาใช้ในการผลิตด้านจับเป็นครั้งแรกในปี 1967 จนได้รับการตอบรับจากชาวฟินแลนด์เป็นอย่างดี ปัจจุบัน ฟิสการ์ซผลิตกรรไกรออกขายทั่วโลกเกือบ 1,000 ล้านอัน เพราะฟิสการ์ซเชื่อในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ที่ไม่หยุดยั้ง ทั้งการพัฒนาด้านรูปแบบและการผลิต เพื่อให้ได้มาซึ่งกรรไกรที่ใช้งานได้ดีที่สุดเสมอ ฟิสการ์ซกล่าวไว้ว่า “ลักษณะการใช้งานที่ดีเป็นทุกสิ่งทุกอย่าง และรูปทรงก็เป็นผลที่ตามมาของลักษณะการใช้งานที่ดีนั้น”
ดังนั้นจะเห็นได้ว่า การนำความรู้เกี่ยวกับลักษณะทางกายภาพในการใช้งานหรือกายภาพวิเคราะห์มาใช้ควบคู่ไปกับการออกแบบถือเป็นส่วนสำคัญ ไม่ว่าผลิตภัณฑ์นั้นๆ จะเล็กแค่ไม้จิ้มฟันหรือใหญ่ขนาดยานอากาศ ความสะดวกสบายในการใช้งานมักแอบแฝงอยู่ในทุกแง่ทุกมุมของการออกแบบ หากมนุษย์ยังคงเป็นผู้ใช้งานผลิตภัณฑ์เหล่านั้น ดังเช่นกรรไกรที่ฟิสการ์ซได้สร้างสรรค์ต้นแบบมาให้มนุษย์ช่างตัดได้ใช้กันอยู่ทุกวันทั่วโลก
*ตีพิมพ์ครั้งแรกในนิตยสาร CASAVIVA
)